Nhìn từ ê-kíp của thần đồng điền kinh Thái Lan, nghĩ về y học thể thao Việt Nam

Theo sát các đội tuyển thi đấu tại Asiad 20 ở nhiều địa điểm của Nhật Bản, 10 cán bộ y tế của Đoàn Thể thao Việt Nam đảm nhiệm khối lượng công việc rất lớn trong suốt Á vận hội. Đoàn được thành lập với 498 thành viên, trong đó có 348 vận động viên, tính bình quân, mỗi cán bộ y tế phụ trách gần 35 VĐV, chưa kể lịch thi đấu dày và địa điểm phân tán.

Được nhiều thành viên đoàn gọi vui là “thần y”, TS.BS Nguyễn Mạnh Thắng, Chủ tịch Hội Y học Thể thao Việt Nam, là một trong những người chăm sóc sức khỏe cho các vận động viên. Hằng ngày, ông cùng các bác sĩ, kỹ thuật viên theo sát hoạt động của các đội tuyển, hỗ trợ khi VĐV cần chăm sóc, điều trị hoặc phục hồi chấn thương.

Trường hợp võ sỹ Đinh Văn Tâm cho thấy vai trò của đội ngũ y tế trong những ngày thi đấu căng thẳng. Sau khi thắng bán kết để giành quyền vào tranh HCV, Tâm gặp chấn thương ở cả hai đầu gối: một bên bị chảy dịch, bên còn lại giãn dây chằng. Dù vậy, võ sỹ Việt Nam vẫn quyết tâm đề nghị được thi đấu trận chung kết.

Nguyện vọng ấy đặt ra thử thách cho tổ y tế: hỗ trợ Tâm trong khoảng thời gian ngắn để anh có thể trở lại sàn đấu. TS.BS Nguyễn Mạnh Thắng cùng các thành viên tích cực chăm sóc, điều trị và hỗ trợ phục hồi cho võ sỹ. Sau quá trình đó, Tâm có thể thi đấu trận chung kết và giành HCB.

TS.BS Nguyễn Mạnh Thắng chăm sóc cho VĐV. Ảnh: B.L

Thành tích của Tâm ghi nhận nỗ lực cá nhân, đồng thời cho thấy ý nghĩa của sự hỗ trợ kịp thời. Theo TS.BS Nguyễn Mạnh Thắng, tất cả vận động viên đều là ưu tiên hàng đầu của tổ y tế. “Tất cả các bác sĩ, kỹ thuật viên của đoàn đều rất tận tâm, luôn nỗ lực, nhiệt tình để phục vụ tốt nhất cho việc thi đấu của vận động viên”, ông chia sẻ.

Lực lượng y tế được phân công theo các đội tuyển và địa điểm thi đấu, gồm bác sĩ, y tá cùng chuyên gia phục hồi chức năng. Phó trưởng đoàn Thể thao Việt Nam Hoàng Quốc Vinh cho biết công tác y tế được chuẩn bị từ trước Đại hội. Tại các địa điểm lưu trú, gồm làng vận động viên và tàu lưu trú, tổ y tế được bố trí trực 24/24 để sẵn sàng xử lý tình huống phát sinh.

Nhiệm vụ của tổ y tế không dừng ở điều trị chấn thương. Với lịch thi đấu dày, lực lượng này còn phải theo dõi sức khỏe, hỗ trợ phục hồi và sắp xếp nhân sự để vận động viên duy trì thể trạng. Việc kiểm soát thuốc cũng đòi hỏi sự cẩn trọng nhằm bảo đảm tuân thủ quy định phòng, chống doping.

Tấm HCB là thành quả từ nỗ lực của Đinh Văn Tâm và sự hỗ trợ kịp thời của đội ngũ y tế.

So với các nước, khoảng cách về nguồn lực y tế của Việt Nam thể hiện rõ hơn khi nhìn vào trường hợp của Puripol Boonson. Theo tìm hiểu của Tiền Phong, riêng chân chạy Thái Lan này có một chuyên gia điền kinh người Mỹ huấn luyện, cùng tổ y tế 4 người và tổ trợ lý 4 người.

Tại Asiad 20, Puripol giành HCV 100m nam với thành tích 9 giây 90, phá kỷ lục Đại hội; sau đó anh đoạt thêm HCV 200m với 19 giây 88, bằng kỷ lục châu Á. Nhóm hỗ trợ của Puripol phục vụ riêng một VĐV, còn 10 cán bộ y tế Việt Nam phải chăm sóc cả đoàn đa môn. Hai quy mô này không thể đối chiếu trực tiếp, nhưng trường hợp của chân chạy Thái Lan cho thấy mức độ chuyên biệt hóa mà một VĐV mũi nhọn có thể được tiếp cận.

Thành tích của Puripol không thể quy về riêng số lượng nhân sự hỗ trợ. Tuy nhiên, để VĐV phát huy năng lực ở sân chơi đỉnh cao, công tác y tế cần gắn với theo dõi thể trạng, phòng ngừa chấn thương và phục hồi theo nhu cầu của từng người. Đây cũng là vấn đề được Trưởng đoàn Thể thao Việt Nam Nguyễn Hồng Minh lưu ý.

“Chúng ta thừa nhận còn khoảng cách về y học thể thao và điều kiện phục hồi. Sân chơi châu lục ngày nay không còn là nơi chỉ so kè bằng ý chí hay nỗ lực tự thân của HLV, VĐV, mà là cuộc chiến của khoa học thể thao. Các quốc gia mạnh trong khu vực đã áp dụng chế độ dinh dưỡng chuyên sâu, có đội ngũ chuyên gia trình độ cao đi cùng và sử dụng trang thiết bị hiện đại phục vụ cho việc nâng cao thành tích của vận động viên, trong khi hệ thống cơ sở vật chất và chế độ chăm sóc, phục hồi sau tập luyện của chúng ta vẫn còn rất khiêm tốn. Khi bước vào mật độ tranh tài khốc liệt tại Asiad, vận động viên Việt Nam rất dễ bị quá tải, dẫn đến hụt hơi ở những loạt đấu quyết định”, ông Minh nói.