Nhìn từ mùa lễ trao giải dồn dập

Trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ, liên tục những giải thưởng lớn về nghệ thuật được tổ chức, tụ họp đông đảo dàn sao giới showbiz, những nhân tố nổi bật nhất trong năm qua. Chỉ trong vòng 7 ngày đã có 3 giải thưởng lớn diễn ra gồm Tinh Hoa Việt, Mai Vàng và Làn Sóng Xanh. Hai ca sĩ Hòa Minzy, Nguyễn Hùng "càn quét" giải thưởng từ các bản hit có sức ảnh hưởng, có chỉ số tốt trên bảng xếp hạng âm nhạc lẫn sự đón nhận từ công chúng.

Như hạng mục Ca khúc của năm thu hút nhiều chú ý. Mỗi giải lại áp dụng cơ chế chấm điểm và tiêu chí khác nhau, dẫn đến những kết quả không trùng lặp.

Cơ chế tính giải

Tinh Hoa Việt 2025 là giải thưởng mới, được xây dựng theo mô hình phân tầng rõ ràng. Các hạng mục được chia thành ba nhóm: Tinh hoa âm nhạc, Tinh hoa cống hiến và Nghệ thuật đa lĩnh vực. Mỗi nhóm áp dụng cơ chế chấm điểm khác nhau.

Với nhóm Tinh hoa âm nhạc, kết quả hạng mục Bài hát của năm được tính theo ba nguồn. Hội đồng giám khảo chiếm 40%. Hội đồng nhà báo chiếm 30%. Khán giả chiếm 30%. Đây là nhóm giải duy nhất có sự tham gia trực tiếp của công chúng vào điểm số cuối cùng.

Hòa Minzy nhận giải thưởng tại Tinh Hoa Việt.

Nhóm Nghệ thuật đa lĩnh vực áp dụng cơ chế khác. Hội đồng giám khảo chiếm 60%. Hội đồng nhà báo chiếm 40%. Không có bình chọn khán giả.

Nhóm Tinh hoa cống hiến hoàn toàn do hội đồng giám khảo quyết định. Tỷ lệ là 100%.

Cơ chế này cho thấy Tinh Hoa Việt ưu tiên chuyên môn, nhưng vẫn để cơ hội cho khán giả bầu chọn nghệ sĩ yêu thích ở mảng âm nhạc.

Mai Vàng 2025 có cách tiếp cận khác. Giải thưởng do lấy bạn đọc làm trung tâm. Cơ chế chấm giải được triển khai qua hai vòng đề cử và bầu chọn.

Vòng đề cử diễn ra từ ngày 16/9-25/11/2025. Ban tổ chức (BTC) xác định 16 hạng mục dựa trên hoạt động văn hóa - nghệ thuật trong năm và mức độ quan tâm của công chúng. Trong nhóm âm nhạc, hạng mục Ca khúc được yêu thích nhất là một trong năm giải chính.

Soobin và Hòa Minzy cùng nhận giải tại Mai Vàng.

Bạn đọc đề cử và bầu chọn thông qua nền tảng của giải và hệ thống trực tuyến của Mai Vàng. Ở vòng bầu chọn, BTC căn cứ số phiếu của bạn đọc. Hội đồng nghệ thuật bỏ phiếu để chọn top 5. Nếu kết quả trùng khớp, đó là kết quả cuối. Nếu có chênh lệch lớn, BTC xin ý kiến ban chỉ đạo và Hội đồng Nghệ thuật quyết định.

Cơ chế này cho thấy Mai Vàng đặt trọng tâm vào sự yêu thích của công chúng, giới chuyên môn giữ vai trò điều tiết.

Làn Sóng Xanh 2025 áp dụng mô hình dựa trên dữ liệu bảng xếp hạng và hội đồng bình chọn. Điều kiện tiên quyết là ca khúc phải xuất hiện trong bảng xếp hạng Làn Sóng Xanh, khoảng thời gian từ 13/12/2024-12/12/2025. Tổng cộng có 106 ca khúc đủ điều kiện bình chọn.

Sân khấu Bắc Bling tại Làn Sóng Xanh 2025.

BTC công bố các bảng tổng kết thành tích. Dữ liệu bao gồm số tuần trụ hạng, vị trí và độ lan tỏa. Từ đó, các đề cử được xác lập cho từng hạng mục.

Với Ca khúc của năm, giải được trao cho tác phẩm được nhiều người yêu thích, có chất lượng và thẩm mỹ âm nhạc. Hội đồng Bình chọn hơn 200 thành viên gồm những người có hiểu biết trong lĩnh vực âm nhạc quyết định từ top 5 đề cử. Khán giả không trực tiếp bỏ phiếu cho hạng mục này.

Không dễ để chọn Ca khúc của năm

Cuộc đua trong việc chọn lựa Ca khúc của năm 2025 trở nên khó khăn khi chứng kiến . nhiều tác phẩm tạo hiệu ứng mạnh, từ cảm xúc, thông điệp xã hội đến sức lan tỏa thị trường. Trong số đó Còn gì đẹp hơn, Bắc Bling, Phép màu, Viết tiếp câu chuyện hòa bình là những cái tên nổi bật nhất.

Còn gì đẹp hơn và Phép màu, Viết tiếp câu chuyện hòa bình ghi điểm nhờ phần ca từ được đánh giá cao, đánh mạnh vào cảm xúc người nghe. Cùng đó, các tác phẩm hưởng lợi khi các sự kiện lớn như A50, A80 diễn ra, tạo hiệu ứng cộng hưởng, giúp thông điệp hòa bình lan tỏa tới nhiều thế hệ.

Hòa Minzy, Nguyễn Hùng bội thu giải thưởng, đều có tác phẩm thắng Ca khúc của năm.

Ngược lại, Bắc Bling nổi bật về mặt dữ liệu thị trường. Ca khúc đạt gần 300 triệu lượt xem, con số mơ ước với nhiều nghệ sĩ. Trên các nền tảng số, Viết tiếp câu chuyện hòa bình cũng tạo hiện tượng khi có tới khoảng 6 tỷ lượt sử dụng âm thanh remix trên TikTok và các nền tảng liên quan.

Chính sự đa dạng này khiến kết quả Ca khúc của năm tại các lễ trao giải không trùng lặp.

Tại Tinh Hoa Việt, Còn gì đẹp hơn được vinh danh. Tác phẩm không phải bản hit thống trị bảng xếp hạng, nhưng phù hợp với tiêu chí của nhóm Tinh hoa âm nhạc. Việc kết hợp điểm số từ hội đồng giám khảo, nhà báo và khán giả giúp ca khúc đạt điểm tổng thể cao.

Ở Mai Vàng, danh hiệu Ca khúc được yêu thích nhất thuộc về Mãi là người Việt Nam của Trang Pháp. Ca khúc được công nhận nhờ lượt bình chọn từ khán giả.

Trang Pháp nhận Mai Vàng cho Ca khúc được yêu thích nhất.

Làn Sóng Xanh lại cho ra kết quả khác. Bắc Bling giành giải Ca khúc của năm với 46,2% phiếu bầu từ Hội đồng Bình chọn. Ca khúc có lợi thế lớn về dữ liệu, thời gian trụ hạng dài, độ lan tỏa cao và hiệu ứng mạng xã hội. Đây là minh chứng cho cách Làn Sóng Xanh ưu tiên các chỉ số đo lường sức sống của ca khúc trong thị trường âm nhạc.

Quyết định cuối vẫn dựa trên đánh giá của hội đồng, không phải bình chọn trực tiếp của fan.

Không tồn tại một công thức chung để lựa chọn Ca khúc của năm. Mỗi lễ trao giải đặt ra một hệ tiêu chí khác nhau, phản ánh mục tiêu và đối tượng công chúng mà họ hướng tới.

Trong một năm âm nhạc sôi động như 2025, việc nhiều ca khúc cùng có cơ hội chiến thắng là tín hiệu tích cực. Điều đó phần nào cho thấy đời sống âm nhạc không bị chi phối bởi một xu hướng hay bản hit duy nhất, mà có sự đa dạng về phong cách, thông điệp và cách tiếp cận công chúng.

Gia Lạc