Nhịp sống công nghiệp ở làng kháng chiến

Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, làng Ảm Trứ từng là pháo đài kiên cố cản bước chân giặc. Địa thế nơi đây vừa thuận lợi cho sản xuất, sinh hoạt, vừa mang lại lợi thế đặc biệt trong chiến đấu. Đầu làng là rừng Lai rậm rạp với những lũy tre ken dày, tạo thành nơi ém quân và che chắn cho lực lượng du kích. Phía sau làng có ngòi Ảm vừa là tuyến giao thương đường thủy, vừa là địa bàn cơ động bí mật. Quân và dân địa phương đã đào hệ thống giao thông hào chằng chịt, biến làng quê thành một trận địa liên hoàn.

Nhịp sống sôi động ở tổ dân phố Quyết Tiến sau giờ công nhân tan ca.

Đầu năm 1945, các đội tự vệ, du kích và lão du kích của làng lần lượt ra đời. Với vũ khí thô sơ nhưng tinh thần chiến đấu kiên cường, quân và dân Ảm Trứ đã viết nên truyền thống đấu tranh cách mạng vẻ vang. Năm 2003, xã Tiền Phong vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ chống Pháp.

Làng Ảm Trứ giờ đây được chia thành hai tổ dân phố. Khu vực từ đầu rừng Lai đến giữa làng mang tên Quyết Tiến, nửa còn lại là Thành Công. Những chiến hào năm xưa giờ chỉ còn trong ký ức. Rừng Lai, ngòi Ảm, bờ ruộng và lũy tre từng cản bước quân thù nay nhường chỗ cho nhà ở, cơ sở dịch vụ cùng không gian đô thị mới. Từ làng chiến đấu năm xưa, Ảm Trứ đang chuyển mình thành không gian sinh kế mới - nơi cư dân địa phương và người lao động từ nhiều miền quê cùng góp sức tạo dựng diện mạo hiện đại.

Gia đình ông Thân Văn Nhàn ở tổ dân phố Quyết Tiến là một trong những hộ sớm nhạy bén với sự thay đổi này. Nắm bắt nhu cầu chỗ ở của lực lượng công nhân ngày càng tăng, năm 2020, gia đình ông đầu tư xây dựng 36 phòng trọ. Đến năm 2025, gia đình ông tiếp tục xây dựng thêm 23 phòng, nâng tổng số lên 59 phòng khép kín có đầy đủ tiện nghi, trang thiết bị. Bên cạnh đó, ông còn mở cửa hàng tạp hóa để phục vụ nhu cầu sinh hoạt hằng ngày của người dân và công nhân trong khu vực.

Ông Nguyễn Hữu Lâm, Tổ trưởng tổ dân phố Quyết Tiến cho biết: “Tổ hiện có 565 hộ với gần 2.300 nhân khẩu, trong tổ có hơn 100 hộ kinh doanh nhà trọ với tổng số 1.200 phòng, thường xuyên đón khoảng 3.000 người lao động tỉnh ngoài đến lưu trú”. Buổi chiều tan ca là thời điểm nhịp sống nơi đây trở nên sôi động nhất. Xe máy nối đuôi nhau trên con đường làng; các cửa hàng ăn uống, quán nước, gian hàng tạp hóa và dãy nhà trọ nhộn nhịp người qua lại. Những khu trọ không đơn thuần là nơi nghỉ ngơi sau giờ làm việc, mà khi màn đêm buông xuống, chúng trở thành các “xóm công nhân” thu nhỏ.

Tổ dân phố Quyết Tiến hiện có 565 hộ với gần 2.300 nhân khẩu. Trong tổ có hơn 100 hộ kinh doanh nhà trọ với tổng số 1.200 phòng, thường xuyên đón khoảng 3.000 người lao động tỉnh ngoài đến lưu trú.

Chị Lan, công nhân quê ở xã Hữu Lũng (Lạng Sơn) đã thuê trọ tại nhà ông bà Hương Xuyến được hơn 3 năm. Chị chia sẻ, những ngày đầu xuống làm việc, mọi thứ đều xa lạ, nỗi nhớ nhà và ruộng đồng quê cũ luôn thường trực. “Nhưng sống ở đây lâu rồi lại thấy cái tình ở xóm trọ. Chiều đi làm về mệt, bước về làng thấy hàng quán nhộn nhịp, chủ trọ hỏi han, các gian bếp bên cạnh thơm mùi thức ăn là mệt mỏi cũng vơi đi”, chị Lan bộc bạch.

Còn anh Nam, quê ở tỉnh Sơn La, làm việc tại một doanh nghiệp cơ khí ở Khu công nghiệp Song Khê - Nội Hoàng gần đó cũng coi nhà trọ như một gia đình. “Cả ngày đứng máy trong xưởng khá căng thẳng nhưng về đến đây là thấy vui. Hàng cơm, quán nước, tạp hóa đều sẵn. Tối đến anh em công nhân đến từ nhiều nơi lại ngồi uống trà đá, trò chuyện về công việc và quê nhà nên cũng vơi bớt nỗi nhớ”, anh Nam chia sẻ. Sự xuất hiện của hàng nghìn lao động đã tạo ra những thay đổi rõ nét trong đời sống kinh tế địa phương. Mức thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 71 triệu đồng/năm là minh chứng rõ nét cho sự chuyển dịch mạnh mẽ của cơ cấu kinh tế và chất lượng sống nơi đây.

Nếu những dãy nhà trọ, hàng quán cùng dòng người tan ca là biểu hiện dễ nhận thấy nhất của nhịp sống công nghiệp, thì hạ tầng giao thông đang được đầu tư chính là đòn bẩy mở rộng không gian phát triển cho làng Ảm Trứ. Nổi bật là dự án tuyến đường kết nối từ đường Võ Văn Kiệt đến khu logistics được UBND phường Tiền Phong phê duyệt đầu tư với tổng nguồn vốn ngân sách hơn 331 tỷ đồng (triển khai trong giai đoạn 2026 - 2029). Với quy mô công trình giao thông cấp I, tuyến đường dài khoảng 1 km, mặt cắt ngang rộng 48 m đi qua hai tổ dân phố Quyết Tiến và Thành Công. Đường được thiết kế theo tiêu chuẩn đô thị, mặt đường bê tông nhựa với tốc độ thiết kế 80 km/h. Công trình này không chỉ hoàn thiện mạng lưới giao thông hiện hữu mà còn tạo đà cho hàng hóa, dịch vụ và các hoạt động sản xuất, kinh doanh tiếp tục bứt phá.

Ảm Trứ hôm nay đã khoác lên mình diện mạo rất khác so với những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp. Những chiến hào xưa giờ nằm ẩn dưới những con đường, ngôi nhà và nhịp sống công nghiệp. Thế nhưng, ký ức về một làng kháng chiến kiểu mẫu của huyện Yên Dũng xưa vẫn được người dân nơi đây nhắc nhớ, lưu giữ bởi câu ca: “Chín năm kháng chiến dẻo dai. Thứ nhất Ảm Trứ, thứ hai Long Trì”.