Những 'báu vật' hoang dã hiếm có, cần được bảo vệ ở Việt Nam

Tê tê: Tê tê là loài thú có vú duy nhất trên thế giới có cơ thể được bao phủ lớp vảy cứng. Loài động vật này không có răng, chúng sử dụng chiếc lưỡi dài và dính để ăn kiến và mối. Thế giới có tất cả 8 loài tê tê, 4 loài ở châu Á và 4 loài ở châu Phi. Việt Nam là nơi cư trú của hai loài tê tê Java và tê tê vàng, cả hai đều đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng. Theo Trung tâm Bảo tồn Động vật Hoang dã tại Việt Nam (SVW), tê tê là loài thú có vú bị săn bắt và buôn bán trái phép nhiều nhất trên thế giới. Hàng năm có hơn 100.000 cá thể bị săn bắn từ tự nhiên để phục vụ cho hoạt động buôn bán bất hợp pháp, với hai mục đích chính là sử dụng vảy trong y học cổ truyền và ăn thịt. Ảnh: SVW.

Cầy vằn bắc: Cầy vằn bắc là một loài đặc hữu của Đông Dương và là một trong những loài thú ăn thịt có diện tích phân bố hẹp nhất, chỉ phân bố ở 3 nước là Việt Nam, đông Lào và một phần phía nam Trung Quốc. Ở Việt Nam, cầy vằn bắc sống trải dài từ miền Bắc đến các tỉnh miền Trung. Loài này được xếp vào Sách Đỏ của IUCN ở mức độ nguy cấp. SVW cho biết nạn bẫy dây vẫn là mối đe dọa lớn nhất đối với cầy vằn bắc và là nguyên nhân chính khiến quần thể của chúng bị suy giảm. Nhu cầu tiêu thụ cà phê chồn ở miền Trung Việt Nam cũng là một mối đe dọa; đã có ít nhất ba cá thể cầy vằn bắc bị tịch thu tại một cơ sở cà phê chồn ở Đà Lạt năm 2018. Ngoài ra, buôn bán động vật hoang dã trái phép trên mạng xã hội cũng đang là một mối đe dọa lớn đối với loài. Ảnh: SVW.

Rái cá: Việt Nam là nơi sống của bốn loài rái cá đang nguy cấp: Rái cá vuốt bé, rái cá lông mượt, rái cá lông mũi và rái cá thường. Loài thú này sống theo bầy đàn, thường theo từng nhóm gia đình ngoài tự nhiên. Hiện nay, chúng chịu đe dọa bởi buôn bán động vật hoang dã bất hợp pháp làm thú cưng, săn bắt lấy lông, môi trường sống bị tàn phá và thức ăn khan hiếm. Ảnh: SVW.

Cầy mực: Cầy mực hay còn có tên gọi chồn mực, là một sinh vật lông lá xù xì sống chủ yếu ở khu vực Đông Nam Á. Do kích thước và lông của chúng, cầy mực thường bị nhầm với gấu hoặc gấu mèo. Trên thực tế, tên chi của chúng (Arctitis) là sự kết hợp của arktos (gấu) và iktis (chồn). Chúng là một trong hai loài thú ăn thịt nhỏ duy nhất có đuôi có thể dùng để bám vào cành cây khi leo trèo. Hiện nay, cầy mực được phân loại là sắp nguy cấp trong Sách Đỏ của IUCN. Các mối đe dọa chính đối với cầy mực là bị mất môi trường sống và nạn săn bắn quá mức. Chúng bị săn bắt để lấy thịt, làm thuốc và làm vật nuôi. Do vẻ ngoài độc đáo, chúng thường bị cho vào lồng để trưng bày và triển lãm. Ảnh: SVW.

Vích: Tại Việt Nam, các thảm cỏ biển xung quanh các đảo như Phú Quốc, Côn Đảo, Phú Quý, Bạch Long Vỹ và Trường Sa... là nơi thường xuyên có sự xuất hiện của vích (rùa xanh). Trên thực tế, rùa biển luôn phải đối mặt với nguy cơ suy giảm quần thể do các động vật săn mồi trong tự nhiên, bệnh tật, ô nhiễm biển, biến đổi khí hậu cho đến các hoạt động đánh bắt không chủ đích và có chủ đích của con người. Ảnh: Linh Huỳnh.

Voọc mũi hếch: Theo Tổ chức bảo tồn động, thực vật hoang dã quốc tế (FFI), voọc mũi hếch là loài linh trưởng quý hiếm, trên thế giới ước tính chỉ còn khoảng 250 cá thể, với 4 loài. Trong đó, voọc mũi hếch với tên khoa học Rhinopithecus avunculus là loài đặc hữu ở Việt Nam, có lông màu đen, vùng đầu, ngực, bụng, mặt trong chi trước, chi sau có màu trắng, vùng cổ có mảng lông màu da cam, đuôi dài hơn thân. Tuyên Quang là một trong số ít địa phương còn ghi nhận sự tồn tại, phát triển của voọc mũi hếch. Ảnh: Báo Tuyên Quang.

Gấu chó, gấu ngựa: Hai loài này được xếp vào nhóm dễ tổn thương trong Sách Đỏ của IUCN. Ngày 13/4, Tổ chức Động vật Châu Á vừa phối hợp với Chi cục Kiểm lâm TP.HCM, cùng với các cơ quan chức năng liên quan, triển khai cứu hộ thành công 4 cá thể gấu nuôi nhốt do một doanh nghiệp trên địa bàn TP.HCM tự nguyện chuyển giao. Trong 4 cá thể gấu này, có 2 cá thể gấu ngựa và 2 cá thể gấu chó, đều trên 20 năm tuổi và đã được gắn chip quản lý từ năm 2005. Ảnh: Tổ chức Động vật Châu Á.