Những 'bệnh nhân không tên' giữa hành lang bệnh viện

Người nhà bệnh nhân: những “người bệnh không tên” trong bệnh viện

Rạng sáng ở một bệnh viện tuyến trung ương, hành lang vẫn sáng đèn. Trên nền gạch lạnh, vài tấm bìa carton, chiếc chiếu mỏng trải vội. Người đàn ông co ro trong chiếc áo khoác cũ, bên cạnh là balô đựng quần áo và hộp cơm nguội. Trong phòng cấp cứu phía sau cánh cửa khép hờ, người thân của anh đang giành giật sự sống.

Hình ảnh người thân ngồi tạm ở hành lang cầu thang chờ đợi người thân không hiếm ở bệnh viện Việt Đức.

Bệnh viện Việt Đức quá tải, mọi không gian được tận dụng cho người bệnh.

Anh không phải bệnh nhân. Nhưng cũng đang chịu đựng mệt mỏi, lo âu và kiệt sức không khác gì một người bệnh.

Ở các bệnh viện lớn như Bạch Mai, Việt Đức, K, Chợ Rẫy…, hình ảnh người nhà bệnh nhân nằm la liệt ở hành lang, gầm cầu thang, ghế đá sân viện đã trở nên quen thuộc. Họ đa số là người dân từ các tỉnh xa vượt hàng trăm cây số đưa người thân đến bệnh viện tuyến cuối để chữa trị. Không phải ai cũng có đủ điều kiện, có người là công nhân nghỉ việc không lương, người già bán trâu bò để cứu con, cha mẹ vay nóng để chạy chữa cho cháu…

Người nhà bệnh nhân tranh thủ ngủ ở bất cứ đâu trong khuôn viên bệnh viện Bạch Mai.

Một góc nhỏ sau máy pha chế cũng có thể trở thành chỗ nằm.

Hay trên một hành lang phòng khám tạm nghỉ vào chủ nhật.

Ngày bước vào bệnh viện, họ mang theo một niềm hy vọng mong manh và bắt đầu chuỗi ngày sống “bên lề” hệ thống y tế.

Người nhà bệnh nhân không được chẩn đoán, không có hồ sơ bệnh án, không được kê đơn. Nhưng họ đang chịu một dạng “bệnh” khác: kiệt quệ tinh thần, suy nhược thể chất và áp lực tài chính kéo dài.

Họ thức trắng để chờ tin bác sĩ, ngủ chập chờn trên ghế đá, ăn vội bát mì tôm, cái bánh mì… luôn trong trạng thái túc trực, sẵn sàng bật dậy chỉ vì một tiếng gọi từ phòng cấp cứu. Mỗi cơn đau của người bệnh đều truyền sang họ bằng nỗi sợ chập chờn.

Người nhà bệnh nhân tranh ngủ ngủ giữa thời gian “thay ca” chăm sóc bệnh nhân.

Khoảng trống ở sân, bãi để xe, dưới gốc cây trở thành nơi nghỉ ngơi lý tưởng giữa thời tiết nắng hanh ở Hà Nội.

Khi chiếc chăn trở thành câu chuyện lớn

Thế nhưng có một thực tế, người nhà bệnh nhân chưa được quan tâm đúng mức.

Mới đây, một đoạn video ghi lại cảnh bảo vệ bệnh viện giật chiếc chăn của người nhà bệnh nhân đã gây bức xúc dư luận. Nhiều ý kiến cho rằng đó chỉ là việc thực thi nội quy. Nhưng cũng có không ít ý kiến cho rằng nội quy cũng nên xếp sau “tình người”.

Thực tế, chiếc chăn ấy không chỉ để chống lạnh. Nó là ranh giới mong manh giữa chịu đựng và sụp đổ. Là chút ấm áp cuối cùng trong đêm dài chờ đợi. Là thứ giúp người ta đủ tỉnh táo để sáng mai tiếp tục ký giấy cam kết, đóng tiền viện phí, nghe bác sĩ thông báo tình trạng người thân.

Bác bảo vệ không sai. Nhưng cũng không thể trách những “người bệnh không tên” ấy.

Dù có điểm rộng rãi hơn ở bệnh viện Bạch Mai dành cho người nhà, nhưng nhiều người đi chăm sóc bệnh nhân vẫn chọn túc trực ở gần phòng bệnh.

Họ luôn phải trong trạng thái sẵn sàng.

Người nhà bệnh nhân cần hơn sự quan tâm đúng mực

Bệnh viện quá tải là thực tế không thể phủ nhận. Việc quản lý an ninh, trật tự là cần thiết. Nhưng giữa nội quy và cách thực thi, vẫn còn một khoảng trống mang tên nhân văn.

Hiện tại, một số bệnh viện đã sắp xếp hỗ trợ người nhà bệnh nhân như: Ghế ngồi nghỉ, mái che… như bệnh viện Bạch Mai có một khu dành riêng cho người nhà bệnh nhân với vòi nước sạch miễn phí, trụ sưởi ấm vào mùa đông…

Khu vực dành cho người nhà bệnh nhân có mái che ở bệnh viện Bạch Mai.

Nhưng tình trạng quá tải bệnh nhân và lượng người nhà ở bệnh viện quá đông khiến cơ sở vật chất vẫn chưa thể đảm bảo.

Bệnh viện Bạch Mai triển khai vòi nước sạch miễn phí.

Trụ sưởi sẽ được bật vào đêm mùa đông nhằm hỗ trợ phần nào cho người nhà bệnh nhân.

Trong bệnh viện, bệnh nhân được bác sĩ chăm sóc. Nhân viên y tế được quy định bảo vệ. Còn người nhà bệnh nhân – những người gánh một nửa hành trình chữa bệnh – gần như không có “vị trí” chính thức.

Vì vậy, không chỉ người bệnh, mong rằng các cơ sở y tế có chính sách hỗ trợ người nhà bệnh nhân hoặc đơn giản là đối xử “nhẹ nhàng” hơn với họ.

Bởi nhiều nghiên cứu y khoa chỉ ra rằng, sức khỏe tinh thần của người chăm sóc có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hồi phục của bệnh nhân. Sau cánh cửa phòng bệnh, không chỉ có bệnh nhân đang chiến đấu với bệnh tật, mà còn có những “bệnh nhân không tên” đang âm thầm vượt qua từng ngày để người thân khỏe mạnh.

Thanh Hiền