Bác sĩ tại nhà: Thức giấc, ngủ chập chờn trong đêm có đáng lo ngại?
Hỏi: Gần đây, tôi thường xuyên rơi vào tình trạng ngủ không sâu, dễ tỉnh giấc giữa đêm, có hôm chỉ chợp mắt được vài tiếng rồi trằn trọc đến sáng. Chính vì vậy, khi thức dậy tôi luôn cảm thấy mệt mỏi, uể oải, khó tập trung trong công việc.
Tôi băn khoăn không biết tình trạng ngủ chập chờn này do đâu và liệu có nguy hiểm cho sức khỏe hay không? Nguyễn Liên Hương (phường Cầu Giấy, Hà Nội)
Đáp: Ngủ chập chờn hay giấc ngủ gián đoạn là một dạng rối loạn giấc ngủ khá phổ biến, có thể gặp ở nhiều lứa tuổi. Tình trạng này đặc trưng bởi việc người ngủ thường xuyên tỉnh giấc trong đêm, khó duy trì giấc ngủ sâu, làm chu kỳ ngủ bị đứt quãng và chất lượng giấc ngủ suy giảm.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến giấc ngủ chập chờn. Trong đó, căng thẳng và stress là yếu tố thường gặp. Bên cạnh nguyên nhân tâm lý, nhiều bệnh lý cũng có thể gây ngủ gián đoạn như hội chứng chân không yên, nghiến răng khi ngủ, tiểu đêm, các bệnh tim mạch, hô hấp, thần kinh hoặc tình trạng đau mạn tính. Ở một số người, đặc biệt là người lớn tuổi, sự thay đổi nội tiết tố cũng khiến chất lượng giấc ngủ giảm rõ rệt.
Ngoài ra, thói quen sinh hoạt thiếu khoa học như sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ, uống cà phê vào chiều tối, dùng rượu, bia hoặc đồ uống có cồn cũng làm giấc ngủ trở nên nông và dễ bị đánh thức. Yếu tố ánh sáng cũng đóng vai trò quan trọng, bởi việc tiếp nhận ánh sáng không phù hợp có thể làm rối loạn nhịp sinh học của cơ thể. Tình trạng này thường gặp ở người làm việc ca đêm, phải ngủ ban ngày hoặc vừa trải qua các chuyến đi dài, lệch múi giờ.
Để cải thiện giấc ngủ, trước hết cần xây dựng thói quen ngủ - thức đều đặn, đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày. Không gian ngủ nên yên tĩnh, thoáng mát, hạn chế ánh sáng và tiếng ồn, đồng thời tránh đặt các thiết bị điện tử gần giường ngủ. Trước khi đi ngủ, nên hạn chế các yếu tố kích thích như cà phê, rượu, bia và giảm thời gian sử dụng điện thoại, máy tính.
Ngoài ra, quản lý căng thẳng cũng là yếu tố then chốt. Việc duy trì các hoạt động thư giãn, vận động nhẹ nhàng, trò chuyện với người thân hoặc tìm đến chuyên gia tâm lý khi stress kéo dài sẽ giúp cải thiện đáng kể chất lượng giấc ngủ. Với những trường hợp ngủ chập chờn liên quan đến bệnh lý nền, người bệnh cần tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ. Thuốc hỗ trợ giấc ngủ chỉ nên sử dụng khi có chỉ định và không được lạm dụng. Khi tình trạng ngủ gián đoạn kéo dài, không cải thiện dù đã điều chỉnh lối sống, người bệnh nên đi khám sớm để được đánh giá và can thiệp kịp thời.
Thạc sĩ - bác sĩ Hoàng Châu Bảo Đính
(Khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh thành phố Hồ Chí Minh)
