Những bước chân tìm đồng đội
Tiết trời Điện Biên đã vào đông. Giữa núi rừng trùng điệp, những người lính tham gia Chiến dịch 500 ngày đêm lặng lẽ ngược dốc, băng rừng, lần theo từng dấu tích chiến trường, từng lời kể của người dân để tìm lại đồng đội.

Cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh dâng hương trước khi tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại khu vực Suối Mèo, bản Pú Tỉu, phường Mường Thanh.
Trung tuần tháng 11, từ thông tin do người dân cung cấp về 3 phần mộ bộ đội được chôn cất từ lâu tại khu vực Suối Mèo, bản Pú Tỉu, phường Mường Thanh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tổ chức lực lượng, triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Điểm tìm kiếm chỉ cách trung tâm phường Điện Biên Phủ gần 10km song địa hình rừng núi hiểm trở, đường đi nhỏ hẹp khiến phương tiện không thể tiếp cận. Tất cả phải đi bộ, mang theo đồ dùng và lương thực để ăn, ở tại hiện trường.
Theo lời kể của nhân chứng, những phần mộ này được chôn cất từ lâu. Người dân các bản lân cận đều biết, mỗi lần đi làm nương ngang qua, bà con vẫn phát dọn cây cỏ xung quanh, gìn giữ, bảo vệ mộ phần. Những câu chuyện được truyền lại qua nhiều năm trở thành manh mối giúp lực lượng tìm kiếm khoanh vùng khu vực cần tìm. Đối chiếu thông tin với sơ đồ Chiến dịch Điện Biên Phủ, lực lượng chức năng nhận định vị trí 3 phần mộ nằm gần trận địa pháo, xung quanh có 6 hầm trú ẩn của bộ đội ta.
Thế nhưng, địa hình rừng núi phức tạp, đất đá biến đổi qua nhiều năm khiến việc xác định chính xác vị trí các phần mộ gặp không ít trở ngại. Trung tá Đặng Xuân Hòa, Phó Chủ nhiệm Hậu cần - Kỹ thuật, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cho biết: Từ ngày 14/11, lực lượng tìm kiếm bắt đầu đào mở các vị trí nghi có hài cốt liệt sĩ. Tuy nhiên, công tác tìm kiếm vẫn chưa có kết quả.
Khó khăn không chỉ từ địa hình hiểm trở mà còn bởi thời tiết vùng núi thay đổi thất thường. Những ngày đầu đông, sáng sớm và chiều muộn, sương mù bao phủ các sườn núi, hơi lạnh len sâu vào rừng… Dẫu vậy cán bộ, chiến sĩ vẫn bám hiện trường, kiên trì rà soát từng khu vực, không bỏ qua bất cứ dấu hiệu nào có thể giúp tìm thấy hài cốt đồng đội.
Trung tá Đặng Xuân Hòa chia sẻ: Những ngày ở rừng, anh em ăn uống ngay tại hiện trường, nghỉ ngơi bên khu vực tìm kiếm. Đêm xuống, trời rét buốt, mọi người phải đốt lửa sưởi ấm, tranh thủ chợp mắt rồi lại tiếp tục công việc. Dù điều kiện sinh hoạt còn nhiều thiếu thốn, anh em luôn động viên nhau cố gắng, quyết tâm tìm kiếm đến cùng.
Với những người trực tiếp tham gia tìm kiếm, mỗi thông tin do người dân cung cấp, mỗi dấu tích còn sót lại trên chiến trường xưa đều rất quan trọng. Thượng tá Lê Hào Quang, Phó Chủ nhiệm Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cho biết, công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ ở Điện Biên có những đặc thù riêng do địa bàn rộng, địa hình phức tạp, nhiều năm tháng trôi qua khiến dấu tích chiến trường không còn nguyên vẹn. Vì vậy, lực lượng tìm kiếm phải kiên trì thu thập thông tin, xác minh từng nguồn tin, kết hợp khảo sát thực địa và đối chiếu các tài liệu lịch sử để xác định khu vực có khả năng còn hài cốt liệt sĩ.
Trong Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Điện Biên đã huy động nhiều lực lượng cùng vào cuộc, triển khai đồng bộ các nhiệm vụ. Đến 27/8/2026, tỉnh hoàn thành khai quật, lấy mẫu sinh phẩm tại 7/7 nghĩa trang liệt sĩ, sau 81 ngày tập trung thực hiện (từ 6/6/2026). Đây là kết quả đáng ghi nhận, song công việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ vẫn đang được tiếp nối với quyết tâm chính trị cao nhất.
Theo Thượng tá Lê Hào Quang, mỗi thông tin được cung cấp có thể chỉ là một lời kể, một ký ức từ nhiều năm trước, thậm chí là tên gọi của một địa danh đã thay đổi theo thời gian. Nhưng với lực lượng làm nhiệm vụ, đó đều là những đầu mối đáng trân trọng. Bởi phía sau mỗi thông tin là niềm mong ngóng của một gia đình, là hy vọng tìm lại người thân sau bao năm xa cách; là cơ hội để thêm một người lính được trở về với quê hương, đồng đội. Và dù chỉ còn một manh mối, một hy vọng, lực lượng vẫn quyết tâm tìm kiếm.
Thời gian có thể làm phai mờ dấu tích chiến trường, những địa danh xưa cũng có thể đổi thay, nhưng tình đồng chí, đồng đội và nghĩa tình của nhân dân với những người đã ngã xuống vẫn luôn vẹn nguyên. Những bước chân bền bỉ của người lính, những lời kể, sự chở che và thông tin quý giá của người dân đang góp phần nối dài hy vọng tìm lại những người con đã hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc.
