Những bước đột phá của Malaysia trong lĩnh vực dầu khí với Nga và Turkmenistan

Tổng thống Nga Vladimir Putin bắt tay với Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim (bên trái) trong lễ đón tiếp chính thức Hội nghị thượng đỉnh Nga-ASEAN tại Kazan. (ẢNH: Reuters)

Ông Anwar cho biết ông đã nêu vấn đề an ninh năng lượng tương lai trong cuộc gặp với ông Putin trong chuyến thăm Nga gần đây, nhằm tìm kiếm sự đảm bảo rằng Malaysia sẽ tiếp tục được tiếp cận nguồn cung năng lượng ổn định trong bối cảnh bất ổn toàn cầu.

Cần phải ghi nhận những thành tựu xứng đáng. Không nghi ngờ gì nữa, chuyến thăm Nga và Turkmenistan của Thủ tướng Datuk Seri Anwar Ibrahim tuần trước là một chuyến thăm vô cùng thành công. Đầu tiên, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đảm bảo với Malaysia về việc cung cấp dầu mỏ, khí đốt và dầu diesel trong ít nhất 20 năm tới. Sau đó, Turkmenistan cho phép PETRONAS khai thác một trong những mỏ khí đốt tự nhiên lớn nhất thế giới trong nước. Theo thỏa thuận, PETRONAS sẽ được giao nhiệm vụ phát triển hai mỏ khí đốt lớn.

Thỏa thuận này sẽ giúp giải quyết những lo ngại của Malaysia về nhu cầu cung cấp khí đốt trong tương lai, đồng thời củng cố vị thế của PETRONAS với tư cách là nhà xuất khẩu lớn sang các thị trường trọng điểm, bao gồm Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc.

Bước đột phá ở Turkmenistan làm nổi bật một đặc điểm quan trọng của chính quyền Thủ tướng: sử dụng ngoại giao kinh tế tích cực để tạo cơ hội cho các công ty Malaysia ở nước ngoài.

Trong nhiều thập kỷ, PETRONAS đã xây dựng được danh tiếng là một trong những công ty năng lượng quốc gia có uy tín trên thế giới. Tuy nhiên, trong bối cảnh địa chính trị hiện nay, năng lực thương mại đơn thuần thường là không đủ. Việc tiếp cận các nguồn lực chiến lược ngày càng phụ thuộc vào mối quan hệ bền chặt giữa chính phủ hai nước, sự tin tưởng giữa các nhà lãnh đạo quốc gia và khả năng định vị Malaysia như một đối tác đáng tin cậy lâu dài.

Sự tham gia của ông Anwar vào các hoạt động đối ngoại với Turkmenistan phản ánh thực tế này. Chuyến thăm và các cuộc thảo luận trực tiếp của ông với Tổng thống Turkmenistan Serdar Berdimuhamedow đã giúp nâng tầm quan hệ song phương vượt ra ngoài các hoạt động trao đổi ngoại giao truyền thống và hướng tới những kết quả kinh tế cụ thể.

Bằng cách đặt hợp tác năng lượng làm trọng tâm của các cuộc thảo luận, ông Anwar đã tạo ra một nền tảng hiệu quả cho PETRONAS để khám phá các cơ hội đầu tư mới mà nếu không thì có thể phải mất nhiều năm mới thành hiện thực.

Cách tiếp cận này phản ánh chiến lược chính sách đối ngoại rộng hơn của Thủ tướng. Kể từ khi nhậm chức, ông Anwar luôn nhấn mạnh ngoại giao kinh tế như một công cụ phát triển quốc gia, dù là thông qua việc tăng cường quan hệ với các quốc gia vùng Vịnh, thu hút đầu tư từ Trung Quốc, làm sâu sắc thêm hợp tác ASEAN, hay mở ra những con đường mới ở các thị trường mới nổi.

Mục tiêu rất rõ ràng: mọi hoạt động ngoại giao cuối cùng đều phải mang lại việc làm, đầu tư, cơ hội thương mại và tăng trưởng kinh tế cho người dân Malaysia.

Sáng kiến Turkmenistan chứng minh chiến lược này có thể mang lại kết quả như thế nào. Trong khi PETRONAS sở hữu chuyên môn kỹ thuật và sức mạnh tài chính để cạnh tranh trên phạm vi quốc tế, sự hỗ trợ chính trị cấp cao có thể mang lại sự tự tin và đảm bảo cần thiết để chính phủ các nước sở tại theo đuổi các mối quan hệ đối tác sâu rộng hơn.

Tại các quốc gia giàu năng lượng, nơi các nguồn tài nguyên chiến lược gắn liền mật thiết với lợi ích quốc gia, sự tham gia của giới lãnh đạo thường đóng vai trò quyết định.

Sự tham gia của Anwar đặc biệt quan trọng nếu xét đến quy mô trữ lượng khí đốt của Turkmenistan. Quốc gia này sở hữu một số mỏ khí đốt tự nhiên lớn nhất thế giới, biến nó thành điểm đến chiến lược cho các công ty năng lượng toàn cầu.

Để nắm bắt cơ hội trong một thị trường như vậy cần nhiều hơn là chỉ đàm phán thương mại; nó đòi hỏi sự tin tưởng, uy tín và nỗ lực ngoại giao bền bỉ.

Do đó, vai trò của Thủ tướng không nên được xem là sự can thiệp vào các vấn đề của doanh nghiệp, mà là một ví dụ về nghệ thuật điều hành kinh tế hiện đại.

Trong nền kinh tế toàn cầu ngày càng cạnh tranh, các chính phủ được kỳ vọng sẽ ủng hộ những doanh nghiệp hàng đầu quốc gia và giúp họ tiếp cận các thị trường chiến lược. Các nước như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và các quốc gia vùng Vịnh từ lâu đã kết hợp ngoại giao với các mục tiêu thương mại. Thành công của Malaysia tại Turkmenistan cho thấy ông Anwar đang áp dụng một cách tiếp cận tương tự.

Nếu PETRONAS cuối cùng giành được quyền tham gia vào một mỏ khí đốt lớn mới, thành tựu đó sẽ không chỉ thuộc về công ty và đội ngũ quản lý của họ, mà còn là thành quả của một nỗ lực quốc gia rộng lớn hơn, trong đó ngoại giao, chính sách của chính phủ và sự xuất sắc của doanh nghiệp đã phối hợp chặt chẽ.

Thông điệp rất rõ ràng: khi giới lãnh đạo và ngoại giao quốc gia Malaysia đồng hành cùng lợi ích kinh doanh của Malaysia, quốc gia này có thể đạt được những thành tựu vượt trội trên trường quốc tế.