Những cây cầu kết nối tương lai

Hạ tầng giao thông là động lực chiến lược

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVII (nhiệm kỳ 2020-2025) đã xác định rõ ba khâu đột phá chiến lược, trong đó phát triển hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là hạ tầng khung, đóng vai trò then chốt.

Công trường thi công Dự án cầu Trần Hưng Đạo, Hà Nội. Ảnh: Đỗ Tâm

Triển khai định hướng này, Thành ủy Hà Nội đã ban hành 10 chương trình công tác lớn, nổi bật là Chương trình số 03-Ctr/TU về chỉnh trang đô thị, phát triển kinh tế đô thị và hạ tầng đô thị giai đoạn 2020-2025. Chương trình không chỉ đặt mục tiêu hoàn thiện hệ thống hạ tầng mà còn hướng đến việc tăng cường kết nối liên vùng, tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo động lực phát triển bền vững cho Thủ đô.

Trong bức tranh tổng thể đó, hệ thống cầu vượt sông Hồng nổi lên như một biểu tượng của sự chuyển mình. Nếu như năm 1898, cầu Long Biên - cây cầu đầu tiên bắc qua sông Hồng, đánh dấu bước phát triển ban đầu của Hà Nội, thì hơn một thế kỷ sau, thành phố đã có thêm hàng loạt cây cầu quan trọng như: Cầu Thăng Long, Chương Dương, Nhật Tân, Thanh Trì, Vĩnh Tuy…

Theo quy hoạch giao thông đến năm 2030, Hà Nội sẽ có 18 cây cầu vượt sông Hồng. Tuy nhiên, chỉ riêng trong 10 tháng năm 2025, thành phố đã khởi công tới 7 cây cầu mới (gần tương đương với tổng số cầu được xây dựng trong suốt hơn 100 năm trước đó). Đây không chỉ là con số ấn tượng về quy mô đầu tư mà còn thể hiện rõ quyết tâm chính trị và tầm nhìn chiến lược của Hà Nội trong việc phát triển hạ tầng. Các dự án xây dựng cầu như: Cầu Tứ Liên, Ngọc Hồi, Trần Hưng Đạo, Hồng Hà, Mễ Sở, Thượng Cát, Vân Phúc… đang được triển khai đồng loạt, tạo nên một “đại công trường” xây dựng hiện đại bậc nhất cả nước.

Một trong những yếu tố quan trọng góp phần thúc đẩy tiến độ các dự án hạ tầng chính là sự đồng thuận của người dân. Ông Trịnh Văn Đường (xã Bát Tràng, Hà Nội) chia sẻ, khi có thông tin về dự án cầu Ngọc Hồi, người dân địa phương sẵn sàng phối hợp, bàn giao đất để phục vụ xây dựng. Theo ông, việc xây dựng các cây cầu không chỉ giúp thuận tiện đi lại mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế, thay đổi diện mạo văn hóa - xã hội của khu vực.

Ông Trịnh Văn Đường cũng như nhiều người dân xã Bát Tràng khi được hỏi đều cho rằng, mỗi cây cầu mới được xây dựng đều mang đến sự thay đổi mạnh mẽ về hạ tầng, bất động sản và đời sống dân cư. Các khu vực từng bị ngăn cách bởi dòng sông sẽ trở nên kết nối, hình thành các khu đô thị mới, trung tâm thương mại và dịch vụ hiện đại.

Phó Giám đốc Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội Đặng Xuân Huấn cho biết, các công trình xây dựng cầu nêu trên đều được UBND thành phố giao cho Ban triển khai thực hiện. Với chỉ đạo, đổi mới mạnh mẽ trong các thủ tục hành chính, thời gian qua, tập thể Ban đã tập trung cao độ, quyết liệt bám sát các mục tiêu, hoàn thành kế hoạch thành phố giao. “Nếu như trước đây, mỗi dự án phải mất vài năm để chuẩn bị đầu tư, thì nay với cơ chế “làn xanh”, đã giúp Ban rút ngắn được thủ tục mỗi dự án từ 4 đến 6 tháng”, ông Đặng Xuân Huấn chia sẻ.

“Chìa khóa” mở rộng không gian đô thị

Thi công cầu Thượng Cát. Ảnh: Phạm Hùng

Không chỉ giải quyết áp lực giao thông, các cây cầu vượt sông Hồng còn đóng vai trò như những “đòn bẩy” thúc đẩy phát triển đô thị hai bên bờ sông, khu vực được đánh giá là còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác hết.

Theo quy hoạch chung điều chỉnh đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065, Hà Nội dự kiến sẽ có khoảng 28 cây cầu bắc qua sông Hồng. Đồng thời, thành phố cũng đang phát triển một trục đại lộ cảnh quan kết hợp hệ thống giao thông đường bộ và tàu điện một ray dọc theo dòng sông, tạo nên trục không gian đô thị hiện đại và bền vững.

Kiến trúc sư Trần Huy Ánh, Hội Kiến trúc sư Hà Nội nhận định: “Tốc độ tăng dân số của Hà Nội rất nhanh, do đó việc xây dựng thêm các cây cầu không chỉ giúp cải thiện giao thông mà còn tạo ra cơ hội phát triển kinh tế và sinh kế cho người dân. Những cây cầu hiện hữu như: Cầu Nhật Tân, Vĩnh Tuy hay Thăng Long đã chứng minh điều này. Chúng góp phần biến hai bên bờ sông Hồng trở thành những khu đô thị hấp dẫn, có giá trị cao”.

Tuy nhiên, vị chuyên gia cũng lưu ý rằng việc đầu tư cần có trọng tâm, trọng điểm. Nếu triển khai quá nhiều dự án cùng lúc, nguồn lực có thể bị phân tán, ảnh hưởng đến chất lượng phát triển đô thị. Theo ông, cần ưu tiên các dự án có tính lan tỏa cao, từ đó tạo động lực dẫn dắt cho toàn bộ khu vực. “Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội là không ít thách thức. Sự cạnh tranh giữa các khu đô thị ngày càng gay gắt, đòi hỏi nhà đầu tư phải chú trọng đến chất lượng, tính bền vững và bản sắc riêng thay vì chạy theo số lượng”, Kiến trúc sư Trần Huy Ánh chia sẻ.

Ở góc độ quản lý, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Đào Minh Tâm cho biết, thành phố đang định hướng phát triển đồng đều hai bên sông Hồng, với những cây cầu mới nhằm kết nối các vành đai, hình thành không gian phát triển mới phía Bắc sông. “Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hà Nội đang huy động đa dạng nguồn lực đầu tư, từ vốn ngân sách, hợp tác công tư (PPP) đến các hình thức BT. Đồng thời, thành phố cũng chú trọng khai thác hiệu quả quỹ đất hai bên cầu để tạo nguồn lực tái đầu tư cho hạ tầng”, ông Đào Minh Tâm thông tin thêm.

Việc phát triển hệ thống cầu vượt sông Hồng không chỉ mang ý nghĩa về hạ tầng mà còn gắn liền với khát vọng lớn hơn - xây dựng “kỳ tích sông Hồng”, biến dòng sông lịch sử thành trục không gian đô thị hiện đại, xanh và bền vững.

Những bước tiến mạnh mẽ trong đầu tư hạ tầng thời gian qua đang đặt nền móng vững chắc cho một Hà Nội phát triển hài hòa, kết nối và hội nhập. Từ những cây cầu đầu tiên mang dấu ấn lịch sử đến các công trình hiện đại quy mô lớn, Thủ đô đang từng bước khẳng định vị thế là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của cả nước.

Với tầm nhìn chiến lược, sự quyết tâm của chính quyền và sự đồng thuận của người dân, Hà Nội đang tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành một đô thị văn minh, hiện đại nhưng vẫn giàu bản sắc - nơi hội tụ tinh hoa và lan tỏa sức sống Việt Nam trong thời kỳ mới.