Những chính sách phát triển đột phá của UAE Đưa AI trở thành cốt lõi của mô hình phát triển

AI Policy: khung định hướng mang tham vọng toàn cầu

Cột mốc quan trọng trong chiến lược AI của UAE là việc Nội các UAE thông qua AI Policy vào tháng 10/2024, được xem như kim chỉ nam cho toàn bộ hoạt động phát triển, ứng dụng và quản trị AI trong nước, đồng thời thể hiện rõ tham vọng vươn ra toàn cầu.

Không dừng ở các mục tiêu kỹ thuật hay kinh tế, AI Policy của UAE được xây dựng dựa trên 6 nguyên tắc cốt lõi: thúc đẩy tiến bộ, tăng cường hợp tác quốc tế, đặt con người và cộng đồng làm trung tâm, bảo đảm đạo đức, hướng tới phát triển bền vững và giữ vững an ninh quốc gia. Cách tiếp cận này giúp UAE tránh được “cái bẫy công nghệ thuần túy”, nơi AI chỉ được nhìn nhận như công cụ tối ưu hóa chi phí.

Nguồn: linkedin

Đáng chú ý, AI Policy không chỉ điều chỉnh khu vực công mà còn tạo khung pháp lý mở cho doanh nghiệp, viện nghiên cứu và đối tác quốc tế tham gia phát triển AI tại UAE. Điều này phản ánh tư duy chiến lược: muốn dẫn dắt cuộc chơi AI toàn cầu thì không thể đóng cửa trong biên giới quốc gia.

Hướng đến Chính phủ AI-native đầu tiên trên thế giới

Nếu AI Policy là “kim chỉ nam”, thì mục tiêu xây dựng chính phủ AI-native chính là bước triển khai mang tính thực thi cao nhất. Abu Dhabi đặt mục tiêu trở thành chính phủ AI-native toàn diện vào năm 2027, với khoản đầu tư hơn 13 tỷ AED (khoảng 3,5 tỷ USD) dành cho hạ tầng dữ liệu, điện toán, nền tảng AI và đào tạo nhân lực.

Khái niệm “AI-native” ở đây chỉ một mô hình chính phủ được thiết kế ngay từ gốc để vận hành dựa trên trí tuệ nhân tạo, chứ không phải chỉ “gắn thêm AI” vào bộ máy hành chính truyền thống. Theo đó, UAE không chỉ dừng ở số hóa hay tự động hóa một phần dịch vụ công, mà hướng tới việc tái thiết kế toàn bộ quy trình quản trị dựa trên AI, từ xử lý hồ sơ hành chính, cung cấp dịch vụ công, đến phân tích dữ liệu để hỗ trợ ra quyết định chính sách. AI trở thành “lớp hạ tầng vô hình” vận hành bộ máy nhà nước.

Cách tiếp cận này giúp UAE không chỉ tăng hiệu quả hoạt động công quyền mà còn giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của môi trường đầu tư.

Ưu đãi R&D và đòn bẩy thuế cho đổi mới sáng tạo

Một trụ cột khác trong chiến lược AI của UAE là chính sách khuyến khích mạnh mẽ hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D). Việc giới thiệu R&D tax credits (tín thuế cho chi tiêu R&D), có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, được đánh giá là bước đi mang tính đột phá trong khu vực Trung Đông.

Lần đầu tiên, UAE áp dụng cơ chế tín thuế cho chi tiêu R&D, đặc biệt nhắm vào các lĩnh vực công nghệ cao, AI, khoa học dữ liệu và đổi mới sáng tạo. Chính sách này không chỉ giúp giảm chi phí cho doanh nghiệp mà còn tạo tín hiệu rõ ràng với các tập đoàn công nghệ toàn cầu rằng UAE sẵn sàng cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm đổi mới truyền thống như châu Âu hay Bắc Mỹ.

Trong bối cảnh nhiều quốc gia siết chặt ngân sách, việc UAE chủ động “đầu tư ngược” thông qua ưu đãi thuế cho R&D cho thấy tầm nhìn dài hạn: chấp nhận chi phí trước mắt để đổi lấy năng lực công nghệ và giá trị gia tăng trong tương lai.

Hạ tầng AI quy mô lớn: nền móng cho tham vọng toàn cầu

Chiến lược AI của UAE không thể tách rời việc xây dựng hạ tầng tính toán và dữ liệu quy mô lớn. Sự ra đời của Stargate UAE, cụm hạ tầng AI với công suất hàng trăm megawatt, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc cung cấp năng lực tính toán cho các mô hình AI tiên tiến.

Stargate UAE không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước mà còn được định vị như nền tảng hạ tầng khu vực, cho phép doanh nghiệp và đối tác quốc tế phát triển, huấn luyện và triển khai các mô hình AI quy mô lớn với độ trễ thấp. Đây là yếu tố then chốt giúp UAE thoát khỏi vai trò “người tiêu dùng công nghệ” để trở thành nhà cung cấp hạ tầng AI.

Đầu tư và hợp tác quốc tế: AI trở thành quyền lực mềm

Song song với phát triển trong nước, UAE triển khai một chiến lược AI mang tính đối ngoại rõ nét. Việc đầu tư 1 tỷ USD vào các dự án AI tại châu Phi, cùng kế hoạch xây dựng trung tâm đổi mới và AI lớn nhất lục địa này, cho thấy UAE đang sử dụng AI như một công cụ quyền lực mềm mới.

Thông qua tư vấn kỹ thuật, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực, UAE không chỉ mở rộng thị trường cho doanh nghiệp của mình mà còn định hình tiêu chuẩn và hệ sinh thái AI tại các nền kinh tế đang phát triển. Đây là cách tiếp cận khôn ngoan trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gắn liền với địa chính trị.

AI và mục tiêu tăng trưởng dài hạn

Tất cả các chính sách trên hội tụ vào một mục tiêu lớn: đến năm 2031, khoảng 40% GDP của UAE được tạo ra từ AI và nền kinh tế số. Con số này phản ánh mức độ đặt cược chưa từng có của UAE vào công nghệ.

Quan trọng hơn, UAE không coi AI là “ngành kinh tế riêng lẻ” mà là động lực xuyên suốt mọi lĩnh vực, từ tài chính, năng lượng, logistics đến y tế và giáo dục. Cách tiếp cận toàn diện này giúp AI trở thành chất xúc tác cho tái cấu trúc nền kinh tế, thay vì chỉ tạo ra các “ốc đảo công nghệ”.

Nhìn tổng thể, chiến lược AI của UAE nổi bật ở ba điểm: tính toàn diện, tốc độ triển khai và sự gắn kết chặt chẽ giữa chính sách, hạ tầng và đầu tư. Thay vì ban hành luật rồi chờ thị trường phản ứng, UAE chủ động kiến tạo hệ sinh thái, từ pháp lý, tài chính đến công nghệ.

Trong bối cảnh thế giới đang tìm kiếm mô hình phát triển AI vừa hiệu quả vừa có kiểm soát, cách làm của UAE mang lại nhiều gợi ý đáng suy ngẫm. Không chỉ là câu chuyện của một quốc gia vùng Vịnh, chiến lược AI của UAE đang dần trở thành trường hợp nghiên cứu tiêu biểu về cách một nhà nước nhỏ về dân số nhưng lớn về tầm nhìn có thể định vị mình trong trật tự công nghệ toàn cầu mới.

Quỳnh Vũ