Những điểm mới trong nhận thức và thực hành Di sản Hồ Chí Minh

Chỉ thị không chỉ kế thừa những kết quả của Chỉ thị số 05-CT/TW trước đây mà còn mở rộng nội hàm từ “học tập và làm theo” sang “học tập, thực hành”, bổ sung “phương pháp Hồ Chí Minh” là một thành tố quan trọng, gắn việc học tập với nâng cao năng lực lãnh đạo, hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ nhân dân.

Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới.

Từ “làm theo” đến “thực hành”

Trong những năm qua, thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị khóa XII về việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đã trở thành một chủ trương lớn, xuyên suốt trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; góp phần quan trọng bồi đắp bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên; tạo sự chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị, hình thành nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo, xuất hiện nhiều tập thể, cá nhân điển hình, lan tỏa những giá trị tốt đẹp của tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống xã hội…

Bên cạnh đó, Đảng ta cũng đánh giá, ở một số nơi, việc học tập và làm theo Bác vẫn chưa thật sự trở thành nhu cầu tự thân của mỗi cán bộ, đảng viên. Có nơi còn biểu hiện học tập mang tính phong trào, việc cụ thể hóa thành hành động chưa rõ nét; có nơi còn tồn tại khoảng cách giữa nhận thức và hành động, giữa cam kết và kết quả thực hiện…Bối cảnh mới đòi hỏi phải tiếp tục đổi mới cả nhận thức, nội dung và phương thức tổ chức thực hiện việc học tập và làm theo Bác trong điều kiện đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Đại hội XIV xác định yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy đổi mới, năng lực quản trị hiện đại, gắn tinh thần cán bộ, đảng viên “6 dám” vì lợi ích chung; đồng thời xây dựng Đảng và hệ thống chính trị thật sự trong sạch, vững mạnh, đủ năng lực lãnh đạo đất nước phát triển nhanh, bền vững. Trong bối cảnh đó, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 07-CT/TW về đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới, không chỉ nhằm kế thừa những kết quả của Chỉ thị số 05 mà còn thể hiện bước phát triển mới trong tư duy lý luận của Đảng về phát huy giá trị Di sản Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Việc Đảng ta lựa chọn khái niệm “thực hành” thay cho cụm từ “làm theo” phản ánh sự chuyển biến sâu sắc trong quan niệm về học tập và vận dụng Di sản Hồ Chí Minh. “Làm theo” nhấn mạnh yêu cầu noi gương, học tập những phẩm chất, tác phong và chuẩn mực đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây là yêu cầu rất quan trọng và đã tạo nên những chuyển biến tích cực trong suốt quá trình triển khai Chỉ thị số 05. Trong bối cảnh đất nước bước vào thời kỳ phát triển mới, khi yêu cầu đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và nâng cao năng lực quản trị quốc gia đặt ra ngày càng cao, không chỉ “làm theo”, điều quan trọng hơn là phải “thực hành”, tạo cơ sở thống nhất từ nền tảng tư tưởng, tư duy, hành động trong từng quyết sách, từng việc làm, hằng ngày, cụ thể, bền vững. Đây là quá trình chuyển hóa tri thức thành năng lực, chuyển hóa nhận thức thành hành động, chuyển hóa giá trị tinh thần thành kết quả phát triển cụ thể.

Chính vì vậy, Chỉ thị số 07 không dừng lại ở yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên học tập những lời dạy của Bác mà đòi hỏi phải biến tư tưởng Hồ Chí Minh thành nền tảng tư duy; biến đạo đức Hồ Chí Minh thành chuẩn mực hành vi; biến phương pháp Hồ Chí Minh thành phương pháp lãnh đạo, quản lý; biến phong cách Hồ Chí Minh thành văn hóa công vụ và phong cách phục vụ nhân dân. Đây là bước chuyển từ giáo dục nhận thức sang kiến tạo năng lực hành động; từ học tập giá trị sang tạo ra giá trị; từ rèn luyện phẩm chất cá nhân sang nâng cao năng lực thực hành, thực tiễn gắn kết quả cụ thể.

Những nội dung cơ bản Chỉ thị 07-CT/TW của Bộ Chính trị. Infographic: TTXVN

Xác lập “phương pháp Hồ Chí Minh”

Trong những năm qua, khi nói đến học tập và làm theo Bác, chúng ta thường nhấn mạnh đến tư tưởng, đạo đức và phong cách. Đó là ba phương diện cốt lõi tạo nên nhân cách và tầm vóc Hồ Chí Minh. Chỉ thị số 07 xác lập “phương pháp Hồ Chí Minh” trở thành một thành tố, nội dung độc lập, là sự phát triển tư duy, bổ sung lý luận của Đảng về giá trị toàn diện của tư tưởng Hồ Chí Minh trong bối cảnh phát triển mới của đất nước.

Thực tiễn cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh là linh hồn, là ngọn cờ chói lọi, lãnh đạo toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đoàn kết một lòng, chiến đấu anh dũng, viết nên những trang sử vẻ vang nhất của dân tộc Việt Nam. Người cho thấy một phương pháp cách mạng đặc sắc, kết hợp nhuần nhuyễn giữa kiên định nguyên tắc và linh hoạt trong sách lược; giữa tầm nhìn chiến lược và sự sâu sát thực tiễn; giữa tư duy khoa học với nghệ thuật tổ chức; giữa phát huy sức mạnh của tổ chức với khơi dậy vai trò, trách nhiệm của nhân tố con người. Chính phương pháp ấy đã giúp Đảng ta vượt qua nhiều thời điểm cam go, đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Việc Đảng ta đưa “phương pháp Hồ Chí Minh” vào nội hàm học tập và thực hành không chỉ là sự kế thừa tư tưởng của Người mà còn là yêu cầu xây dựng một phương pháp lãnh đạo, hoạt động thực tiễn khoa học trong điều kiện mới. Học Bác hôm nay không chỉ là học sự giản dị, khiêm tốn, gần dân hay tinh thần cần, kiệm, liêm, chính mà còn là học cách nhìn xa trông rộng, cách nhận diện và giải quyết vấn đề, cách tổ chức lực lượng, cách huy động sức mạnh của nhân dân, cách kiểm tra công việc và cách dùng người vì lợi ích chung.

Trong bối cảnh đất nước đang thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế sâu rộng, năng lực lãnh đạo không chỉ được đo bằng phẩm chất đạo đức mà còn bằng phương pháp tư duy và năng lực tổ chức thực hiện. Việc học tập phương pháp Hồ Chí Minh có ý nghĩa trực tiếp trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy chiến lược, khả năng thích ứng nhanh, năng lực đổi mới sáng tạo và phong cách làm việc khoa học.

Tạo động lực phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới

Một trong những điểm mới của Chỉ thị số 07 là việc đánh giá học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh bằng những giá trị được kiểm chứng trong thực tiễn lãnh đạo, quản lý và phục vụ nhân dân. Đảng ta đặt ra yêu cầu cao hơn: mọi kết quả học tập và thực hành đều phải được phản ánh bằng chất lượng hoàn thành nhiệm vụ, bằng hiệu quả công việc, bằng sự chuyển biến trong đạo đức công vụ và bằng niềm tin, sự hài lòng của nhân dân. Cách tiếp cận này hoàn toàn thống nhất với tư tưởng Hồ Chí Minh. Người từng căn dặn “cán bộ là “công bộc của dân”; việc gì có lợi cho dân thì phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân thì phải hết sức tránh”. Tư tưởng ấy ngày nay được Đảng ta phát triển thành yêu cầu đánh giá việc học tập và thực hành theo Bác bằng chính hiệu quả phục vụ nhân dân.

Có thể khẳng định, Chỉ thị số 07 không chỉ là sự tiếp nối Chỉ thị số 05 mà là một bước phát triển mới trong nhận thức lý luận của Đảng về phát huy giá trị Di sản Hồ Chí Minh. Nếu Chỉ thị số 05 đặt nền móng cho việc đưa tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh trở thành nền tảng tinh thần trong xây dựng Đảng thì Chỉ thị số 07 tiếp tục mở rộng nội hàm ấy bằng việc bổ sung phương pháp Hồ Chí Minh, chuyển từ “làm theo” sang “thực hành”, lấy hiệu quả phục vụ nhân dân làm thước đo, gắn việc học và thực hành theo Bác với xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy đổi mới, năng lực hành động và khát vọng cống hiến.

Những điểm phát triển đó không chỉ có ý nghĩa trước mắt mà còn mang giá trị chiến lược lâu dài trong phát triển mạnh mẽ, toàn diện văn hóa, con người Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với mục tiêu đến 2030 trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Yêu cầu đặt ra không chỉ là giữ vững bản chất cách mạng của Đảng mà còn phải không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và hiệu quả quản trị quốc gia. Chính trong bối cảnh ấy, việc học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trở thành nguồn lực tinh thần đặc biệt quan trọng, tạo nền tảng để xây dựng đội ngũ cán bộ “vừa hồng, vừa chuyên”, có bản lĩnh chính trị, trí tuệ, đạo đức và khát vọng cống hiến.

Với Chỉ thị số 07, Đảng ta không chỉ bổ sung những yêu cầu, nội hàm, giải pháp mới đối với học tập và thực hành Di sản Hồ Chí Minh mà sâu xa hơn là khẳng định một chân lý có ý nghĩa phương pháp luận đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam: Tư tưởng Hồ Chí Minh chỉ thực sự phát huy sức sống khi được chuyển hóa thành năng lực lãnh đạo, thành đạo đức công vụ, thành văn hóa hành động và những kết quả cụ thể phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc. Đó cũng chính là con đường để Đảng không ngừng củng cố năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu, cầm quyền, nâng cao uy tín lãnh đạo và quy tụ sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc: Hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên CNXH.