Những điều cần biết về virus Nipah đang bùng phát gây viêm não cấp tính

Theo thông tin từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế cho hay từ ngày 27/12/2025 đến ngày 26/01/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah (trong đó có 2 trường hợp có xét nghiệm khẳng định) tại một bệnh viện ở Tây Bengal. Chính quyền địa phương đã truy vết và cách ly gần 100 trường hợp tiếp xúc gần để khoanh vùng ổ dịch.

Mặc dù chưa phát hiện ca mắc mới ngoài khu vực, các cơ quan y tế vẫn duy trì mức cảnh giác cao do virus có khả năng lây truyền từ người sang người với tỉ lệ tử vong cao.

Bệnh do virus Nipah có tỷ lệ tử vong/mắc ở các trường hợp nhập viện khoảng 40-75%. (Ảnh minh họa)

Virus Nipah là gì?

Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A. Virus Nipah lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (tại Ấn Độ hiện nay truyền qua loài dơi ăn quả), hoặc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus và cũng có thể lây truyền từ người sang người (qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân).

Virus Nipah được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1999 tại Malaysia. Đến năm 2001, bệnh do virus Nipah được ghi nhận đầu tiên trên người tại Bangladesh và sau đó ghi nhận tại Ấn Độ.

Các triệu chứng và phương pháp điều trị khi nhiễm virus Nipah

Các triệu chứng thường biểu hiện sau thời gian ủ bệnh trong khoảng 4-14 ngày, người nhiễm virus có thể có các triệu chứng như:

Đau đầu,
Đau cơ
Nôn mửa
Đau họng, sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính.

Theo CDC Mỹ, chẩn đoán nhiễm virus Nipah ở giai đoạn đầu gặp khó khăn do triệu chứng ban đầu giống với các bệnh khác. Tỷ lệ tử vong/mắc ở các trường hợp nhập viện khoảng 40-75%.

Hiện bệnh chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.

Theo các chuyên gia y tế, một số phương pháp điều trị virus Nipah đang được phát triển, chẳng hạn như liệu pháp kháng thể đơn dòng. Trong liệu pháp này, protein miễn dịch được sản xuất trong phòng thí nghiệm, bắt chước các kháng thể cơ thể tạo ra tự nhiên nhằm chống lại virus.

Bộ Y tế khuyến cáo người dân không ăn, uống trái cây có dấu hiệu bị dơi, chim cắn

Để chủ động, phòng chống dịch bệnh do virus Nipah Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện tốt các biện pháp sau:

1. Hạn chế đến khu vực có dịch bệnh do virus Nipah nếu không thực sự cần thiết.

2. Tự theo dõi sức khỏe, trong vòng 14 ngày kể từ khi về từ vùng dịch, nếu có các triệu chứng như: Đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác, thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.

3. Đảm bảo vệ sinh thực phẩm: Thực hiện "Ăn chín, uống sôi", rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn, không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm. Tránh uống nước nhựa cây (như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến).

4. Không tiếp xúc gần với động vật có khả năng lây truyền cao như là dơi ăn quả. Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.

5. Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, vật phẩm ô nhiễm từ người bệnh. Cần sử dụng khẩu trang, găng tay và đồ bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ, mắc bệnh, sau đó rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.

Đến ngày 26/1/2026, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah.

Linh Thương/VOV.VN