Những doanh nghiệp nào liên quan vụ làm sai lệch dữ liệu 168 trạm quan trắc môi trường?

Khám xét hơn 140 công ty

Liên quan đến loạt chuyên án điều tra làm rõ 168/306 trạm quan trắc môi trường tự động, liên tục có sự can thiệp, chỉnh sửa dữ liệu, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (C05) phối hợp Văn phòng Cơ quan CSĐT Bộ Công an và công an một số địa phương đã khởi tố 74 bị can.

Hệ thống trạm quan trắc bị can thiệp. Ảnh: VTV.

Theo Cục C05, đây là kết quả đấu tranh, xử lý 4 vụ việc vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường được đơn vị này chủ trì, phối hợp với các lực lượng nghiệp vụ thực hiện.

Trước đó, thực hiện kế hoạch đấu tranh với đường dây vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng; đưa hối lộ; nhận hối lộ; giả mạo trong công tác và gây ô nhiễm môi trường xảy ra tại Công ty CP Kỹ thuật Môi trường Việt An, ngày 17/12/2025, C05 phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ tổ chức phá chuyên án.

Đến nay, C05 phối hợp với Văn phòng Cơ quan CSĐT (C01) Bộ Công an và các đơn vị nghiệp vụ khám xét 235 địa điểm (các trạm quan trắc khí thải, nước thải tự động) thuộc 143 công ty tại TP.HCM, Bình Dương, Quảng Ninh...

Qua đó, Ban chuyên án thu giữ nhiều thiết bị điện tử (máy tính, datalogger, thiết bị phân tích...) có liên quan đến việc can thiệp, chỉnh sửa số liệu quan trắc môi trường tự động.

Ngày 29/12/2025, cơ quan điều tra khởi tố vụ án hình sự "Xâm nhập trái phép vào mạng máy tính, phương tiện điện tử của người khác; Làm giả tài liệu của cơ quan tổ chức; Đưa hối lộ và Nhận hối lộ" xảy ra tại Công ty CP Kỹ thuật môi trường Việt An và các cơ quan, tổ chức liên quan ở Hà Nội, TP.HCM và nhiều tỉnh, thành phố trên toàn quốc. Đồng thời, ra quyết định khởi tố 24 bị can.

Đến ngày 23/1, C05 phối hợp với Công an tỉnh Bắc Ninh và các đơn vị nghiệp vụ tổ chức phá chuyên án trong vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Minh Thành Group và các đơn vị có liên quan. Ban chuyên án đồng loạt khám xét 12 công ty và 37 địa điểm gồm các trạm quan trắc khí thải, nước thải tự động có liên quan và thu giữ nhiều tài liệu, thiết bị điện tử.

Ngày 29/1, Công an Bắc Ninh khởi tố vụ án về các tội danh "Xâm nhập trái phép vào mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử của người khác"; "Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức"; qua đó khởi tố thêm nhiều bị can.

Các thiết bị liên quan bị công an thu giữ trong vụ án. Ảnh: VTV.

Tiếp đó, ngày 7/2, Cục C05 phối hợp với Công an TP Hải Phòng bắt quả tang ba xe tải đổ bột bã vôi xuống nền khu đất ven quốc lộ 17B, phường Nhị Chiểu. Số chất này được đưa từ khuôn viên Nhà máy sản xuất xi măng Thành Công II (do Công ty CP khai thác chế biến khoáng sản Quyết Thắng HD) thuê làm bãi tập kết xe.

Ngày 9/3, C05 phối hợp với Công an Bắc Ninh khám xét trạm quan trắc tại hai nhà máy của Công ty Cổ phần môi trường Thuận Thành. Qua đó, phát hiện công ty này có dấu hiệu chôn lấp đổ thải. Tổ công tác đã tiến hành thu mẫu để giám định và đấu tranh làm rõ, giám đốc nhà máy 2 đã khai nhận việc đổ tro xỉ từ quá trình đốt rác ra khuôn viên nhà máy để chôn lấp xuống dưới khu đất trong nhà máy.

Hiện, các vụ việc tại Hải Phòng và Bắc Ninh đang tiếp tục được đấu tranh để làm rõ hành vi vi phạm.

Che giấu chỉ số phát thải

Quá trình đấu tranh triệt phá các chuyên án, Cục C05 và đơn vị nghiệp vụ cũng đồng thời làm rõ các thủ đoạn của những người liên quan khi họ can thiệp, chỉnh sửa dữ liệu phân tích môi trường tại 168 trạm.

Đáng chú ý, theo điều tra, các đối tượng là lãnh đạo công ty đã thỏa thuận, móc ngoặc, thông đồng với đơn vị chủ nguồn thải để can thiệp vào hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục.

Sau đó, họ thay đổi những thông số môi trường nằm trong ngưỡng cho phép (hiển thị các thông số môi trường không gây ô nhiễm môi trường) và truyền dữ liệu, số liệu giả về Sở Nông nghiệp và Môi trường; Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Bị can Lê Việt Cường (phải). Ảnh: VTV.

Mục đích của việc này nhằm tránh bị cơ quan chức năng kiểm tra, phát hiện, xử phạt với mức phạt vi phạm hành chính cao.

Ngoài ra, các đối tượng dùng thủ đoạn tự ý lắp đặt thêm thiết bị, cài đặt sẵn kết quả mặc định vào hệ thống máy tính quan trắc tự động online để làm thay đổi kết quả quan trắc, truyền dữ liệu quan trắc không chính xác đến cơ quan quản lý nhà nước.

Cũng theo cáo buộc, một số nhà máy như Nhiệt điện Quảng Ninh, Nhiệt điện Hải Phòng, Nhiệt điện Thái Bình 2 hay nhiều công ty sản xuất nhôm, thép... là những đơn vị lớn phát ra khí thải, nước thải. Tuy nhiên, chỉ số về môi trường khi được truyền về cơ quan quản lý là Sở Nông nghiệp và Môi trường đã bị can thiệp, chỉnh sửa từ "vượt ngưỡng" thành "trong ngưỡng" cho phép.

Hoàng Lam