Những giá trị nhân văn phía sau một Bản án

Bức tranh phản ánh vụ việc

Căn cứ Bản án số 604/2024/DS-PT ngày 09 tháng 8 năm 2024 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh và Bản án số 09/2024/DS-ST ngày 01 tháng 2 năm 2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Long An đã tuyên: “Buộc ông Nguyễn Văn Nhứt cùng các đương sự đang quản lý sử dụng đất và những người có tài sản trên đất phải di dời toàn bộ tài sản, tháo dỡ vật kiến trúc trên đất và bàn giao cho Công ty Cổ phần Ngọc Phong quyền sử dụng đất tổng diện tích 21.742,4m2 tại các vị trí khu A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q thuộc các thửa 129 (mpt), 128, 115, 114, 110, 94, 76 (mpt), 90 (mpt), 89 (mpt), 77 (mpt), 64 (mpt) tờ bản đồ số 37 tọa lạc tại xã Mỹ Hạnh Bắc, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An (cũ)”. Trong quá trình thi hành án, ông Nhứt và các đương sự có đủ điều kiện thi hành án để giao đất theo bản án đã tuyên nhưng không tự nguyện thi hành. Chấp hành viên sơ cấp Lê Minh Gập thuộc Phòng Nghiệp vụ và tổ chức THADS - Cục THADS tỉnh Long An (cũ) kết hợp với Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, chính quyền địa phương và các đoàn thể đã nhiều lần vận động, nhưng gia đình ông Nhứt không đồng ý bàn giao quyền sử dụng đất cho Công ty Cổ phần Ngọc Phong để thi hành án mà có thái độ chống đối, không hợp tác.

Nỗ lực vượt qua khó khăn và rào cản trong quá trình tác nghiệp thi hành án

Sau ba lần vận động, lần đầu diễn ra vào ngày 27/12/2024 Chấp hành viên Gập, Thư ký Tiên Nhật Linh cùng đoàn công tác đã trực tiếp đến nhà ông Nguyễn Văn Nhứt vận động giải thích quyền lợi và nghĩa vụ của gia đình ông về hai Bản án và Quyết định Thi hành án theo yêu cầu số 54/QĐ-CTHADS ngày 23/10/2024 của Cục THADS tỉnh Long An (cũ), ông Nhứt có ý kiến rằng đã hiểu rõ Bản án và Quyết định nhưng ông Nhứt không đồng ý nhận với số tiền mà bản án của Tòa đã tuyên về phía Công ty Cổ phần Ngọc Phong hỗ trợ bồi thường cho gia đình ông Nhứt (trị giá 10.000.000.000 đồng). Đợt vận động thứ 2, ngày 14/3/2025 vẫn tiếp tục không thành công, do các đương sự không phối hợp nên sau nhiều cuộc họp liên ngành, Cục THADS tỉnh Long An (cũ) đã ra Quyết định cưỡng chế số 12/QĐ-CTHADS ngày 27/3/2025 (cưỡng chế có huy động lực lượng). Phối hợp với CHV còn có Tổ giúp việc là các CHV, Thư ký của Phòng Nghiệp vụ và tổ chức THADS.

Hồ sơ vụ việc thể hiện, lực lượng và các thành phần tham dự trong buổi cưỡng chế đã chuẩn bị xong, chiều trước ngày cưỡng chế thi hành án tức là vào ngày 05/6/2025, Chấp hành viên Lê Minh Gập, cùng đoàn công tác đã tiến hành xuống thực địa thửa đất, bằng tinh thần trách nhiệm và sự thấu hiểu, Chấp hành viên đã không lựa chọn cách làm cứng nhắc, nguyên tắc mà vẫn tiếp tục kiên trì với phương pháp vận động, thuyết phục, lắng nghe tâm sự của đương sự, đồng thời giải thích cặn kẽ những quy định của pháp luật cũng như là quyền và nghĩa vụ liên quan của gia đình ông Nhứt.

Công tác chuẩn bị được CHV thực hiện cẩn thận, tỉ mỉ qua Kế hoạch cưỡng chế, theo đó phân công các thành viên trong Đoàn cưỡng chế thực hiện đúng nhiệm vụ của mình. Bằng chính sự mềm dẻo nhưng kiên định trong bản lĩnh nghề nghiệp của người Chấp hành viên, cùng với sự hỗ trợ, phối hợp của chính quyền địa phương, sự chứng kiến của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, đã thật sự thấu hiểu giúp các bên đương sự tháo gỡ được khúc mắc trong lòng kéo dài nhiều năm.

Sau bao nỗ lực vận động, thuyết phục, kết quả là ông Nhứt và cùng các đương sự đang quản lý sử dụng đất và những người có tài sản trên đất đã đồng ý tự nguyện tháo dỡ, di dời tài sản theo nội dung Bản án tuyên. Vì vậy quá trình cưỡng chế đã được dừng lại, bên cạnh đó, ông Nhứt có lời đề nghị Cục Thi hành án dân sự tỉnh Long An (Cũ) và phía bên được thi hành án hỗ trợ phần tiền nhà thuê trọ 5 căn mỗi căn 3,5 triệu x 12 tháng, để gia đình ông có thể tự thuê trọ ở địa điểm gần nơi đưa rước con đi học, buôn bán, bảo đảm an sinh cuộc sống. Cùng với việc đề nghị Công ty Ngọc Phong hỗ trợ chi trả hết chi phí tháo dỡ vận chuyển đồ đạc tài sản về chỗ gia đình ông Nhứt đã thuê. Sự vất vả, mệt nhọc sau một ngày làm việc cật lực của Đoàn cưỡng chế thành công đã thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật, đồng thời góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng, song song đó cũng góp phần nâng cao tính nhân văn trong công tác THADS.

Trong câu chuyện với đầy tình tiết phức tạp trên có thể thấy, Người CHV không chỉ đơn thuần thực hiện nhiệm vụ theo quy định của pháp luật, mà trong quá trình giải quyết vụ việc này còn thể hiện rõ nét những giá trị nhân văn trong công tác thi hành án dân sự.

Ở góc độ chuyên môn nghiệp vụ, khả năng lựa chọn đúng thời điểm, sự lắng nghe, thấu hiểu, phương thức tổ chức thi hành án phù hợp với thực tiễn, sự phối hợp nhịp nhàng của chính quyền cơ sở, các ngành hữu quan đã cho thấy được sự “tài tình” của Chấp hành viên Lê Minh Gập. Với tinh thần luôn đặt công tác dân vận, thuyết phục đương sự lên hàng đầu, CHV đã kiên nhẫn, chịu khó trong quá trình làm việc với đương sự, góp phần làm dịu đi những căng thẳng vốn đã tích tụ trong một khoảng thời gian dài xử lý vụ việc. Từ đó, đã củng cố thêm hình ảnh của THADS vừa nghiêm minh vừa giàu tính nhân văn, không chỉ giúp bản án và quyết định được thi hành đúng pháp luật mà còn tạo sự đồng thuận trong lòng Nhân dân, hạn chế phát sinh những khiếu kiện kéo dài, tạo điểm nóng trong tình hình an ninh trật tự, an toàn xã hội tại địa phương.

Sự phối hợp liên ngành - “chìa khóa” tạo nên hiệu quả thi hành án

Đặc biệt, không thể không nhắc đến vai trò từ sự phối hợp liên ngành. Trong quá trình tác nghiệp, Cục THADS tỉnh Long An (cũ) đã phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Long An (cũ), Phòng Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp tỉnh, Công an xã Mỹ Hạnh Bắc, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại huyện Đức Hòa (cũ) cùng với chính quyền địa phương và nhiều cơ quan liên quan khác đã cùng tạo nên sức mạnh tổng hợp, tạo niềm tin trong công tác dân vận từ đó mang lại kết quả tốt đẹp đối với vụ việc thi hành án phức tạp này.

Chính nhờ sự thống nhất trong hành động và quan điểm xử lý vụ việc giữa các thành phần lực lượng đã giúp quá trình tổ chức thi hành án dân sự diễn ra đúng quy định của pháp luật và hạn chế thấp nhất những rủi ro có thể xảy ra cho các bên đương sự. Mặt khác, các cơ quan tham gia còn hỗ trợ trong việc đối thoại, giải thích thông tin một cách đầy đủ và khách quan đến các đương sự, thể hiện rõ vai trò trong công tác tuyên truyền, vận động người dân chấp hành đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước tại cơ sở.

Lan tỏa giá trị thực tiễn tích cực, củng cố niềm tin vào pháp luật

Từ một vụ việc cụ thể đã kéo dài nhiều năm, liên quan đến vấn đề thu hồi đất nhằm phục vụ sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, đã thể hiện rõ những giá trị thực tiễn mà công tác THADS mang lại. Không chỉ giúp giải quyết dứt điểm một cuộc tranh chấp, mà còn lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật và những giá trị nhân văn trong quá trình tổ chức thi hành án.

Nhờ vào những bài học thực tiễn đó đã góp phần vun đắp và củng cố thêm niềm tin của nhân dân vào hệ thống pháp luật. Khi một Bản án dân sự được tổ chức thi hành án đến cùng, đúng quy định cùng với việc bảo đảm sự hài hòa lợi ích của các bên đương sự, người dân sẽ cảm nhận rõ tính công bằng, nghiêm minh của pháp luật. Đặc biệt, mỗi vụ việc được giải quyết hiệu quả chính là một sự minh chứng sống động, nhằm lan tỏa giá trị của pháp luật đến gần gũi hơn với đời sống xã hội và dựng xây nền tảng vững chắc cho kỷ cương, trật tự pháp luật Việt Namhướng tới xây dựng thành công Nhà nước Pháp quyền XHCN./.