Những khoảng cách mong manh đến nghiệt ngã

Đội tiếp sức hỗn hợp cũng chỉ thiếu 0,08 giây để đổi được màu huy chương. Ảnh: Quý Lượng

Những sự tiếc nuối

Ngày 24.9 tại Nhà thi đấu thể dục Nagoya, Nguyễn Thị Quỳnh Như bước vào chung kết nhảy chống nữ và hoàn thành hai lượt thi với điểm trung bình 13,449. Phía trên cô, VĐV Trung Quốc Du Siyu đạt 13,450 điểm. Khoảng cách giữa một tấm HCĐ ASIAD và vị trí thứ tư của VĐV Việt Nam chỉ là 0,001 điểm.

Ban tổ chức xác nhận Du Siyu giành HCĐ, còn Quỳnh Như đứng ngay phía sau. HCV thuộc về Yeo Seojeong của Hàn Quốc với 14,483 điểm, HCB thuộc về An Chang Ok của CHDCND Triều Tiên với 13,666 điểm.

Trong thể dục dụng cụ, 0,001 điểm nhỏ tới mức gần như không thể cảm nhận bằng mắt thường. Nhưng trên bảng kết quả, nó đủ để phân định người bước lên bục nhận huy chương và người đứng thứ tư.

Sự tiếc nuối càng lớn bởi Quỳnh Như không phải trường hợp duy nhất của thể dục dụng cụ Việt Nam trong ngày hôm ấy. Ở chung kết ngựa vòng nam, Đặng Ngọc Xuân Thiện đạt 14,400 điểm, đứng thứ tư, trong khi Daiki Hashimoto, VĐV giành HCV toàn năng và đơn môn tại Olympic Tokyo 2020 của Nhật Bản giành HCĐ với 14,500 điểm. Khoảng cách là 0,100 điểm.

Nguyễn Văn Khánh Phong cũng kết thúc chung kết vòng treo ở vị trí thứ tư. Như vậy, trong cùng một ngày, ba VĐV thể dục dụng cụ Việt Nam đều dừng ngay sát bục huy chương.

Nhưng ASIAD 20 không chỉ đem tới những khoảng cách nghiệt ngã giữa “có” và “không” huy chương. Ngay cả khi đã đứng trên bục nhận huy chương, khoảng cách giữa hai màu huy chương cũng có thể chỉ được tính bằng phần trăm của một giây.

Ở chung kết tiếp sức 4x400m hỗn hợp nam nữ, bộ tứ Tạ Ngọc Tưởng, Quách Thị Lan, Lê Ngọc Phúc và Nguyễn Thị Ngọc tạo nên một trong những màn trình diễn đáng nhớ của điền kinh Việt Nam tại Đại hội. Các VĐV Việt Nam hoàn thành đường chạy với thành tích 3 phút 14 giây 54, phá kỷ lục quốc gia và kỷ lục SEA Games là 3 phút 15 giây 07 được thiết lập cuối năm 2025.

Bahrain giành HCV với 3 phút 12 giây 87, lập kỷ lục ASIAD. Ấn Độ về nhì với 3 phút 14 giây 46. Việt Nam về thứ ba với 3 phút 14 giây 54. Giữa HCB và HCĐ chỉ là 0,08 giây. Đó là khoảng thời gian ngắn hơn rất nhiều một cái chớp mắt. 

Không có “tấm vé bảo đảm” từ hào quang quá khứ

Sự khắc nghiệt của ASIAD 20 còn được nhìn thấy rõ hơn, khi đặt các VĐV Việt Nam trong tương quan với những tên tuổi hàng đầu thế giới đang tranh tài tại Nhật Bản.

Ngày 23.9, tại vòng loại 10m súng ngắn hơi nữ, Trịnh Thu Vinh đạt 574 điểm, xếp thứ 11 và không lọt vào nhóm 8 xạ thủ tranh chung kết. Đây là kết quả để lại nhiều tiếc nuối, bởi hai năm trước tại Olympic Paris 2024, chính Thu Vinh từng đứng thứ tư chung kết nội dung này với 198,6 điểm.

Nhưng ngay bên cạnh Thu Vinh trên bảng kết quả ASIAD 20 là một cái tên còn đặc biệt hơn: Oh Ye-jin. Tại Olympic Paris 2024, Oh Ye-jin giành HCV 10m súng ngắn hơi nữ với 243,2 điểm, lập kỷ lục Olympic. Thu Vinh đứng thứ tư trong chính trận chung kết đó.

Hai năm sau tại Aichi, nhà vô địch Olympic và VĐV Việt Nam lại cùng đạt 574 điểm ở vòng loại ASIAD. Thu Vinh xếp thứ 11, Oh Ye-jin đứng thứ 12 do chỉ số phụ và cả hai cùng không có mặt ở chung kết. Một nhà vô địch Olympic bị loại ngay từ vòng loại ASIAD, là minh chứng đủ rõ cho mức độ cạnh tranh của đấu trường này.

Những kết quả ấy giúp chúng ta có cái nhìn đầy đủ và công bằng hơn với Thể thao Việt Nam. Phạm Quang Huy đến ASIAD 20 với tư cách đương kim vô địch 10m súng ngắn hơi nam. Ba năm trước tại Hàng Châu (Trung Quốc), anh đạt 580 điểm ở vòng loại rồi giành HCV với 240,5 điểm ở chung kết, mang về tấm HCV ASIAD đầu tiên trong lịch sử bắn súng Việt Nam.

Nhưng tại Aichi, Quang Huy chỉ đạt 570 điểm, xếp thứ 28 trong 60 VĐV và không thể vào chung kết.

Đáng chú ý hơn, một ngày sau, Quang Huy và Thu Vinh đạt 578 điểm ở vòng loại 10m súng ngắn hơi hỗn hợp nam nữ. Thông số ấy thậm chí cao hơn kỷ lục ASIAD cũ một điểm, nhưng bộ đôi Việt Nam vẫn chỉ đứng thứ sáu và không vào nhóm bốn đội tranh huy chương, bởi ngay trong cuộc thi ấy mặt bằng thành tích đã được đẩy lên rất cao.

Đó có lẽ là một trong những hình ảnh rõ nhất về sự khắc nghiệt của ASIAD 20: Phá được kỷ lục cũ chưa chắc đã đủ để bước vào chung kết của hiện tại. Vì thế, nếu chỉ nhìn vào số huy chương để đánh giá từng cuộc thi, đôi khi chúng ta sẽ bỏ qua một phần quan trọng của thể thao thành tích cao.

Vị trí thứ tư của Quỳnh Như không có huy chương, nhưng khoảng cách 0,001 điểm với HCĐ cho thấy cô đã ở rất gần nhóm VĐV hàng đầu châu lục.

Tấm HCĐ của đội tiếp sức 4x400m hỗn hợp chưa phải HCB, nhưng 0,08 giây cùng một kỷ lục quốc gia mới cho thấy điền kinh Việt Nam đã tiến gần đối thủ hơn bằng chính sự cải thiện của mình. Xuân Thiện đứng thứ tư, nhưng 0,100 điểm cách HCĐ cũng là một thông số cụ thể để nhìn thấy khoảng cách cần phải vượt qua.

ASIAD 20 vẫn còn những ngày tranh tài phía trước và Thể thao Việt Nam vẫn còn những cơ hội. Nhưng những gì đã diễn ra tại Aichi-Nagoya cho thấy, đằng sau bảng tổng sắp huy chương còn có một thước đo khác cần được nhìn nhận đó là khoảng cách thực sự giữa VĐV Việt Nam với nhóm dẫn đầu châu lục.

Có khoảng cách chỉ là 0,001 điểm, có khoảng cách là 0,08 giây; cũng có khoảng cách vẫn cần thêm nhiều năm đầu tư để thu hẹp. Những vị trí thứ tư đầy tiếc nuối hay những tấm HCĐ sát HCB không thể thay thế cho huy chương cao hơn, nhưng chúng cho thấy các VĐV Việt Nam đã nỗ lực đến đâu và đang đứng ở vị trí nào trong cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Bởi ở thể thao đỉnh cao, đôi khi hành trình từ “rất gần” đến “chạm tới” lại chính là quãng đường khó khăn nhất.