Những lỗi cần tránh khi lắp điện mặt trời mái nhà từ ngày 25/5

Mô hình điện mái nhà tại Cần Thơ. Ảnh: Thu Hiền/TTXVN

Theo Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh, từ cuối tháng 5/2026, các quy định về điện mặt trời mái nhà sẽ được siết chặt hơn, đặc biệt liên quan đến thủ tục đăng ký, tiêu chuẩn kỹ thuật và đấu nối với lưới điện.

Theo quy định mới, các hành vi vi phạm có thể bị xử phạt từ cảnh cáo đến 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức. Vì vậy, việc nắm rõ các lỗi thường gặp là điều cần thiết trước khi lắp đặt.

Một trong những lỗi phổ biến nhất là không đăng ký hoặc không thông báo hệ thống điện mặt trời. Nhiều hộ gia đình, doanh nghiệp lắp đặt nhưng chưa thực hiện đầy đủ thủ tục theo quy định, nhất là với các hệ thống có đấu nối với lưới điện. Đây là hành vi vi phạm và có thể bị xử phạt từ mức nhẹ đến hàng chục triệu đồng.

Bên cạnh đó, người sử dụng cần lưu ý lắp đặt đúng nội dung đã đăng ký. Việc thi công sai công suất, thay đổi cấu hình hệ thống hoặc không cập nhật khi có điều chỉnh đều có thể bị xử phạt hành chính. Do đó, mọi thay đổi cần được thông báo và điều chỉnh hồ sơ theo quy định.

Một lỗi nghiêm trọng khác là tự ý đấu nối hệ thống điện mặt trời vào lưới điện. Việc đấu nối phải thông qua đơn vị điện lực và đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật. Nếu tự ý thực hiện hoặc đấu nối không đúng quy chuẩn, không chỉ bị phạt tiền mà còn có thể bị buộc tháo dỡ hệ thống.

Ngoài ra, đảm bảo điều kiện kỹ thuật và an toàn điện là yêu cầu bắt buộc. Hệ thống điện mặt trời phải tuân thủ các quy chuẩn vận hành, không gây mất an toàn cho người sử dụng và hệ thống điện chung. Trường hợp vi phạm có thể bị xử phạt nặng, thậm chí bị đình chỉ hoạt động.

Người lắp đặt cũng cần chú ý đến hệ thống đo đếm và giám sát. Theo quy định, các hệ thống có đấu nối lưới phải lắp đặt thiết bị đo điện năng và kết nối hệ thống giám sát. Nếu không thực hiện, chủ đầu tư có thể bị xử phạt và buộc bổ sung thiết bị.

Trong quá trình vận hành, việc tuân thủ điều độ hệ thống điện là rất quan trọng. Nếu phát điện lên lưới nhưng không chấp hành điều độ hoặc gây ảnh hưởng đến vận hành chung, sẽ bị xử phạt hành chính, thậm chí đình chỉ hoạt động.

Đối với các đơn vị thi công, kinh doanh, cần đặc biệt lưu ý về điều kiện hoạt động và giấy phép. Việc hoạt động khi chưa đủ điều kiện, sử dụng giấy phép không hợp lệ hoặc không thực hiện nghĩa vụ báo cáo đều có thể bị xử phạt từ vài triệu đến hàng trăm triệu đồng.

Ngoài ra, cần tránh vi phạm hành lang an toàn lưới điện, như lắp đặt công trình không đảm bảo khoảng cách, gây cản trở vận hành. Những vi phạm này có thể bị xử phạt lên đến khoảng 80 triệu đồng, đồng thời buộc tháo dỡ công trình vi phạm.

Về chế tài xử phạt, các vi phạm trong lĩnh vực điện lực, bao gồm điện mặt trời mái nhà, có thể bị xử lý khá nghiêm. Mức phạt tối đa lên đến 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm. Các lỗi phổ biến thường bị phạt từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng, trong khi các hành vi nghiêm trọng như đấu nối trái phép, vi phạm an toàn kỹ thuật có thể bị xử phạt ở mức cao hơn, kèm theo yêu cầu khắc phục hậu quả.

Đáng chú ý, ngoài tiền phạt, cơ quan chức năng còn có thể áp dụng các biện pháp bổ sung như tịch thu thiết bị, buộc tháo dỡ hệ thống, đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc yêu cầu hoàn thiện các điều kiện kỹ thuật theo quy định.

Các chuyên gia ngành điện khuyến nghị, trước khi lắp đặt điện mặt trời mái nhà, người dân và doanh nghiệp nên tìm hiểu kỹ quy định pháp luật, lựa chọn đơn vị thi công uy tín và thực hiện đầy đủ thủ tục. Việc tuân thủ ngay từ đầu không chỉ giúp tránh rủi ro pháp lý mà còn đảm bảo hệ thống vận hành an toàn, hiệu quả lâu dài.