Những 'mắt thần' trên đường phố

Chuyển biến từ ý thức đến hành động

Hệ thống camera AI đang được lắp đặt đồng bộ tại các ngã ba, ngã tư, khu vực đông đúc phương tiện, nhằm bao quát toàn bộ các phương tiện tham gia giao thông. Theo thông tin từ cơ quan chức năng, hệ thống này sẽ sớm vận hành chính thức, sử dụng công nghệ AI để phân tích hình ảnh thời gian thực, phát hiện các vi phạm như vượt đèn đỏ, dừng đỗ sai quy định, đi sai làn đường, không đội mũ bảo hiểm, không thắt dây an toàn hay sử dụng điện thoại khi lái xe... Dữ liệu sẽ được truyền về trung tâm xử lý, tự động đối chiếu với cơ sở dữ liệu để xác định chủ phương tiện, với độ chính xác cao.

Một camera được lắp đặt tại đường Ngô Quyền, phường Đông Kinh

Dù chưa hoạt động, sự hiện diện của camera AI đã khiến người dân thay đổi hành vi giao thông. Ông Hoàng Tuấn Tư, người dân phường Lương Văn Tri chia sẻ: "Ngày nào tôi cũng đi bộ thể dục quanh các tuyến đường Quang Trung, Trần Hưng Đạo... Từ khi có camera AI, tôi nhận thấy mọi người có ý thức tự giác hơn. Người đi bộ sang đường thì ô tô, xe máy sẵn sàng nhường đường. Tình trạng vượt đèn đỏ không còn nữa". Ông Tư còn nhận xét rằng, trước đây vẫn còn một số trường hợp đi xe điện không đội mũ bảo hiểm, nhưng giờ đây tình trạng này giảm rõ rệt.

Từ khi hệ thống camera này xuất hiện, dù không có lực lượng chức năng trực tiếp đứng chốt, người tham gia giao thông vẫn chủ động giảm tốc độ, đi đúng làn, dừng đúng vạch, góp phần giữ cho giao thông đô thị an toàn, trật tự và thông suốt.

Người dân chấp hành theo tín hiệu đèn giao thông tại đường giao ngã tư Mỹ Sơn, phường Đông Kinh

Chị Nguyễn Hương Ngân, phường Kỳ Lừa ví von camera AI như những chiếc "mắt thần" hoạt động âm thầm, liên tục ở khắp mọi nơi. Chị cho biết: "Từ khi có hệ thống camera AI, mọi người tham gia giao thông kiên nhẫn hơn, không còn vội vàng hay tranh đường như trước. Đến đèn đỏ thì dừng chờ đúng quy định, nhường đường cho người đi bộ. Giao thông vì thế cũng trật tự, an toàn hơn".

Nếu như trước đây, không ít người tham gia giao thông còn chủ quan, tranh thủ vượt đèn đỏ hay vừa lái xe vừa nghe điện thoại, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông, thì khi hệ thống camera AI được lắp đặt tại nhiều tuyến đường, những hành vi này đã giảm rõ rệt. Người tham gia giao thông chủ động chấp hành tín hiệu đèn, tập trung quan sát, điều khiển phương tiện đúng quy định, góp phần tạo nên hình ảnh giao thông trật tự, văn minh và an toàn hơn.

Anh Nguyễn Hoàng Phi Sơn, một người làm nghề giao hàng (shipper) phường Tam Thanh bày tỏ: "Do đặc thù công việc, ngày nào tôi cũng phải di chuyển liên tục trên đường phố. Tôi nghĩ rằng khi camera AI chính thức đi vào hoạt động thì chắc chắn mọi người không dám vi phạm nữa vì mức phạt rất cao. Ví dụ như trước kia thỉnh thoảng vẫn thấy có người cầm điện thoại khi lái xe, nhưng có camera AI thì mọi người chấp hành, không đi sai làn hay sử dụng điện thoại".

Đoạn đường giao nhau giữa đường Ngô Quyền và quốc lộ 1A nơi tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn, người dân chấp hành nghiêm chỉnh tín hiệu đèn giao thông

Những ý kiến trên phản ánh sự đồng thuận rộng rãi từ người dân Lạng Sơn, nơi giao thông đang đối mặt với nhiều thách thức từ mật độ phương tiện tăng cao. Trước đây, không ít trường hợp chủ quan như tranh thủ vượt đèn đỏ hay vừa lái xe vừa nghe điện thoại, dẫn đến nguy cơ tai nạn. Giờ đây, ý thức chấp hành đã được nâng cao, góp phần tạo nên hình ảnh giao thông văn minh.

Cơ chế hoạt động của camera AI giao thông Cục CSGT là camera tự động phân tích hình ảnh bằng AI để nhận diện hơn 20 lỗi vi phạm (vượt đèn đỏ, chạy quá tốc độ, sai làn, không mũ bảo hiểm, dùng điện thoại,...) và tự động ghi lại, đối chiếu với cơ sở dữ liệu đăng ký xe để xác định chủ phương tiện, sau đó gửi thông báo đến trung tâm chỉ huy để cán bộ xác minh thủ công, cuối cùng gửi thông báo xử phạt về chủ xe và đăng tải công khai, tích hợp trên ứng dụng VNeID và VNeTraffic.

An toàn nhờ công nghệ

Hiện nay, đơn vị thi công đang tiến hành lắp đặt camera AI tại 9 nút giao thông như: 830 Bà Triệu, nút giao Bà Triệu - Phai Vệ, ngã 5 chợ Đông Kinh, Nút giao Bà Triệu - Lê Lợi, nút giao Lý Thường Kiệt - Hoàng Quốc Việt, nút giao Ngô Quyền - Lê Đại Hành, nút giao Ngô Quyền - Quốc lộ 1A hướng Lộc Bình, nút giao Trần Phú - Quốc lộ 1A hướng Cao Lộc, nút giao Bông Lau - Quốc lộ 1A, nút giao Minh Khai - Lê Lai... Khi lắp đặt xong sẽ bàn giao cho Công an tỉnh Lạng Sơn nghiệm thu, sử dụng.

Camera AI là một thiết bị giám sát an ninh sử dụng trí tuệ nhân tạo để thực hiện các chức năng giám sát. Loại camera này được người dùng đánh giá cao nhờ sự kết hợp giữa các tính năng công nghệ tiên tiến, khả năng đồng bộ hóa trên nhiều thiết bị và chương trình xử lý dữ liệu thông minh. Một số tính năng nổi bật của camera AI như: nhận diện đối tượng, khuôn mặt, biển số xe, theo dõi chuyển động, phân tích những hành vi bất thường,... Trước khi vận hành chính thức, hệ thống camera AI đã được "huấn luyện" để nhận biết các hành vi vi phạm phổ biến. Trong quá trình hoạt động, hệ thống tiếp tục học từ dữ liệu thực tế, qua đó nâng cao khả năng nhận diện và độ chính xác. Bên cạnh đó, camera AI có khả năng xử lý hình ảnh và video trong thời gian thực, nâng cao hiệu quả giám sát.

Khi phát hiện vi phạm, cảnh báo sẽ được phát đi tức thời. Hệ thống AI khoanh vùng và theo dõi người vi phạm trên màn hình, hỗ trợ lực lượng chức năng nhận diện nhanh. Camera có khả năng xoay 360 độ, zoom xa tới 700 m để phục vụ việc theo dõi chi tiết. Dữ liệu hình ảnh truyền về trung tâm sẽ được hệ thống tự động đối chiếu với các cơ sở dữ liệu liên quan để xác định chủ phương tiện. Thông tin vi phạm được ghi nhận cụ thể về thời gian, tuyến đường, vị trí và lỗi vi phạm. Tiếp đó, cán bộ làm nhiệm vụ theo dõi hình ảnh trực tiếp từ camera, đồng thời kiểm tra, xác minh lại các vi phạm do hệ thống AI tổng hợp nhằm hạn chế sai sót trước khi chuyển hồ sơ sang bộ phận xử phạt. Sau đó, thông báo vi phạm được gửi tới địa chỉ đăng ký của chủ xe và đăng tải trên website để người dân tra cứu. Chủ phương tiện sẽ đến nơi phát hiện vi phạm hoặc công an nơi cư trú để làm việc, xác minh và xử lý theo quy định.

Việc triển khai camera AI tại Lạng Sơn được xem là bước đi quan trọng trong xây dựng đô thị văn minh, hiện đại. Với sự đồng thuận từ cộng đồng, hệ thống này hứa hẹn sẽ góp phần giảm thiểu tai nạn, đảm bảo an toàn cho mọi người tham gia giao thông.

DIỆP HẰNG