Những ngành xu hướng thí sinh cần lưu ý khi đăng ký nguyện vọng

GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD-ĐT), cho hay ở tầm vĩ mô, mỗi giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội của đất nước sẽ đặt ra những yêu cầu khác nhau, từ đó định hướng đầu tư phát triển các nhóm ngành phù hợp.

Sẽ có thêm chính sách học phí, học bổng và tín dụng hỗ trợ sinh viên

Theo ông Thảo, giai đoạn 2026-2030 và tầm nhìn đến năm 2035, Bộ GD-ĐT đang xây dựng đề án phát triển các lĩnh vực như đường sắt tốc độ cao, điện hạt nhân và 11 ngành công nghệ chiến lược. Các lĩnh vực này gồm: Trí tuệ nhân tạo, bản sao số, thực tế ảo/thực tế tăng cường; điện toán đám mây, điện toán lượng tử, dữ liệu lớn; blockchain; mạng di động thế hệ sau (5G/6G); robot và tự động hóa; chip bán dẫn; y - sinh học tiên tiến; năng lượng, vật liệu tiên tiến; đất hiếm, đại dương, lòng đất; an ninh mạng; hàng không, vũ trụ.

Ông Thảo cho biết, đây là các nhóm ngành được Chính phủ ưu tiên đầu tư phát triển. Không chỉ đặt hàng các trường đại học đào tạo, thời gian tới sẽ có thêm chính sách về học phí, học bổng và tín dụng để hỗ trợ sinh viên theo học, qua đó đáp ứng nhu cầu nhân lực trong giai đoạn mới.

Tuy nhiên, theo ông Thảo, các ngành được coi là xu hướng không phải là lựa chọn duy nhất, bởi xã hội cần sự phát triển đồng bộ của nhiều lĩnh vực khác nhau. Ở tầm tổng thể, mỗi ngành đều có thế mạnh riêng và đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Thí sinh cần quan tâm đến năng lực, sở trường của bản thân thay vì chạy theo xu hướng. Ảnh minh họa

Ông Thảo nhấn mạnh: “Chúng ta cần quan tâm đến năng lực và sở trường của thí sinh hơn là xu hướng. Bởi có thể xu hướng của ngành này hay ngành khác đang rất hấp dẫn nhưng bản thân thí sinh không thích hợp. Cứ hình dung sau này các em tốt nghiệp một ngành nào đó nhưng lại không yêu thích hoặc không có cảm hứng, thì thời gian làm việc 8 giờ mỗi ngày sẽ rất áp lực. Vì vậy, các bạn trẻ cần xác định mình thích gì, mong muốn theo đuổi ngành nghề nào”, ông Thảo nói.

Lựa chọn cần dựa trên năng lực, sở trường của bản thân

Nói về thị trường việc làm, GS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ - ĐH Quốc gia Hà Nội, cho rằng hiện Việt Nam thu hút nhiều nguồn vốn đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực công nghệ và kỹ thuật, qua đó dần trở thành một trung tâm kinh tế của khu vực. Vì vậy, các ngành nghề phục vụ cho sự phát triển lâu dài của đất nước đều rất cần thiết.

Theo GS Trình, không chỉ các ngành như công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo hay bán dẫn, mà mọi lĩnh vực đều cần ứng dụng khoa học - công nghệ. Hiện nay, tên gọi chương trình đào tạo có thể khác nhau, như Toán hay Công nghệ thông tin, nhưng nội dung có tính bao quát và liên thông nhất định. Các ngành đều xây dựng chuẩn đầu ra về kiến thức và kỹ năng nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động. Vì vậy, thí sinh không nên quá chạy theo xu hướng mà cần phân tích rõ thế mạnh và mong muốn của bản thân.

"Một yêu cầu quan trọng là khi các bạn đã chọn ngành học thì phải cố gắng biến mình trở thành người tài năng, xuất sắc trong lĩnh vực đó. Đó mới là điều quan trọng. Theo thống kê, ở Việt Nam cũng như trên thế giới, một người lao động từ khi tốt nghiệp ra trường cho đến lúc nghỉ hưu thường sẽ thay đổi rất nhiều vị trí việc làm khác nhau. Do đó, chúng ta đừng tư duy quá ‘bám chặt’ vào ngành mình được đào tạo mà hãy bám vào kiến thức, kỹ năng mình học được. Hãy tìm hiểu thật kỹ chương trình đào tạo mà các cơ sở giáo dục đào tạo thiết kế - có ở trên website của các trường - trước khi đăng ký. Khi đã chọn được ngành phù hợp, hãy yêu nó”, ông Trình chia sẻ.

Theo ông, thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ về công nghệ và các lĩnh vực đều thay đổi nhanh chóng. Vì vậy, để có thể phát triển bền vững, có việc làm và thu nhập tốt đến khi nghỉ hưu, mỗi người cần nền tảng kiến thức cơ bản vững chắc và khả năng thích ứng với những biến động của cuộc sống.

GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học cho rằng, giữa chọn ngành và chọn trường, không có yếu tố nào quyết định hơn. Việc lựa chọn cần dựa trên năng lực, sở trường của bản thân. Từ đó, thí sinh mới xác định được ngành nào phù hợp với mình, rồi mới tính đến trường đại học mong muốn.

Theo ông, mỗi trường đại học đều có thế mạnh và triết lý riêng. Có trường coi trọng yếu tố này, có trường đề cao giá trị khác; mỗi trường đều có những đặc thù riêng. Vì vậy, trước khi tìm hiểu ngành hay trường, thí sinh cần hiểu rõ chính mình.

"Khi có niềm tin và lựa chọn đúng với năng lực, các em sẽ thành công. Tôi nghĩ rằng không có trường 'hot', ngành 'hot', mà chỉ thiếu người ‘hot’. Nếu các bạn trở thành những ‘người hot’ thì sẽ có rất nhiều cơ hội. Ngược lại, nếu không xác định được mình ở đâu, thì dù các em có học ở một ngôi trường có thứ hạng cao, ngành học hấp dẫn thì vẫn sẽ bị lu mờ bởi những yếu tố khác”, GS Thảo nói.

Thanh Hùng