Những ngôi nhà gạch thô ngói mộc giữa Thủ đô

Ảnh trong bài: Lê Minh Hoàng, Triệu Chiến

Khoảng mười năm trước, nhiều xu hướng trang trí và thiết kế nhà ở từng bị coi là “quê mùa”, “lỗi thời” hoặc không hợp với lối sống hiện đại. Thế nhưng, khi con người ngày càng đề cao kiến trúc bền vững và lối sống gần gũi thiên nhiên, nhiều yếu tố “xưa cũ” đã quay trở lại mạnh mẽ, xuất hiện trong những ngôi nhà hiện đại giữa phố thị.

Giữa xu hướng kiến trúc sinh thái, mái ngói đỏ được coi một biểu tượng của phong cách nhiệt đới. Không chỉ mang tính thẩm mỹ, mái ngói còn giúp điều hòa nhiệt độ, giữ cho ngôi nhà mát mẻ vào mùa hè, ấm áp vào mùa đông. Giữa lúc vật liệu tự nhiên được tôn vinh, nhiều công trình quay lại với tường thô, gạch mộc để điều hòa nhiệt độ, giảm bức xạ nhiệt – điều mà nhiều loại vật liệu hiện đại không làm được...

Và thế là, tường gạch không trát, sàn láng xi măng, trần nhà để nguyên… cùng với cây xanh giúp công trình kiến trúc tăng cảm giác chân thật và hòa hợp với tự nhiên. Cùng với đó, đồ nội thất phong cách vintage mang lại chiều sâu cho không gian sống. Một ngôi nhà ở đô thị, với sắc màu nâu đỏ của thời gian, lập tức trở nên ấm áp và cá tính.

TROPICAL FLOW – NGÔI NHÀ DÒNG CHẢY NHIỆT ĐỚI

Ngôi nhà 1.150 m2 này tọa lạc tại Đông Anh (Hà Nội), có mối liên hệ mật thiết với mặt nước hồ Phương Trạch, hồ Hải Bộ và sông Hồng. Vị trí này đã khơi gợi ý tưởng tạo nên một "ngôi nhà dòng chảy" – một biểu hiện của các khu dân cư thường thấy dọc theo sông (theo chiều ngang) hoặc dọc theo thác nước (theo chiều dọc).

Theo các kiến trúc sư từ văn phòng H&P Architects, ngôi nhà đa chức năng (nhà ở, văn phòng) này để dành cho nhiều thế hệ cùng chung sống. Dòng chảy đóng vai trò kết nối giữa các không gian sinh hoạt và thảm thực vật xen kẽ, tạo nên toàn bộ ngôi nhà với tầm nhìn chéo về "thác nước không khí và ánh sáng" từ lõi bên trong ra, trong khi "thác nước ngói và thác nước gạch" lượn sóng ở bên ngoài.

Mặc dù gạch và ngói là hai vật liệu truyền thống được người Việt Nam sử dụng rộng rãi, nhưng trong trường hợp này, chúng được phơi bày trước tầm nhìn và sự tiếp xúc trực tiếp của người sử dụng, mang đến cho công trình kiến trúc một cảm xúc mới mẻ nhưng vẫn quen thuộc.

Không gian được thiết kế mở, đan xen giữa các tầng và khoảng thông tầng lớn giúp ngôi nhà luôn thoáng mát dù nằm trong khu vực đô thị hóa nhanh, đồng thời kết nối nhiều thế hệ sống chung trong cùng một mái nhà.

Lớp tường treo làm bằng ngói ở phía trước nhà và lớp tường đục lỗ làm bằng gạch ở phía sau đóng vai trò như những "màn chắn lớn" giúp điều tiết không khí và ánh sáng ra vào nhà, đồng thời vẫn đảm bảo sự riêng tư cần thiết bên trong. Không gian sử dụng trên mỗi tầng được bố trí để thay đổi liên tục và linh hoạt nhằm tạo ra những tầm nhìn hấp dẫn và trải nghiệm sống động. Trên mái nhà là một khu vườn để trồng rau và cây ăn quả.

Đông Anh là một quận ngoại ô của Hà Nội, nơi những vườn rau và vườn cây ăn quả đang dần biến thành những dãy nhà liền kề. Trong bối cảnh đó, Tropical Flow là một giải pháp góp phần nâng cao nhận thức xã hội về sự cần thiết phải bảo tồn những công trình "thông suốt, không bị gián đoạn" và đủ rộng với những bề mặt xanh để "bù đắp" những không gian vô giá mà kiến trúc "mượn" để tồn tại.

Tropical Flow là chính là minh chứng hiện thực hóa mối quan hệ mật thiết giữa con người và môi trường tự nhiên thông qua góc nhìn kiến trúc: Kiến trúc chính là "thiên nhiên thứ hai" do con người tạo ra!

NẮNG HOUSE – KIẾN TRÚC NÔNG THÔN TRONG HƠI THỞ MỚI

Nhà Nắng được thiết kế cho một gia đình Hà Nội gồm bố mẹ già, vợ chồng trẻ và những đứa con nhỏ. Được xây dựng trên một mảnh vườn sẵn có nhiều cây to, bản thiết kế ngôi nhà hoàn toàn thích ứng với không gian riêng của từng tán cây, tôn trọng chúng như những thành viên của gia đình. Và cây che chở cho nhà, đem lại cho Nhà Nắng bầu không khí dịu mát trong lành vào những ngày hè nóng bức.

Các kiến trúc sư từ Trung Trần Studio đã quyết định đưa không gian ở gia đình lùi lại phía sau, nhường chỗ cho sân vườn và thói quen sống tiện dụng thường nhật, với nhà để xe và một không gian uống trà được bố trí ở phía trước.

Không gian sinh hoạt chính bao gồm phòng khách, phòng thờ, phòng ăn ở trung tâm khu đất, kết nối với 4 phòng ngủ và không gian phụ trợ phía sau.

Tất cả các phòng chức năng như bếp, phòng ngủ, hành lang, vệ sinh, đều được kết nối với các khoảng trống nhỏ, đủ để lấy ánh sáng, thông gió. Bên cạnh đó, hành lang chạy xuyên suốt nhà từ trước về phía sau nhưng có sự thay đổi ở góc nhìn, tạo nên sự riêng tư và thành khe dẫn gió cho các phòng chức năng.

Toàn bộ không gian được xây dựng bằng gạch mộc, tạo nên sự trầm mặc, mang nét hoài cổ. Nội thất với màu trầm và sử dụng nhiều vật dụng đã có từ lâu, tạo nên một sự gần gũi ấm cúng.

Nguồn sáng tự nhiên được chiếu rọi bởi mặt trời và trôi theo thời gian, những bóng nắng được điều tiết vừa đủ, len lỏi vào nhà theo sự mở lối của kiến trúc. Hướng gió được dẫn dắt chạy dọc theo hành lang từ trước về sau, len vào từng phòng chức năng, sau đó được thông ra các khoảng giếng trời.

Gạch để mộc và gỗ đã cũ từ những ngôi nhà xưa, được nhà thiết kế tái sử dụng hoàn toàn, trao cho chúng một sức sống mới mẻ. Trong khi ánh sáng đô thị hóa ngày càng lan rộng, xâm lấn vào cấu trúc đời sống nông thôn ven đô, dự án này hiện hữu như một vệt nắng bình thường giữa vùng quê, không phô trương chói lóa, mà ấm áp theo cách riêng. Như là một sự kế thừa của kiến trúc nông thôn trong hơi thở mới.