Những người 'bố biên phòng' ở ký túc xá vùng biên
Sau mỗi buổi học, khu ký túc xá vùng biên ở xã Môn Sơn (tỉnh Nghệ An) lại rộn ràng, nhộn nhịp. Không cần ai nhắc, hơn 20 học sinh tự chia nhau quét phòng, quét sân, nhổ cỏ, tưới rau... Trong phòng ở, chăn màn, quần áo, sách vở được xếp ngay ngắn. Nhìn các em làm việc, ít ai biết đây là những học sinh người Đan Lai ở bản Khe Búng và bản Cò Phạt, là những bản làng nằm sâu trong vùng lõi Vườn Quốc gia Pù Mát, cách trường hơn 20km đường rừng. Với các em, đi học xa gặp nhiều khó khăn, nhất là mùa mưa, đường vào bản thường bị chia cắt.
Từ thực tế đó, năm 2022, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An đã phối hợp với địa phương triển khai mô hình “Ký túc xá vùng biên” tại xã Môn Sơn, tận dụng cơ sở vật chất có sẵn hỗ trợ học sinh người Đan Lai có chỗ ở ổn định, an toàn để học tập. Đồn Biên phòng Môn Sơn cử một tổ gồm 3 cán bộ, chiến sĩ, trong đó có 1 nữ quân nhân thường xuyên ăn ở tại ký túc xá. Các cán bộ biên phòng không chỉ quản lý mà còn sống cùng, gần gũi với các em.
Nhờ sự hướng dẫn của các cán bộ biên phòng, các em dần quen với nền nếp sinh hoạt, biết tự chăm sóc bản thân, biết sống cùng tập thể. Cán bộ biên phòng cũng thường xuyên trò chuyện, nắm bắt tâm tư, động viên những em còn mặc cảm, rụt rè. Ngoài quản lý, bảo đảm an toàn cho khu ký túc xá, cán bộ biên phòng còn cùng nhà trường và địa phương vận động các nhà hảo tâm hỗ trợ thêm kinh phí, cải thiện điều kiện sinh hoạt cho các em.
Đồn Biên phòng Môn Sơn (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An) tổ chức "Gian hàng 0 đồng" tại ký túc xá cho học sinh.
Từ hiệu quả tại xã Môn Sơn, năm 2024, mô hình tiếp tục được triển khai ở xã Tam Quang. Năm học 2026-2027, hai khu ký túc xá đang có hàng trăm học sinh sống và học tập. Em Viêng Văn Thành, học sinh lớp 6B, Trường THCS Tam Quang chia sẻ: “Ở đây vui hơn, lại có các bố biên phòng chăm lo. Chúng em có chỗ ăn, chỗ ngủ, có thời gian học bài và được các bố hướng dẫn làm nhiều việc”.
Điều dễ nhận thấy là các em ngày càng gắn bó với các chú Bộ đội Biên phòng. Nhiều cán bộ gọi các em là “con”, còn các em gọi cán bộ biên phòng là “bố”. Bộ đội không chỉ giúp các em có một chỗ ở để đi học mà còn tạo cho các em một mái nhà thứ hai, nơi có người nhắc giờ ngủ, giờ học, dạy cách sống và sẵn sàng lắng nghe khi các em có chuyện vui, buồn.
Theo Đại tá Nguyễn Văn Hậu, Chủ nhiệm Chính trị Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An, “Ký túc xá vùng biên” xuất phát từ sự chia sẻ với những khó khăn của học sinh ở các bản xa. Mô hình vừa tạo điều kiện để các em học tập, vừa góp phần tăng cường sự gắn bó giữa Bộ đội Biên phòng với đồng bào các dân tộc nơi biên giới.
