Những người phụ nữ theo chân vó ngựa Mông Cổ chinh phục cả thế giới

Khi nhắc đến các cuộc chinh phục của đế chế Mông Cổ, hình ảnh quen thuộc thường là những kỵ sĩ nam cưỡi ngựa, mang cung composite và lao qua thảo nguyên. Nhưng phía sau những đội quân ấy là một lực lượng phụ nữ đóng vai trò rất quan trọng, dù thường ít xuất hiện trong các câu chuyện lịch sử.



Ảnh: us.macmillan

Xã hội du mục Mông Cổ đòi hỏi cả nam lẫn nữ phải thành thạo cưỡi ngựa và nhiều công việc sinh tồn. Khi đàn ông rời trại đi chiến đấu, phụ nữ đảm nhận nhiều nhiệm vụ vốn thường được xem là công việc của nam giới, từ quản lý đàn gia súc, vận chuyển lều trại, sửa xe, chăm sóc ngựa cho đến bảo đảm nguồn lương thực. Các nguồn sử liệu châu Âu thế kỷ XIII còn ghi nhận phụ nữ Mông Cổ cưỡi ngựa giỏi, sử dụng cung và có thể thực hiện những hành trình dài tương tự nam giới.

Điều này đặc biệt quan trọng đối với một đạo quân có tốc độ và khả năng cơ động cao như quân Mông Cổ. Những đoàn quân viễn chinh không đơn giản là hàng vạn chiến binh cưỡi ngựa tiến về phía trước. Họ cần ngựa dự phòng, gia súc, lều trại, quần áo, thực phẩm và vô số vật dụng khác. Phụ nữ đi theo các đạo quân đảm nhận một phần đáng kể công việc hậu cần, giúp những chiến binh ở tiền tuyến có thể tập trung vào chiến đấu.

Nhưng vai trò của phụ nữ không chỉ nằm phía sau chiến trường. Một số phụ nữ thuộc tầng lớp quý tộc có quyền lực chính trị và kinh tế rất lớn, thậm chí kiểm soát tài sản, nguồn thu và lực lượng quân sự. Các sử gia hiện đại nhấn mạnh rằng phụ nữ hoàng tộc có thể tham gia quyết định chính sách, ngoại giao và việc kế vị, qua đó tác động trực tiếp đến cách đế chế vận hành trong thời chiến.

Ảnh: teacherspayteachers

Một trường hợp nổi tiếng là Khutulun, con gái của Kaidu và hậu duệ của Thành Cát Tư Hãn. Các nguồn thời Trung cổ mô tả bà là một phụ nữ có sức mạnh thể chất nổi bật, cưỡi ngựa và tham gia các hoạt động quân sự cùng cha. Câu chuyện về Khutulun đã trở thành một trong những hình tượng nổi tiếng nhất về nữ chiến binh trong thế giới Mông Cổ, dù các chi tiết trong nguồn sử liệu cần được phân biệt với những yếu tố có thể đã được truyền thuyết hóa.

Vì vậy, nói rằng phụ nữ Mông Cổ “đi theo quân đội” là chưa đủ. Họ là một phần của hệ thống hậu cần, kinh tế và chính trị giúp những cuộc viễn chinh kéo dài hàng nghìn kilomet có thể diễn ra. Một số người còn trực tiếp tham gia chiến đấu. Chính sự phân công linh hoạt giữa nam và nữ trong xã hội du mục đã tạo nên một hậu phương rất khác với nhiều xã hội nông nghiệp đương thời.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.