Những người thầy bên cạnh vô lăng

Chị Vũ Thị Lan, giáo viên Trường Trung cấp nghề Thái Nguyên hướng dẫn học viên quay vô lăng nguội hình thành phản xạ đếm vòng quay.

Run như... thi lái xe

Năm năm trước, khi Trung tâm Đào tạo và Sát hạch lái xe Bắc Kạn bắt đầu xây dựng đội ngũ giáo viên, chị Nguyễn Thu Hằng là một trong những người đầu tiên tham gia giảng dạy. Trước đó, chị từng là giáo viên nhưng việc chuyển sang dạy lái xe vẫn khiến chị bỡ ngỡ.

Có nghiệp vụ sư phạm, chị Hằng hiểu mỗi người học cần một cách hướng dẫn khác nhau. Dạy lái xe ở địa bàn miền núi lại có những đặc thù riêng: đường hẹp, nhiều dốc, cua quanh co, đòi hỏi người lái phải nắm chắc kỹ thuật và giữ tâm lý ổn định.

Trong các buổi thực hành, chị chú trọng rèn cho học viên cách xử lý đèo dốc, làm chủ tốc độ và bình tĩnh trước những tình huống phát sinh. Có học viên lớn tuổi, có phụ nữ lần đầu ngồi sau vô lăng, hai tay run lên vì sợ, chị thường dành thêm thời gian động viên, giúp họ làm quen với xe và từng bước vượt qua cảm giác lo lắng. Chị hiểu rằng khi tâm lý chưa vững, những kỹ thuật đã học cũng khó phát huy.

Những năm dạy lái xe ô tô, chị nhớ nhất học viên Lưu Thị Đầm, sinh năm 1975, ở Chợ Đồn, khi đến học đã lên chức bà ngoại. Phần lý thuyết, chị Đầm học chăm chỉ và nhớ bài tốt, nhưng khi thực hành, nhất là bước vào các kỳ thi sa hình, tâm lý căng thẳng khiến chị quên những thao tác đã luyện tập. Hai lần dự thi, chị đều không đạt. Sau lần thi thứ hai, chị Đầm buồn bã nói với cô giáo: Sao đứng trước hàng trăm người tôi không run, mà đi thi lái xe lại run thế! Thi lái xe còn khó hơn thi đại học cô ạ!”.

Hiểu học viên chưa thực sự tự tin, chị Hằng tiếp tục động viên, cùng chị Đầm ôn luyện, củng cố kỹ thuật và giải tỏa áp lực. Lần thi thứ ba, chị Đầm đạt 100/100 điểm. Hai cô trò ôm chầm lấy nhau, không giấu được niềm vui và những giọt nước mắt. Sau khóa học, chị Đầm mua xe riêng, tự lái xe đi làm. Với chị Hằng, đó là một trong những kỷ niệm đáng nhớ của nghề.

Thầy tận tâm, trò nhiệt huyết 

Hơn 15 năm gắn bó với công tác đào tạo lái xe, anh Nguyễn Trung Hiếu, giáo viên Trung tâm Đào tạo và Sát hạch lái xe, Trường Cao đẳng Thái Nguyên luôn xác định trách nhiệm của người thầy là giúp học viên có kỹ năng vững vàng, nắm được kiến thức pháp luật và hình thành ý thức, văn hóa khi tham gia giao thông.

Theo anh Hiếu, mỗi học viên có độ tuổi, nghề nghiệp và khả năng tiếp thu khác nhau. Vì vậy, giáo viên phải kiên nhẫn, theo sát từng người và hướng dẫn phù hợp. Anh trân trọng mỗi lần được học viên gọi bằng tiếng “thầy”. Đó vừa là sự ghi nhận, vừa nhắc anh về trách nhiệm với công việc. Slogan mà anh và đồng nghiệp tâm niệm là: “Thầy tận tâm, trò nhiệt huyết lái xe an toàn”.

Anh Nguyễn Trung Hiếu, giáo viên Trung tâm Đào tạo và Sát hạch lái xe, Trường Cao đẳng Thái Nguyên theo sát và hướng dẫn phù hợp với từng học viên.

Sau khóa học, các học viên vẫn giữ liên lạc, kể với anh những trải nghiệm khi lần đầu tự điều khiển xe trên đường. Những chia sẻ ấy khiến anh Hiếu càng ý thức rằng, người thầy phải chuẩn bị cho học viên cả kỹ năng lái xe lẫn khả năng xử lý tình huống khi không còn giáo viên ngồi bên cạnh.

Công việc đào tạo lái xe ô tô cũng đang thay đổi cùng sự phát triển của công nghệ. Anh Nguyễn Tuấn Hùng, giáo viên Trung tâm Đào tạo và Sát hạch lái xe, Trường Cao đẳng Thái Nguyên bảo: Nhiều môn học đã được số hóa, kết hợp giữa trực tiếp, trực tuyến và phần mềm hỗ trợ. Điều đó đòi hỏi giáo viên phải thường xuyên cập nhật kiến thức, nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ thông tin. Tình huống giao thông thực tế không diễn ra theo kịch bản có sẵn. Giáo viên phải quan sát liên tục, phán đoán nhanh để kịp thời nhắc nhở, điều chỉnh thao tác cho học viên. Một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến an toàn của người ngồi trên xe và những người tham gia giao thông xung quanh.

Khi "bóng hồng" dạy lái

Những áp lực của nghề dạy lái xe hiện rõ trong từng giờ thực hành, trên mỗi cung đường mà giáo viên cùng học viên đi qua. Với nữ giáo viên, công việc còn có thử thách riêng khi phải tạo dựng niềm tin và khẳng định năng lực trong một nghề vốn thường được mặc định là phù hợp với nam giới. Chị Vũ Thị Lan, giáo viên Trường Trung cấp nghề Thái Nguyên (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam), đã trải qua những điều đó trong hành trình gắn bó với nghề.

Những ngày đầu đứng lớp, chị Lan từng gặp sự nghi ngại của một số học viên nam về tay nghề nữ giáo viên. Chị không bận tâm nhiều, chỉ kiên trì với công việc và lấy kết quả học tập của học viên làm câu trả lời. Nhận thấy mỗi người có khả năng tiếp thu khác nhau, chị thường chia nhỏ từng bài, hướng dẫn nắm chắc lý thuyết trước khi thực hành.

Trong sáu năm gắn bó với nghề, mỗi năm chị Lan hướng dẫn hơn 100 học viên. Chị nhớ nhất trường hợp một học viên tên Quang, thường xuyên đến học muộn. Sau lần thứ ba, chị thẳng thắn nói sẽ không tiếp tục dạy nếu Quang không chấp hành giờ giấc. Qua những buổi thực hành và chạy DAT, chị vừa hướng dẫn vừa nhắc nhở cậu học trò về tính kỷ luật. Dần dần, Quang thay đổi, lái xe tốt hơn và thi đỗ kỳ sát hạch. Sau này, Quang vào công tác trong môi trường quân đội, trở nên trầm tĩnh, ứng xử nhẹ nhàng và có trách nhiệm hơn.

Chị cho rằng nữ giáo viên có thế mạnh ở sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và khả năng nắm bắt tâm lý học viên. Bản thân chị cũng từng sợ lái xe. Dù đã có bằng, chị vẫn thường để chồng cầm lái mỗi khi đi xa. Khi gắn bó với nghề, chị dần vượt qua nỗi sợ ấy. Có lẽ vì từng trải qua cảm giác hồi hộp của người mới ngồi sau vô lăng, chị càng hiểu và kiên nhẫn với những học viên còn lúng túng.

Gặp và trò chuyện với những người thầy dạy lái xe ô tô, tôi hiểu hơn những yêu cầu và trách nhiệm của nghề. Điều họ mong đợi sau khóa học là mỗi người tham gia giao thông đều có trách nhiệm. Giờ học trên xe tập rồi sẽ kết thúc, nhưng bài học về sự cẩn trọng còn theo người lái trên mọi cung đường.