Những người thầy mặc quân phục gieo hy vọng giữa lòng hồ Thác Bà
Giữa hồ Thác Bà, tỉnh Lào Cai có một ngôi trường đặc biệt, ở đó, những người thầy không đứng trên bục giảng với phấn trắng, bảng đen mà khoác lên mình bộ quân phục, mang quân hàm dạy nghề cho những người từng lầm lỡ, giúp họ tìm lại cuộc đời.

Ngày 19/11, PV Báo Xây dựng có mặt tại Cơ sở cai nghiện ma túy cơ sở 2, Phòng Cảnh sát Điều tra tội phạm về Ma túy, Công an tỉnh Lào Cai, nơi đây, giữa không gian rộng lớn của núi rừng và sông nước, hàng trăm học viên đang trong quá trình cai nghiện, học tập và rèn luyện để chuẩn bị trở về với gia đình, cộng đồng.

Không giống những lớp học thông thường, học viên ở đây có những hoàn cảnh, số phận khác nhau, có người từng có công việc ổn định, có người gắn bó với nương rẫy, nhưng vì ma túy mà đánh mất tương lai, xa rời gia đình và cộng đồng.

Trong khuôn viên cơ sở, những lớp học được duy trì đều đặn, tiếng đọc bài, tiếng đánh vần đôi khi còn ngập ngừng, nhưng phía sau mỗi con chữ là một hành trình vượt qua mặc cảm, tự ti để hướng đến tương lai.

Trung tá Võ Lợi, Phó trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy cơ sở 2 tỉnh Lào Cai, người trực tiếp phụ trách khu học tập, lao động trị liệu cho biết, học viên được chuyển sang khu này sau khi hoàn thành giai đoạn cắt cơn, điều trị các rối loạn và phục hồi sức khỏe. Đây là giai đoạn quan trọng trong quá trình cai nghiện, khi học viên được tổ chức học tập, lao động và trang bị những kiến thức cần thiết trước khi tái hòa nhập cộng đồng. Các nội dung giáo dục tập trung vào kiến thức pháp luật, điều lệnh nội vụ, chính trị, kỹ năng sống, kỹ năng phòng, chống tái nghiện và hướng nghiệp, dạy nghề.

Theo trung tá Võ Lợi, cán bộ làm công tác tại đây không phải ai cũng được đào tạo chuyên sâu về sư phạm, tuy nhiên, khi được giao nhiệm vụ, mỗi người đều xác định phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, tận tình hướng dẫn học viên. "Điều chúng tôi mong muốn nhất là sau khi hoàn thành thời gian cai nghiện, học viên trở về địa phương có đủ kiến thức, kỹ năng sống, không còn mặc cảm, tự ti và có thể tự tin bắt đầu lại cuộc sống", trung tá Võ Lợi chia sẻ.

Với những học viên chưa biết chữ, cơ sở đặc biệt quan tâm, tạo điều kiện để họ được tiếp cận chương trình xóa mù chữ, bởi theo những người làm công tác giáo dục ở đây, biết đọc, biết viết không chỉ giúp học viên thuận lợi hơn trong sinh hoạt mà còn mở ra cơ hội tiếp cận thông tin, học nghề và tìm kiếm việc làm. Đằng sau những giờ lên lớp là sự kiên nhẫn của những người thầy, có người phải hướng dẫn đi hướng dẫn lại một phép tính, một cách viết chữ; có người cần được động viên nhiều lần mới dám đứng lên đọc bài trước tập thể.

Xuất phát từ thực tế phần lớn học viên có hoàn cảnh ở khu vực nông thôn, miền núi, gắn bó với sản xuất nông nghiệp, Cơ sở cai nghiện ma túy cơ sở 2 tỉnh Lào Cai đã chủ động phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức những lớp đào tạo nghề phù hợp. Một trong những chương trình đang được triển khai là lớp chăn nuôi thú y, phối hợp với Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Yên Bình.

Nội dung đào tạo hướng đến những kiến thức thiết thực như chăm sóc vật nuôi, phòng bệnh, tổ chức chăn nuôi và phát triển kinh tế hộ gia đình. Đây đều là những kỹ năng gần gũi với điều kiện sản xuất tại các địa phương miền núi.

Trong những lớp học tại cơ sở, mỗi học viên lại mang theo một câu chuyện riêng, có người đã từng nhiều năm xa gia đình, có người vì ma túy mà đánh mất công việc, có người chưa từng được học hành đầy đủ.

Chị Tráng Thị Máy (SN 1978), ở thôn Bản Mù, xã Phình Hồ, tỉnh Lào Cai chia sẻ: "Tôi đã vào đây được 8 tháng, được các cán bộ tận tình hướng dẫn, động viên trong quá trình học tập và rèn luyện tại cơ sở, tôi cảm thấy yên tâm, tự tin hơn và không còn mặc cảm như trước. Những điều được học không chỉ giúp tôi hiểu biết thêm về pháp luật, kỹ năng sống mà còn giúp tôi nhận ra những sai lầm của bản thân để quyết tâm sửa đổi. Đặc biệt, việc được học chữ, học nghề giúp tôi có thêm kiến thức và hy vọng khi trở về địa phương có thể tìm được công việc phù hợp, tự lao động nuôi sống bản thân và gia đình, sẽ có cơ hội làm lại cuộc đời, không tái nghiện, không phụ lòng tin và sự giúp đỡ của các cán bộ".

Tính đến ngày 19/11/2026, Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Lào Cai đang quản lý 682 học viên, trong số đó, không ít người chưa biết đọc, biết viết hoặc chưa thành thạo những kỹ năng cơ bản phục vụ cuộc sống.

Thượng tá Trần Xuân Thường, Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy cơ sở 2, Phòng Cảnh sát Điều tra tội phạm về Ma túy, Công an tỉnh Lào Cai cho biết, thời gian đầu rà soát, đơn vị phát hiện 107 học viên chưa biết chữ, tuy nhiên, qua quá trình rà soát điều kiện, thời gian chấp hành cai nghiện, hiện có 32 trường hợp đủ điều kiện tham gia chương trình xóa mù chữ để hướng tới cấp chứng chỉ vào tháng 5/2027.

Để tổ chức các lớp học, cơ sở đã phối hợp với ngành giáo dục, Phòng Văn hóa - Xã hội địa phương và Trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân, xã Yên Bình. Đặc biệt, những cán bộ có chuyên môn sư phạm được bố trí trực tiếp giảng dạy tại ba khu của cơ sở, đáng chú ý, chương trình không dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức mà còn hướng đến kết nối việc làm. Theo lãnh đạo cơ sở, doanh nghiệp dự kiến có thể tiếp nhận từ 200 - 300 học viên sau cai nghiện nếu đáp ứng yêu cầu và có nguyện vọng làm việc.

Ngày 20/11, khi nhiều ngôi trường trên cả nước rộn ràng tri ân thầy cô, ở nơi này, những người thầy mặc quân phục vẫn lặng lẽ với lớp học đặc biệt. Không có những bó hoa rực rỡ, không có tiếng trống trường quen thuộc, nhưng mỗi học viên biết đọc thêm một con chữ, hoàn thành một khóa học nghề hay tìm được hướng đi cho tương lai đều là niềm vui, là phần thưởng đối với họ. Bởi thành công của những người thầy nơi đây không chỉ nằm ở những bài học được truyền đạt, mà còn ở việc giúp một con người từng lầm lỡ tìm lại niềm tin, biết sống có trách nhiệm và có đủ nghị lực để trở về.

