Những nguy cơ sức khỏe người cao tuổi hay gặp ngày nắng nóng

Nguyên nhân do khả năng thích nghi với nhiệt của cơ thể đã suy giảm, đồng thời người cao tuổi thường mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tim mạch, đái tháo đường hoặc bệnh đường hô hấp. Nếu không được chăm sóc đúng cách, nắng nóng có thể làm bệnh nền nặng lên và dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm.

Vì sao người cao tuổi dễ bị ảnh hưởng bởi nắng nóng?

Khi tuổi càng cao, khả năng điều hòa thân nhiệt của cơ thể giảm dần. Tuyến mồ hôi hoạt động kém hiệu quả, cảm giác khát nước giảm, trong khi chức năng tim, phổi và thận cũng không còn như ở người trẻ. Điều này khiến cơ thể khó tỏa nhiệt và dễ bị mất nước trong những ngày nắng nóng.

Bên cạnh đó, nhiều người cao tuổi phải sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp, suy tim hoặc thuốc lợi tiểu. Một số thuốc có thể làm tăng nguy cơ mất nước hoặc rối loạn điện giải nếu người bệnh không được bổ sung nước hợp lý.

Những nguy cơ sức khỏe thường gặp

- Mất nước: Là tình trạng phổ biến nhất. Người cao tuổi có thể không cảm thấy khát nhưng cơ thể đã thiếu nước. Các biểu hiện gồm khô miệng, môi khô, mệt mỏi, chóng mặt, tiểu ít, nước tiểu sẫm màu hoặc lú lẫn.

- Sốc nhiệt: Nắng nóng cũng có thể gây kiệt sức do nhiệt, với các triệu chứng như ra nhiều mồ hôi, mạch nhanh, đau đầu, buồn nôn, chuột rút và hoa mắt. Nếu không được xử trí kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển thành sốc nhiệt – một cấp cứu y khoa với biểu hiện thân nhiệt trên 40°C, da nóng đỏ, rối loạn ý thức, co giật hoặc hôn mê. Nếu không điều trị sớm, sốc nhiệt có thể gây tổn thương não, tim, gan, thận và đe dọa tính mạng.

Người cao tuổi là đối tượng dễ gặp biến cổ sức khỏe khi thời tiết nắng nóng. Ảnh AI

- Tụt huyết áp: Ngoài ra, thời tiết nắng nóng còn làm tăng nguy cơ tụt huyết áp, ngất, đột quỵ, nhồi máu cơ tim và làm nặng thêm các bệnh hô hấp mạn tính, đặc biệt khi người bệnh phải di chuyển ngoài trời hoặc ở trong môi trường ngột ngạt.

Những ai có nguy cơ cao?

- Người từ 75 tuổi trở lên, người mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh thận mạn, COPD hoặc hen phế quản là những đối tượng cần được theo dõi sát trong mùa nắng nóng.

- Người bị sa sút trí tuệ, Parkinson, di chứng đột quỵ, người nằm lâu, hạn chế vận động hoặc sống một mình cũng có nguy cơ cao vì khó tự nhận biết các dấu hiệu bất thường hoặc không thể tự chăm sóc bản thân.

Cách xử trí đúng khi có dấu hiệu bất thường ở người cao tuổi

Khi người cao tuổi có biểu hiện mệt nhiều, chóng mặt, khô miệng, chuột rút hoặc tiểu ít, cần đưa ngay vào nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo và cho uống từng ngụm nước nhỏ nếu người bệnh còn tỉnh táo.

Nếu xuất hiện sốt cao, da nóng đỏ, rối loạn ý thức, nói khó, yếu liệt tay chân, đau ngực hoặc khó thở, cần gọi cấp cứu hoặc đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất. Không nên cố gắng hạ sốt bằng thuốc khi nghi ngờ sốc nhiệt, vì điều quan trọng là làm mát cơ thể nhanh bằng khăn ướt, quạt hoặc chườm mát ở cổ, nách và bẹn trong khi chờ được cấp cứu.

Chủ động bảo vệ sức khỏe trong những ngày nắng nóng

Người cao tuổi nên hạn chế ra ngoài trong khoảng thời gian từ 10 giờ đến 16 giờ – thời điểm bức xạ nhiệt mạnh nhất trong ngày. Nếu bắt buộc phải ra ngoài, cần mặc quần áo sáng màu, rộng, đội mũ rộng vành, đeo kính, sử dụng khẩu trang và mang theo nước uống.

Cần uống nước đều đặn ngay cả khi chưa thấy khát. Nên ưu tiên nước đun sôi để nguội, nước khoáng hoặc dung dịch bù điện giải khi có chỉ định; hạn chế rượu bia và các đồ uống chứa nhiều đường hoặc caffeine vì có thể làm tăng mất nước.

Không gian sinh hoạt cần thông thoáng, có quạt hoặc điều hòa với nhiệt độ khoảng 26–28°C, tránh chênh lệch quá lớn giữa trong nhà và ngoài trời. Đồng thời, cần vệ sinh điều hòa định kỳ để bảo đảm chất lượng không khí.

Chế độ ăn nên nhẹ, dễ tiêu, tăng cường rau xanh, trái cây tươi và các thực phẩm giàu nước. Người cao tuổi vẫn nên duy trì vận động nhẹ như đi bộ trong nhà hoặc tập dưỡng sinh vào sáng sớm hoặc chiều muộn, tránh tập luyện giữa trưa nắng.

Gia đình cần làm gì để giúp người cao tuổi?

Nhiều người cao tuổi sống một mình hoặc ngại làm phiền con cháu nên dễ bỏ qua các dấu hiệu bất thường. Vì vậy, người thân cần thường xuyên hỏi han, nhắc nhở uống nước, theo dõi huyết áp, đường huyết (nếu có bệnh nền) và quan sát các biểu hiện như mệt bất thường, lú lẫn, khó thở hoặc sốt cao.

Khi người cao tuổi có biểu hiện nghi ngờ kiệt sức do nhiệt hoặc sốc nhiệt, cần nhanh chóng đưa vào nơi mát, nới lỏng quần áo, làm mát cơ thể bằng khăn ướt hoặc quạt và đưa đến cơ sở y tế gần nhất. Không nên chờ các triệu chứng tự cải thiện.