Những nữ sinh viên hướng tới 'du lịch trách nhiệm'

Các thành viên và tình nguyện viên của nhóm

Tạo con đường chạm tới đất và rừng

Sáng lập từ năm 2023 bởi 3 thành viên Tào Vân Anh, Nguyễn Thị Yến Nhi và Đặng Lê Trà My khi còn là sinh viên, Dự án A Little Vietnam+ được duy trì đến nay với các hoạt động du lịch trồng cây xuyên Việt tại 34 tỉnh, thành. Ý tưởng thành lập dự án được nhen nhóm trong chuyến đi Hà Giang (nay là Tuyên Quang), khi tình cờ nghe chủ homestay kể lại câu chuyện 2 chàng trai từng lái xe xuyên Việt để trồng cây.

Cảm thấy có sự đồng điệu, nhóm quyết định tìm gặp những người đi trước, rồi cùng nhau xây dựng dự án với hướng tiếp cận khác biệt: "Trồng cây là mục đích chính của chuyến đi, còn du lịch chỉ là con đường để chạm tới đất và rừng". Nhóm không chạy theo hình ảnh hay số lượng, mà kiên trì với tiêu chí trồng cây bản địa, phù hợp thổ nhưỡng, có khả năng sinh trưởng lâu dài và mang lại giá trị kinh tế - xã hội cho địa phương. Sự chuyển dịch từ "du lịch để trải nghiệm" sang "du lịch để thể hiện trách nhiệm" đã tạo nên bản sắc riêng cho dự án.

Để biến ý tưởng thành hành động, 3 cô gái trẻ gặp thách thức đầu tiên đến từ việc lựa chọn cây trồng. Mỗi địa phương có đặc điểm khí hậu, thổ nhưỡng khác nhau, đòi hỏi phải tìm được giống cây phù hợp, vừa hấp thụ CO2 tốt, vừa có khả năng sống lâu dài. Nhóm từng cân nhắc phương án rải hạt, nhưng nhận ra nếu không có người chăm sóc thì cây khó sinh trưởng. Vì vậy, phần lớn cây được mua từ vườn ươm hoặc vườn quốc gia tại địa phương, với sự tư vấn của kiểm lâm và sự hỗ trợ chuyên môn từ thầy cô. "Có những loại cây gỗ bản địa gần như không lớn lên rõ rệt trong 6 - 12 tháng đầu vì chúng ưu tiên phát triển hệ rễ, nên nếu đánh giá quá sớm rất dễ nhầm lẫn giữa cây chậm lớn và cây sắp chết", Tào Vân Anh chia sẻ.

Với nhóm, trồng cây cũng giống như gieo những giá trị dài hạn, cần sự kiên nhẫn và bền bỉ. Khó khăn tiếp theo là tìm địa điểm trồng cây và người chăm sóc trong giai đoạn đầu. Có những kế hoạch buộc phải dừng lại vì điều kiện thời tiết không phù hợp, như chuyến trồng bạch đàn dự kiến tại Phan Rang - Tháp Chàm vào mùa khô. Ở một số nơi, cây trồng còn đối mặt với nguy cơ bị chặt phá hoặc khó sinh trưởng do đất cằn cỗi. Vì vậy, nhóm ưu tiên trồng tại khu vực do biên phòng, kiểm lâm quản lý để đảm bảo được trông coi lâu dài. Ngoài ra, việc thuyết phục chính quyền và người dân địa phương không phải lúc nào cũng thuận lợi, thậm chí năn nỉ mới được đồng ý trồng cây.

Gieo hạt mầm dài lâu

Nguồn lực luôn là thách thức lớn với một dự án phi thương mại. Giai đoạn đầu, 3 thành viên tự dành một khoản riêng để trồng cây. Sau đó, nhóm mang dự án tham gia các cuộc thi về môi trường và phát triển bền vững, dùng tiền thưởng để gây quỹ trồng cây. Khi tổ chức các chuyến đi, mỗi tình nguyện viên chỉ đóng góp một khoản nhỏ cho chi phí di chuyển, nhưng nhiều người tự nguyện góp thêm vào quỹ trồng cây. Từ các cuộc thi, dự án còn nhận được sự quan tâm lâu dài của nhiều giám khảo, giảng viên, sẵn sàng kết nối thêm sinh viên và nguồn lực xã hội cho những chuyến đi tiếp theo.

Để đảm bảo an toàn cho tình nguyện viên và truyền cảm hứng thực sự khi tới vùng đồi núi, quãng đường xa, thời tiết khắc nghiệt, mỗi chuyến đi chỉ giới hạn khoảng 20 tình nguyện viên, ưu tiên chất lượng hơn số lượng. Nhóm cũng khuyến khích lối sống xanh ngay trong hành trình: "Hạn chế chai nhựa, túi nilon, mang theo bình nước cá nhân, túi vải".

Dự án A Little Vietnam+ góp phần giáo dục môi trường không nằm ở những bài giảng khô khan, mà ở việc biến kiến thức thành hành động, rồi từ hành động thành thói quen, chính là hạt mầm cho những chuyển biến lớn hơn trong tương lai.

An Khê