Những quy định về tạm hoãn xuất cảnh đối với người nợ thuế

Việc áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người nợ thuế đang được nhiều người dân, doanh nghiệp quan tâm, nhất là khi vẫn còn những trường hợp bị ảnh hưởng do chưa nắm rõ quy định. Phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa đã phỏng vấn bà Bùi Thị Thanh Nga - Trưởng phòng Nghiệp vụ, Dự toán, Pháp chế Thuế tỉnh Khánh Hòa xung quanh vấn đề này.

Bà Bùi Thị Thanh Nga.

- Xin bà cho biết cụ thể những trường hợp nào sẽ bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh do chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế?

- Hiện nay, các cơ quan thuế đang áp dụng đồng bộ theo Nghị định số 49/2025 của Chính phủ quy định về ngưỡng áp dụng tạm hoãn xuất cảnh. Theo đó, 4 trường hợp sẽ bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế. Thứ nhất, cá nhân, chủ hộ kinh doanh thuộc trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, có số tiền thuế nợ từ 50 triệu đồng trở lên và số tiền thuế nợ này đã quá thời hạn nộp trên 120 ngày. Thứ hai, cá nhân là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thuộc trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, có số tiền thuế nợ từ 500 triệu đồng trở lên và số tiền thuế nợ đã quá thời hạn nộp trên 120 ngày. Thứ ba, cá nhân, chủ hộ kinh doanh, cá nhân là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, có số tiền thuế nợ quá thời hạn nộp theo quy định và sau thời gian 30 ngày kể từ ngày cơ quan quản lý thuế thông báo về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh mà chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế. Thứ tư, người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, người nước ngoài trước khi xuất cảnh từ Việt Nam có số tiền thuế nợ quá thời hạn theo quy định mà chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.

- Gần đây, dư luận xôn xao khi một số trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh dù số tiền thuế còn nợ rất nhỏ. Bà có thể cho biết cụ thể hơn về vấn đề này?

- Đây là một chi tiết rất quan trọng mà người nộp thuế (NNT) cần phải phân biệt rõ các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế. Đối với các cá nhân kinh doanh, chủ doanh nghiệp đang hoạt động bình thường, pháp luật quy định ngưỡng nợ từ 50 triệu hoặc 500 triệu đồng trở lên và thời gian nợ quá hạn trên 120 ngày thì mới bị xem xét áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Tuy nhiên, đối với trường hợp các cá nhân, chủ hộ kinh doanh, cá nhân là người đại diện pháp luật của doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký với cơ quan thuế thì pháp luật hiện hành không quy định mức nợ thuế tối thiểu.

Đối với trường hợp NNT bỏ địa chỉ kinh doanh và còn nợ thuế, nếu sau khi cơ quan thuế đã thông báo về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh mà NNT vẫn không liên hệ làm việc, không thực hiện nghĩa vụ nộp thuế thì cơ quan thuế sẽ áp dụng biện pháp này đối với người đại diện theo pháp luật hoặc cá nhân có liên quan theo quy định. Quy định này nhằm bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật thuế, đồng thời yêu cầu NNT có trách nhiệm phối hợp với cơ quan thuế để xác định rõ tình trạng hoạt động và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định.

- Thực tế có không ít trường hợp chỉ đến khi ra sân bay mới biết mình thuộc diện tạm hoãn xuất cảnh. Nguyên nhân của tình trạng này là gì, thưa bà?

- Qua rà soát cho thấy, nguyên nhân chủ yếu không xuất phát từ việc cơ quan thuế không thực hiện thông báo mà do NNT chưa kịp thời cập nhật thông tin đăng ký thuế theo quy định. Một số cá nhân, hộ kinh doanh sau khi ngừng hoạt động hoặc thay đổi nơi cư trú nhưng chưa thực hiện thủ tục điều chỉnh thông tin đăng ký thuế, dẫn đến thông báo của cơ quan thuế gửi theo địa chỉ đã đăng ký không đến được người nhận.

Bên cạnh đó, nhiều NNT đã được cấp tài khoản giao dịch điện tử hoặc cài đặt ứng dụng của ngành Thuế nhưng chưa có thói quen kiểm tra thư điện tử, không cập nhật số điện thoại mới, quên mật khẩu hoặc không thường xuyên truy cập ứng dụng để theo dõi các thông báo, cảnh báo tự động.

Những nguyên nhân trên khiến NNT không kịp thời nắm bắt thông tin về nghĩa vụ thuế và các biện pháp quản lý thuế, trong đó có biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, dẫn đến phát sinh vướng mắc khi thực hiện thủ tục xuất cảnh.

- Người nộp thuế cần làm gì để được hủy tạm hoãn xuất cảnh nhanh nhất, thưa bà?

- Để tránh bị động khi xuất cảnh, NNT nên chủ động tra cứu tình trạng thực hiện nghĩa vụ thuế thông qua ứng dụng eTax Mobile hoặc Cổng thông tin điện tử của ngành Thuế.

Trong trường hợp phát hiện mình thuộc diện còn nợ thuế hoặc đã có thông báo tạm hoãn xuất cảnh, NNT cần khẩn trương nộp đầy đủ số tiền thuế nợ và tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước. Việc nộp tiền có thể thực hiện thông qua các ngân hàng phối hợp thu với Kho bạc Nhà nước bằng nhiều hình thức như: Nộp trực tiếp tại quầy giao dịch, qua Internet Banking, Mobile Banking hoặc ứng dụng eTax Mobile. NNT cần lưu giữ chứng từ nộp tiền điện tử hoặc chứng từ nộp tiền có xác nhận của ngân hàng để phục vụ đối chiếu, tra soát khi cần thiết.

NNT cần chủ động liên hệ với cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được xác nhận đã hoàn thành nghĩa vụ thuế. Ngay sau khi xác định NNT đã hoàn thành nghĩa vụ, cơ quan thuế sẽ ban hành thông báo hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh và gửi đến cơ quan quản lý xuất nhập cảnh. Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được thông báo của cơ quan thuế, cơ quan quản lý xuất nhập cảnh sẽ thực hiện hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh theo quy định. Do đó, NNT không nên chờ đến sát ngày xuất cảnh mới tra cứu hoặc xử lý nghĩa vụ thuế, nhằm tránh ảnh hưởng đến kế hoạch đi lại và công việc của mình.