Những tòa tháp đá kỳ dị mọc lên giữa hồ nước mặn bí ẩn ở Bắc Mỹ

Hồ Mono nằm ở phía Đông dãy Sierra Nevada, bang California, Mỹ. Đây là một trong những hồ cổ nổi tiếng của Bắc Mỹ, với tuổi đời ít nhất khoảng 760.000 năm. Hồ không có dòng chảy thoát nước tự nhiên, vì vậy nước liên tục bốc hơi trong khi muối và khoáng chất được giữ lại, khiến nước hồ mặn hơn nước biển và có tính kiềm cao.

Điều khiến hồ Mono trở nên nổi tiếng là những cột đá màu trắng ngà, xám nhạt nhô lên khỏi mặt nước hoặc nằm rải rác dọc bờ hồ. Chúng được gọi là tháp tufa – những cấu trúc hình thành chủ yếu từ calcium carbonate, tức thành phần khoáng vật thường gặp trong đá vôi.

Ảnh: Wikimedia Commons

Quá trình hình thành những “tòa tháp” này khá đặc biệt. Dưới đáy hồ, các mạch nước ngọt giàu canxi phun lên và gặp nước hồ chứa nhiều carbonate. Khi hai nguồn nước hòa trộn, calcium carbonate kết tủa thành lớp khoáng chất rắn, tích tụ dần quanh miệng mạch nước. Qua nhiều năm, các lớp trầm tích khoáng chất phát triển thành cột, ụ và những hình thù ngoằn ngoèo.

Những cấu trúc này vốn hình thành dưới nước. Khi mực hồ hạ xuống, các cột đá mới lộ ra, tạo nên khung cảnh như một khu rừng hóa thạch. Vì thế, chúng không phải là những tàn tích do con người xây dựng, cũng không phải san hô hay hóa thạch sinh vật khổng lồ, mà là sản phẩm của phản ứng hóa học diễn ra trong lòng hồ.

Ảnh: Wikimedia Commons

Mực nước hồ Mono từng giảm mạnh sau năm 1941, khi nước từ các dòng suối đổ vào hồ bị chuyển hướng để phục vụ nhu cầu của thành phố Los Angeles. Điều đó làm thay đổi độ mặn, môi trường sống và cảnh quan quanh hồ. Sau nhiều năm vận động bảo tồn, các biện pháp quản lý nguồn nước được điều chỉnh từ năm 1994 nhằm giúp hồ phục hồi.

Dù vẻ ngoài khắc nghiệt, hồ Mono lại là một hệ sinh thái quan trọng. Nước hồ là môi trường sống của tôm nước mặn và ruồi alkali, cung cấp nguồn thức ăn dồi dào cho nhiều loài chim di cư. Hàng triệu con chim ghé đến khu vực này trong năm, biến hồ thành một điểm dừng chân quan trọng trên các tuyến di cư ở Bắc Mỹ.

Ngày nay, những tháp đá tufa khiến hồ Mono trở thành điểm đến đặc biệt đối với nhiếp ảnh gia, nhà địa chất và du khách yêu thiên nhiên. Khi bình minh hoặc hoàng hôn nhuộm màu mặt hồ, những cột đá nhô lên giữa làn nước xanh tạo nên khung cảnh siêu thực. Nhưng đằng sau vẻ đẹp kỳ lạ ấy là câu chuyện về địa chất, biến đổi khí hậu và tác động của con người lên nguồn nước. Hồ Mono không chỉ là một cảnh quan ngoạn mục; nó còn nhắc nhở rằng đôi khi, những kỳ quan thiên nhiên mong manh nhất cần được bảo vệ để tiếp tục tồn tại.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.