Phát hiện ra hành tinh lạ nhờ sử dụng AI

Pavel Rabtsevich dùng AI để phát hiện ra hành tinh mới. Ảnh: XDA Developers.

Pavel Rabtsevich, quản lý sản phẩm sống tại Tây Ban Nha, tuyên bố tìm ra hành tinh mới sau 2 tuần sử dụng Claude Code để phân tích dữ liệu hơn 126.000 ngôi sao. Anh không có chuyên môn thiên văn học và cũng không sở hữu kính viễn vọng riêng.

Cụ thể, Rabtsevich sử dụng dữ liệu công khai từ kính viễn vọng không gian TESS của NASA. Thiết bị này tìm kiếm hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời bằng cách theo dõi những thay đổi độ sáng của các ngôi sao.

Trong quá trình phân tích, Rabtsevich phát hiện tín hiệu bất thường tại TIC 4206066, ngôi sao cách Trái Đất khoảng 116 năm ánh sáng. Độ sáng của thiên thể này giảm khoảng 0,05% trong gần 2 giờ, với chu kỳ lặp lại 3,18 ngày.

Rabtsevich tiếp tục đối chiếu dữ liệu từ năm 2018, 2020 và 2025. Cả 3 giai đoạn đều xuất hiện tín hiệu tương tự. Nếu hiện tượng bắt nguồn từ một hành tinh đi ngang qua ngôi sao, thiên thể này có thể lớn gấp 1,4 lần Trái Đất.

Điểm đáng chú ý nằm ở cách Rabtsevich sử dụng AI để xây dựng quy trình nghiên cứu. Claude Code đã hỗ trợ Rabtsevich viết chương trình, xử lý dữ liệu và kiểm tra các giả thuyết. Anh cũng sử dụng song song Codex cùng những phiên AI độc lập để rà soát kết quả.

Trong 2 tuần, hệ thống thực hiện 74 lượt phân tích và tạo hơn 1.000 tập lệnh. Rabtsevich cũng thử dùng dữ liệu trên 2 năm để dự đoán thời điểm ngôi sao giảm sáng trong năm còn lại. Cả 3 lần kiểm tra đều cho kết quả phù hợp.

Chia sẻ trên Reddit, Rabtsevich cho rằng cách sử dụng AI hiệu quả không phải yêu cầu công cụ xác nhận phát hiện. Thay vào đó, anh liên tục yêu cầu công cụ tìm cách bác bỏ giả thuyết ban đầu.

Bài đăng nhanh chóng thu hút sự chú ý từ cộng đồng Reddit. Tài khoản TargP, người cho biết đang giảng dạy tại một trường đại học, đề xuất đưa nghiên cứu này vào chương trình học về ứng dụng AI thực tế.

Tuy nhiên, một số người dùng tỏ ra thận trọng. Tài khoản ErrorlessQuaak nhận định tín hiệu còn yếu và khuyến nghị Rabtsevich gửi kết quả đến cơ sở dữ liệu ExoFOP để giới thiên văn tiếp tục kiểm tra.

Rabtsevich cũng thừa nhận AI từng đưa ra nhận định thống kê thiếu chính xác. Anh phải loại bỏ kết luận này sau khi phát hiện sai sót trong quá trình rà soát.

Dù chưa có xác nhận về hành tinh mới, chương trình TESS đã chấp thuận đề xuất quan sát TIC 4206066. Kính viễn vọng dự kiến theo dõi ngôi sao từ ngày 31/10-26/11, với tần suất thu thập dữ liệu 2 phút một lần.