Những 'trạm phát sóng' của Đảng nơi biên cương

Bài 1: Chuyện ở "ốc đảo" đá giữa ngàn mây Cà Lò

Giữa ngàn mây biên viễn Cao Bằng, nơi những "ốc đảo đá" tai mèo từng bị bủa vây bởi đói nghèo và hủ tục, ngọn lửa của Đảng luôn được thắp sáng với những "trạm phát sóng tư tưởng" thầm lặng mà kiên cường. Bám sát thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc "công tác tư tưởng phải đi trước mở đường, chạm đến trái tim và chuyển hóa thành hành động tự giác", câu chuyện tại xóm Cà Lò, xã Khánh Xuân (Cao Bằng) là minh chứng sống động: khi lòng dân đã thuận, ý Đảng đã thấm, mọi phên giậu của Tổ quốc đều được giữ vững.

Lấp "khoảng trống thông tin" giữa ngàn mây Cà Lò

Rời phố phường Hà Nội vào một sớm mùa thu, chiếc xe Peugeot màu cánh gián của chúng tôi xé mây chao đảo qua những khúc cua tay áo gắt gao để tiến sâu vào dải đất biên cương Cao Bằng. Càng đi, núi càng dựng đứng, bản làng càng thưa vắng. Vùng biên thùy đón chúng tôi bằng những vách đá tai mèo sắc lẹm và sự khắc nghiệt đến nghẹt thở của thiên nhiên.

Không biết phải đi qua bao nhiêu con dốc, bao nhiêu khúc cua, chúng tôi mới đến được Cà Lò - vùng đất được mệnh danh là “ốc đảo đá” giữa ngàn mây nơi biên thùy.

Bản Cà Lò nằm chênh vênh trên ngọn núi đá tai mèo nơi miền biên viễn Cao Bằng. Ảnh: Nguyễn Ánh

Xóm Cà Lò nằm chênh vênh trên đỉnh núi cao. Cả xóm có 34 hộ dân với gần 200 nhân khẩu - hầu hết là đồng bào người Dao, bao đời nay co cụm giữa đá. Nơi đây từng bị bủa vây bởi sự biệt lập và khắc nghiệt. Đêm xuống, Cà Lò chìm trong bóng tối đặc quánh, nơi cái đói mùa giáp hạt vắt qua năm này năm khác, và những hủ tục - từ việc cúng bái khi ốm đau đến tảo hôn cắm rễ sâu như cây rừng trên đá…

Dẫn chúng tôi qua những con dốc gập ghềnh, Trung tá Nông Văn Hoàn, Chính trị viên Đồn Biên phòng Xuân Trường chia sẻ: cách đây không lâu, Cà Lò là xóm “7 không”: không điện, không nước sạch, không đường, không trường, không trạm y tế, không chợ, không sóng wifi. Đa số người dân không nói được tiếng phổ thông. Điểm sáng nhất ở đây chính là tinh thần đoàn kết của người dân và niềm tin của họ đối với Đảng, với chính quyền địa phương và những người lính biên phòng.

Tiếp chúng tôi ở ngôi nhà sàn phủ màu khói lam và rêu phong, Bí thư Chi bộ xóm Cà Lò Chảo A San trăn trở: ở nơi sóng điện thoại chập chờn, khi thông tin chính thống chưa tới kịp, những hủ tục như tảo hôn cứ lặng lẽ bám rễ.

Bí thư Chi bộ xóm Cà Lò đưa các em nhỏ lên con đường mới mở. Ảnh: Nguyễn Ánh

Làm sao nhặt bỏ nếp nghĩ cũ ra khỏi cái đầu của bà con khi nó đã cắm rễ qua nhiều thế hệ? Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đã chỉ rõ: phải chủ động giữ vững trận địa tư tưởng, củng cố niềm tin và tạo sự đồng thuận trong xã hội. Ở vùng biên, yêu cầu ấy phải bằng sự kiên trì của những cán bộ bám bản.

Ở Cà Lò, hạt nhân của sự kiên trì ấy là Chi bộ xóm với 5 đảng viên đều là người địa phương. Bằng cách tuyên truyền, vận động gần gũi, sát với đời sống, Chi bộ từng bước giúp bà con thay đổi nhận thức, từ chuyện học hành của con trẻ đến xóa bỏ hủ tục tảo hôn. Em Mùi Mủi, học sinh lớp 9 ở xóm Cà Lò, cho biết em quyết tâm học lên cao hơn để sau này giúp ích cho bản làng. Mủi có cơ hội đến trường nhờ Bí thư Chi bộ kiên trì vận động, giúp bố mẹ em hiểu rằng sinh ít con, chăm lo việc học và không để con kết hôn sớm chính là trao cho con cơ hội xây dựng tương lai tốt đẹp hơn.

Từ những thay đổi trong mỗi gia đình, tinh thần Nghị quyết số 35-NQ/TW được Chi bộ xóm Cà Lò cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực. Khi tư tưởng đã thông, bà con tự giác góp công đập đá mở đường, đưa con đến trường, chung sức xây dựng bản làng.

Cán bộ Đồn Biên phòng Xuân Trường phát quà cho các cháu bé xóm Cà Lò. Ảnh: Mai Hương

Hạt nhân coi sóc "trận địa lòng dân"

Chuyển biến ở Cà Lò là kết quả của một quá trình kiên trì “khai thông tư tưởng” theo hướng giải quyết dứt điểm từng vấn đề sát sườn nhất. Trong hành trình ấy, Bí thư Chi bộ Chảo A San vừa là người dẫn đường, vừa là tấm gương để bà con noi theo.

Nhớ lại những ngày đầu nhận nhiệm vụ từ năm 2015, có thời điểm gánh cả vai Trưởng xóm lẫn Bí thư Chi bộ, anh Chảo A San chọn cách "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng", bền bỉ dịch chuyển ngôn ngữ hành chính thành lời ăn tiếng nói mộc mạc của đồng bào.

Để xóa bỏ hủ tục, anh nhẫn nại phân tích cho từng gia đình hiểu việc nhốt trâu bò dưới gầm sàn nhà ở sẽ gây ô nhiễm, lan truyền dịch bệnh, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người già và trẻ nhỏ; rủ rỉ trò chuyện trong từng buổi lên nương để bà con thấy rõ: không kết hôn sớm và không sinh nhiều con thì gia đình mới có điều kiện chăm sóc con cái chu đáo, cái nghèo cái khó mới không đeo bám. Khi sóng điện thoại mới được phủ tới bản, anh lại đóng vai người "gác cổng", chỉ cho bà con cách nhận biết, kiểm chứng thông tin xấu độc trên mạng xã hội, tránh bị kẻ xấu lừa gạt hay dụ dỗ vượt biên trái phép làm thuê.

Cán bộ Đồn Biên phòng Xuân Trường trao đổi công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật với Bí thư Chi bộ xóm Cà Lò Chảo A San. Ảnh: Nguyễn Ánh

Sự kiên trì ấy đã gieo hạt và gặt hái những "quả ngọt" làm thay đổi diện mạo nhận thức nơi đây: bà con trong bản luôn tin tưởng và chấp hành chính sách pháp luật của Đảng, Nhà nước; trong bản giờ chỉ còn vài cặp tảo hôn, thay cho tỷ lệ hơn 90% số cặp tảo hôn trước đây; không có tình trạng người dân mang vác hàng cấm hay vượt biên trái phép.

Đứng trước những vách đá tai mèo sừng sững, Bí thư Chi bộ Chảo A San bộc bạch: "Nhờ ơn Đảng, Nhà nước, các mạnh thường quân giúp sức, con đường bê tông vào bản đã gần hoàn thành, nhưng làm sao để mỗi hộ dân giàu mạnh, có kinh tế ổn định vẫn là nỗi đau đáu lớn nhất trong lòng tôi”. Ánh mắt nhìn về phía những dải núi trùng điệp xa xăm, anh trăn trở về một hướng đi mới: “Tôi từng nghĩ, bản mình đẹp lắm, phong cảnh thiên nhiên rất hữu tình. Nếu có nguồn lực, có vốn để làm du lịch cộng đồng, gia tăng kinh tế cho bà con thì tốt biết mấy...”.

Niềm vui trên con đường mới tại xóm Cà Lò, xã Xuân Khánh (Cao Bằng). Ảnh: Nguyễn Ánh

Cùng chung nỗi đau đáu ấy, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Xuân Trường, Trung tá Vũ Minh Chiến chia sẻ: khó khăn không chỉ ở núi đá hay thời tiết, mà là làm sao để bà con tin cuộc sống có thể thay đổi. Muốn vậy, bộ đội phải đi trước, làm trước. Giữa địa hình toàn đá, anh em biên phòng chúng tôi lặn lội đi học các mô hình trồng hồi, trồng dâu, chăn nuôi, xây bể chứa nước... để tìm bằng được sinh kế cho dân. Chỉ cần quyết tâm “nói đi đôi với làm”, gian khó mấy cũng sẽ có lối ra”.

Khi có những "cột mốc sống" kiên cường như Bí thư Chi bộ Chảo A San, có những cán bộ tâm huyết như Đồn trưởng, Trung tá Vũ Minh Chiến, cuộc canh tân nơi biên thùy chắc chắn sẽ nở hoa kết trái. Cuộc sống của đồng bào người Dao rồi sẽ ngày thêm ấm no, và chủ quyền biên giới quốc gia sẽ mãi mãi vững bền như dãy núi đá ngàn năm.

Đường về xóm bản Cà Lò hôm nay là sự kết tinh của ý Đảng, lòng dân. Ảnh: Mai Hương

Chia tay Cà Lò khi mây chiều bắt đầu sà xuống gối lên những đỉnh núi tai mèo sắc lẹm, chúng tôi ngoái nhìn lại con đường bê tông mới mở uốn lượn như dải lụa mềm vắt qua vách đá. Con đường ấy đang dẫn lối cho một khát vọng đổi thay vươn lên mạnh mẽ. Giữa sương mây biên giới, nụ cười của Bí thư Chảo A San và ánh mắt cương nghị của những người lính biên phòng chính là minh chứng thầm lặng mà kiên cường: khi lòng dân đã thuận, tư tưởng đã thông, thì trên mảnh đất khô chồi toàn đá xám này, mùa vui và sự hưng vượng chắc chắn sẽ về!