Những trường hợp được đề xuất miễn phí sử dụng cao tốc

Bổ sung xe chở hài cốt liệt sĩ, xe cứu trợ vào diện miễn phí

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 130/2024/NĐ-CP ngày 10/10/2024 của Chính phủ quy định về thu phí sử dụng đường bộ cao tốc đối với phương tiện lưu thông trên các tuyến cao tốc thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và trực tiếp quản lý, khai thác.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bổ sung một số trường hợp được miễn phí sử dụng đường bộ cao tốc.

Cụ thể, xe, đoàn xe chở hài cốt liệt sĩ có văn bản xác nhận di chuyển hài cốt liệt sĩ theo quy định được đề xuất đưa vào diện miễn phí.

Đề xuất miễn phí cao tốc cho xe cứu trợ, chở hài cốt liệt sĩ. Ảnh minh họa

Theo Bộ Xây dựng, việc bổ sung quy định này nhằm thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", sự tri ân và trách nhiệm của cộng đồng, xã hội đối với người có công.

Một nhóm phương tiện khác được đề xuất miễn phí làxe làm nhiệm vụ vận chuyển thuốc men, máy móc, thiết bị, vật tư, hàng hóa cứu trợ đến những vùng bị thiên tai theo quyết định huy động hoặc theo văn bản điều phối của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Theo cơ quan soạn thảo, quy định này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển hàng hóa cứu trợ đến các khu vực bị ảnh hưởng bởi bão, lũ, thiên tai, qua đó hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả, ổn định đời sống và khôi phục sản xuất.

Dự thảo cũng sửa đổi quy định về xe làm nhiệm vụ vận chuyển thuốc men, máy móc, thiết bị, vật tư, hàng hóa đến những nơi bị thảm họa hoặc vùng có dịch bệnh theo quy định của pháp luật về tình trạng khẩn cấp khi xảy ra thảm họa lớn, dịch bệnh nguy hiểm.

Xe làm nhiệm vụ quản lý đường bộ cũng được đề xuất miễn phí

Bên cạnh các phương tiện phục vụ hoạt động tri ân, cứu trợ, Bộ Xây dựng đề xuất bổ sung trường hợp miễn phí đối với xe của cơ quan quản lý đường bộ thực hiện nhiệm vụ trên tuyến cao tốc.

Theo Bộ Xây dựng, các cơ quan quản lý đường bộ và lực lượng cảnh sát giao thông thường xuyên thực hiện tuần kiểm, kiểm tra hiện trường, xử lý sự cố, bảo đảm an toàn giao thông cũng như kiểm tra công tác quản lý thu phí sử dụng đường bộ cao tốc.

Các phương tiện này hoạt động để thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước, duy trì điều kiện khai thác và bảo đảm an toàn giao thông trên tuyến, không phục vụ mục đích kinh doanh hoặc vận tải thương mại.

Do đó, dự thảo đề xuất miễn phí đối với xe của cơ quan quản lý đường bộ làm nhiệm vụ kiểm tra công tác quản lý thu phí sử dụng đường bộ cao tốc, tuần kiểm, kiểm tra hiện trường, xử lý sự cố và bảo đảm an toàn giao thông trên tuyến đường bộ cao tốc thuộc phạm vi quản lý.

Theo Bộ Xây dựng, việc miễn phí giúp các phương tiện thực hiện nhiệm vụ không bị chậm trễ bởi thủ tục soát vé. Đồng thời, quy định này có thể giảm bớt các thủ tục thanh quyết toán, hoàn trả chi phí sử dụng đường bộ từ ngân sách nhà nước đối với cán bộ, công chức thực hiện nhiệm vụ.

Từ đó, Điều 6 của Nghị định số 130/2024/NĐ-CP được đề xuất sửa đổi, bổ sung theo hướng thêm ba nhóm trường hợp miễn phí gồm xe, đoàn xe chở hài cốt liệt sĩ; xe vận chuyển hàng cứu trợ đến vùng bị thiên tai theo quyết định huy động hoặc văn bản điều phối của cơ quan có thẩm quyền; và xe của cơ quan quản lý đường bộ thực hiện nhiệm vụ trên tuyến.

Điều chỉnh điều kiện và cơ chế tổ chức thu phí cao tốc

Ngoài việc mở rộng diện miễn phí, dự thảo Nghị định cũng đề xuất điều chỉnh điều kiện tổ chức thu phí sử dụng đường bộ cao tốc.

Theo Bộ Xây dựng, thực tế triển khai cho thấy các đoạn tuyến thuộc nhiều khu vực có thể được đưa vào vận hành và tổ chức thu phí ở những thời điểm khác nhau. Nếu lựa chọn nhà thầu quản lý, vận hành và bảo trì hệ thống thu phí theo từng đoạn tuyến, có thể hình thành nhiều gói thầu tương đồng và nhiều nhà thầu khác nhau, gây khó khăn cho công tác quản lý, chỉ đạo và điều hành.

Vì vậy, dự thảo đề xuất quy định thống nhất các điều kiện để đường bộ cao tốc thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và trực tiếp quản lý, khai thác được triển khai thu phí.

Theo đó, tuyến cao tốc phải được thiết kế, đầu tư xây dựng theo quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về đường cao tốc và các quy chuẩn, tiêu chuẩn liên quan; có hệ thống thiết bị tại các điểm thu kết nối liên thông với Hệ thống điều hành và trung tâm dữ liệu thanh toán tiền phí sử dụng đường bộ cao tốc do Bộ Xây dựng đầu tư, quản lý, vận hành và khai thác.

Tuyến đường cũng phải hoàn thành bàn giao, đưa vào khai thác theo quy định của pháp luật về đường bộ, xây dựng và các quy định liên quan; đồng thời có Đề án khai thác tài sản được người có thẩm quyền phê duyệt theo quy định về quản lý, sử dụng tài sản công.

Đối với các tuyến cao tốc đã được quyết định chủ trương đầu tư trước ngày Luật Đường bộ có hiệu lực nhưng khi đưa vào khai thác chưa đáp ứng một số yêu cầu theo quy định, việc thu phí sẽ được triển khai sau khi hoàn thành hạ tầng trạm thu phí, thiết bị phục vụ thu phí; đường ra, đường vào, bãi đỗ xe, khu vực vệ sinh, không gian nghỉ ngơi của trạm dừng nghỉ; cơ sở hạ tầng kỹ thuật và thiết bị công nghệ phục vụ quản lý, điều hành giao thông.

Bộ Xây dựng cũng đề xuất bổ sung quy định chuyển tiếp đối với các tuyến cao tốc được phê duyệt Đề án khai thác tài sản sau khi Nghị định sửa đổi có hiệu lực.

Trong trường hợp tuyến cao tốc tổ chức thu phí khi hợp đồng vận hành Hệ thống điều hành và trung tâm dữ liệu thanh toán phí vẫn còn hiệu lực, cơ quan quản lý thu hoặc cơ quan có thẩm quyền có thể đàm phán, mở rộng phạm vi cung cấp dịch vụ và điều chỉnh hợp đồng với đơn vị vận hành hiện hữu theo quy định.

Thời gian thực hiện bổ sung phạm vi hợp đồng cung cấp dịch vụ không được vượt quá thời hạn hợp đồng đã ký và phải kết thúc trước ngày 1/1/2029.

Sau khi hợp đồng hiện hữu hết thời hạn, cơ quan quản lý thu phí sẽ tổ chức đấu thầu, lựa chọn đơn vị vận hành thu và nhà cung cấp dịch vụ thanh toán tiền sử dụng đường bộ theo quy định của pháp luật về đấu thầu và các quy định liên quan.

Dự thảo Nghị định đang được Bộ Xây dựng lấy ý kiến để tiếp tục hoàn thiện trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.