Những trường hợp nào được công chứng ngoài trụ sở?

Công chứng ngoài trụ sở được áp dụng đối với người không thể đi lại do sức khỏe, đang điều trị nội trú, bị tạm giữ, tạm giam hoặc thuộc một số trường hợp đặc biệt theo quy định. Từ ngày 1-1-2027, quy định này tiếp tục được bổ sung, tạo thuận lợi hơn cho các bên khi thực hiện giao dịch.

Theo Điều 46 Luật Công chứng năm 2024 (Luật số 46/2024/QH15), có hiệu lực từ ngày 1-7-2025, nguyên tắc chung là việc công chứng phải được thực hiện tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng. Tuy nhiên, pháp luật cho phép thực hiện công chứng ngoài trụ sở nếu người yêu cầu thuộc những trường hợp cụ thể.

 Ảnh minh họa: Internet

Ảnh minh họa: Internet

Cụ thể, trường hợp thứ nhất là lập di chúc tại chỗ ở theo quy định của Bộ luật Dân sự. Đây là quy định nhằm tạo điều kiện cho người lập di chúc thực hiện ý chí của mình trong trường hợp cần công chứng tại nơi cư trú.

Thứ hai, người yêu cầu công chứng không thể đi lại vì lý do sức khỏe; đang điều trị nội trú hoặc bị cách ly theo chỉ định của cơ sở y tế. Quy định này tạo điều kiện cho người bệnh, người có sức khỏe yếu hoặc đang phải cách ly vẫn có thể thực hiện các giao dịch cần thiết mà không phải trực tiếp đến văn phòng công chứng.

Thứ ba, người đang bị tạm giữ, tạm giam, đang thi hành án phạt tù hoặc đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính cũng thuộc diện được xem xét công chứng ngoài trụ sở.

Thứ tư, người yêu cầu công chứng có lý do chính đáng khác theo quy định của Chính phủ.

Để cụ thể hóa quy định về những lý do chính đáng khác, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 104/2025/NĐ-CP. Theo đó, một số trường hợp được thực hiện công chứng ngoài trụ sở gồm: phụ nữ đang mang thai hoặc nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi; người cao tuổi, người khuyết tật hoặc gặp khó khăn trong việc đi lại; người đang thực hiện nhiệm vụ trong lực lượng công an nhân dân, quân đội nhân dân hoặc đảm nhận công việc theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp mà việc rời khỏi vị trí sẽ ảnh hưởng đến nhiệm vụ được giao; trường hợp bất khả kháng, trở ngại khách quan khiến người yêu cầu không thể đến tổ chức hành nghề công chứng.

Đáng chú ý, ngày 16-11-2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 413/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 104/2025/NĐ-CP. Theo quy định mới, việc ký kết giao dịch được thực hiện đồng thời với việc bàn giao tài sản, giấy tờ, tài liệu liên quan trực tiếp đến giao dịch hoặc thanh toán tiền cũng được bổ sung là một lý do chính đáng để thực hiện công chứng ngoài trụ sở, nếu các bên tham gia giao dịch thống nhất yêu cầu.

Nghị định cũng quy định, trường hợp một người trong số các bên tham gia giao dịch thuộc diện được công chứng ngoài trụ sở thì những người còn lại có thể đến cùng địa điểm để công chứng viên thực hiện công chứng giao dịch.

Công chứng viên tiếp nhận yêu cầu có trách nhiệm kiểm tra, bảo đảm việc công chứng thuộc đúng trường hợp được pháp luật cho phép. Đồng thời, phải ghi rõ lý do và địa điểm thực hiện công chứng ngoài trụ sở trong lời chứng.

Người dân khi có nhu cầu nên liên hệ tổ chức hành nghề công chứng để được hướng dẫn về điều kiện, hồ sơ và địa điểm thực hiện, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các bên tham gia giao dịch.

PHƯƠNG VI

Nguồn Gia Lai: https://baogialai.com.vn/nhung-truong-hop-nao-duoc-cong-chung-ngoai-tru-so-post605220.html