Những ứng dụng trên điện thoại có thể khiến bạn mất sạch tiền trong tài khoản
Người dân tuyệt đối không tải hoặc cài đặt các phần mềm, ứng dụng không rõ nguồn gốc, đặc biệt là những ứng dụng quảng cáo có khả năng 'đọc trộm tin nhắn', 'định vị người thân', 'theo dõi người khác'.
Những ứng dụng nên xóa trên điện thoại
Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu -Trung tâm Giám sát và An toàn không gian mạng Quốc gia cho biết, thời gian gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok… xuất hiện nhiều bài đăng quảng cáo các ứng dụng có tên gọi như "Phần mềm quản lý gia đình", "App định vị người thân", "Ứng dụng đọc tin nhắn của chồng/vợ", "Theo dõi người yêu"…
Các bài đăng kèm theo hình ảnh, video minh họa hấp dẫn, hứa hẹn giúp người dùng định vị, giám sát, đọc trộm tin nhắn, cuộc gọi của người khác. Các đối tượng quảng cáo khai thác tâm lý tò mò, muốn kiểm soát bạn bè, người thân và lừa người dùng tải về thiết bị.
Thận trong với các chiêu lừa cài đặt ứng dụng trên điện thoại vì có thể mất sạch tiền trong tài khoản.
"Thực chất, đây là các phần mềm gián điệp hoặc chứa mã độc. Khi cài đặt, người dùng có thể bị thu thập thông tin cá nhân, danh bạ, tin nhắn, tài khoản mạng xã hội, tài khoản ngân hàng; bị theo dõi vị trí, nghe lén, quay lén hoặc thậm chí bị chiếm quyền điều khiển thiết bị. Các dữ liệu thu thập được có thể bị lợi dụng để tống tiền, lừa đảo hoặc phát tán thông tin nhạy cảm, gây thiệt hại nghiêm trọng cho nạn nhân", chuyên gia Ngô Minh Hiếu cho biết.
Theo chuyên gia, việc sử dụng, phát tán hoặc kinh doanh phần mềm theo dõi, nghe lén, xâm nhập trái phép vào thiết bị của người khác là vi phạm pháp luật. Hành vi này có thể bị xử lý hình sự về các tội danh như "Xâm nhập trái phép vào mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử của người khác" theo Điều 289 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).
Người dân tuyệt đối không tải hoặc cài đặt các phần mềm, ứng dụng không rõ nguồn gốc, đặc biệt là những ứng dụng quảng cáo có khả năng "đọc trộm tin nhắn", "định vị người thân", "theo dõi người khác".
Người dân cũng không nên cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã OTP cho bất kỳ ứng dụng, website hay đường link lạ nào. Cần thường xuyên cập nhật phần mềm bảo mật trên điện thoại, máy tính và chỉ cài đặt ứng dụng qua các kho chính thống như Google Play hoặc App Store.
Khi phát hiện các trang, tài khoản mạng xã hội quảng cáo ứng dụng có dấu hiệu lừa đảo, người dân cần báo ngay cho cơ quan Công an gần nhất để được hướng dẫn xử lý. Việc nâng cao cảnh giác, không chia sẻ thông tin cá nhân và tuân thủ các khuyến cáo của cơ quan chức năng sẽ giúp người dân bảo vệ quyền riêng tư, hạn chế nguy cơ bị xâm hại và đảm bảo an toàn trong môi trường số.
Những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm
Chuyên gia Ngô Minh Hiếu cho rằng, có nhiều cách để người dùng tự bảo vệ mình: Không click vào bất kỳ link nào mà kẻ gian gửi cho bạn qua tin nhắn. Lúc trước kẻ gian đa phần nhắm vào người dùng Android, hiện nay cả người dùng iPhone cũng bị nhắm đến.
Người dùng chỉ nên cài app từ các ứng dụng chính thức như Play Store (CH Play), AppStore, AppGallery. Tuyệt đối không cấp quyền nhạy cảm cho app mới, nhất là quyền trợ năng (Accessibility) và Notification Listener. Khi máy Android cài vào thường hacker sẽ lấy cắp mã OTP, thông tin tài khoản và thu thập hết toàn bộ thông tin có trên máy như SMS, hình ảnh... toàn bộ quá trình được điều khiển từ xa bởi hacker.
Riêng iPhone thì đối tượng dụ tải app lạ từ nền tảng thử nghiệm ứng dụng di động TestFlight hoặc thông qua các chiêu trò dụ dỗ nạn nhân cài đặt Hồ sơ quản lý thiết bị di động (MDM). Nếu bị nhiễm mã độc, thì trên iPhone - hacker sẽ âm thầm thu thập hình ảnh, video, camera nạn nhân... rồi sau đó dùng AI Deepfake để FaceID vào app ứng dụng ngân hàng mà bạn đang dùng.
Nếu điện thoại người dùng bị tụt pin nhanh, sử dụng lượng dữ liệu mạng lớn bất thường hoặc chậm đi, nóng ran... người dùng nên kiểm tra hoặc tắt nguồn điện thoại hoặc tắt wifi, 4G ngay lập tức.
Người dân cần kiên quyết không cung cấp mã OTP, mật khẩu ngân hàng cho bất kỳ ai, kể cả những người tự xưng là công an hay nhân viên ngân hàng. Đồng thời, việc chuyển khoản cho cá nhân khi mua sắm qua mạng chỉ nên thực hiện khi đã xác thực kỹ càng uy tín của người bán và chỉ tin tưởng thông tin được đăng tải trên các kênh báo chí chính thống hoặc trang web chính thức.
Trong trường hợp không may nghi ngờ mình đã trở thành nạn nhân, chuyên gia khuyên người dân cần giữ bình tĩnh để xử lý tình huống nhanh chóng. Việc đầu tiên là liên hệ ngay với ngân hàng để yêu cầu đóng băng tài khoản, sau đó thu thập toàn bộ bằng chứng như ghi âm cuộc gọi, hình ảnh tin nhắn, biên lai chuyển tiền để trình báo cơ quan chức năng.
Người dân có thể liên hệ trực tiếp đến công an địa phương, hoặc các đường dây nóng chuyên trách như Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao.
Người dân tuyệt đối không tin vào các dịch vụ "lấy lại tiền lừa đảo" trên mạng xã hội, vì đây thực chất là một cái bẫy thứ hai nhắm vào sự hoảng loạn của người bị hại. Ngoài ra, việc chia sẻ câu chuyện của bản thân cũng là cách tốt để cảnh báo cộng đồng, giúp ngăn chặn các vụ việc tương tự tái diễn.
