Những vụ đột tử đau lòng trên sân tập: BS nêu một điểm chung đáng lo

Dễ chơi nhưng không hề nhẹ nhàng, pickleball có thể trở thành tác nhân kích hoạt đột quỵ, ngừng tim trong điều kiện nắng nóng khắc nghiệt. Ảnh chụp màn hình.

Những cú đánh dồn dập trên sân pickleball giữa trưa hè tưởng chừng mang lại niềm vui vận động. Thế nhưng, phía sau cơn sốt của môn thể thao đang bùng nổ tại Hà Nội, TP.HCM và nhiều địa phương trên cả nước là những câu chuyện đáng lo ngại khi nhiều người chơi bất ngờ đột quỵ, ngừng tim ngay trên sân.

Trao đổi với Tri Thức - Znews, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho rằng thời tiết nắng nóng cực đoan là một trong những yếu tố quan trọng làm gia tăng nguy cơ biến cố sức khỏe trên sân pickleball.

Cái bẫy nhiệt giữa mùa hè

Theo bác sĩ Hoàng, nhiệt độ ngoài trời tại Hà Nội trong những ngày cao điểm có thể vượt 40 độ C. Tại TP.HCM, độ ẩm không khí cao khiến cơ thể khó tản nhiệt hơn.

Nguy hiểm nằm ở chỗ nhiệt độ thực tế mà người chơi phải chịu đựng thường cao hơn nhiều so với số liệu thời tiết. Các mặt sân bằng nhựa hoặc bê tông hấp thụ nhiệt mạnh, có thể nóng tới gần 60 độ C vào giữa trưa.

'Người chơi lúc này phải đối mặt với sức nóng từ mặt sân bốc lên và bức xạ mặt trời chiếu trực tiếp từ phía trên. Độ ẩm cao khiến mồ hôi khó bay hơi, làm cơ chế làm mát tự nhiên của cơ thể suy giảm đáng kể", bác sĩ Hoàng nói.

Khi nhiệt độ cơ thể tăng cao nhưng không được giải nhiệt hiệu quả, hệ tim mạch và thần kinh sẽ phải hoạt động trong trạng thái quá tải, tạo điều kiện cho những biến cố nguy hiểm xảy ra.

Theo vị chuyên gia, người chơi pickleball dưới trời nắng nóng thường phải đối mặt đồng thời với hai nguy cơ lớn là sốc nhiệt và biến cố tim mạch.

Sốc nhiệt do gắng sức xảy ra khi nhiệt độ cơ thể tăng vượt ngưỡng an toàn. Người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu như chóng mặt, đau đầu, lú lẫn, mất phương hướng, thậm chí co giật hoặc hôn mê. Nếu không được làm mát kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến suy đa cơ quan và tử vong.

Bên cạnh đó, cơ thể mất nước nhiều khiến máu trở nên cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Việc thất thoát các chất điện giải như kali và magie cũng có thể gây rối loạn nhịp tim nguy hiểm.

"Tim lúc này phải làm việc với cường độ rất cao để vừa đáp ứng nhu cầu vận động, vừa thực hiện nhiệm vụ tản nhiệt cho cơ thể. Chỉ cần tồn tại một điểm yếu tiềm ẩn trong hệ tim mạch, nguy cơ xảy ra biến cố sẽ tăng lên đáng kể", bác sĩ Hoàng phân tích.

Người chơi pickleball dưới trời nắng nóng thường phải đối mặt đồng thời với hai nguy cơ lớn là sốc nhiệt và biến cố tim mạch. Ảnh: Trần Hiền.

Đáng chú ý, sốc nhiệt và biến cố tim mạch thường không diễn ra riêng lẻ mà tác động qua lại lẫn nhau. Khi cơ thể quá nóng, tim phải hoạt động nặng nề hơn. Ngược lại, nếu hệ tim mạch gặp trục trặc, khả năng điều hòa nhiệt cũng suy giảm nhanh chóng.

Môn thể thao "dễ chơi" nhưng không hề nhẹ

Nhiều người cho rằng pickleball nhẹ nhàng hơn tennis nên ít rủi ro. Tuy nhiên, theo bác sĩ Hoàng, đây là nhận định dễ gây chủ quan.

Dù sân nhỏ, người chơi vẫn phải liên tục tăng tốc, đổi hướng và phản xạ nhanh. Nhịp tim không tăng đều mà thay đổi liên tục với cường độ cao, tạo áp lực đáng kể lên hệ tim mạch, đặc biệt ở người trung niên hoặc ít vận động trước đó.

Thực tế, nhiều trường hợp gặp biến cố sức khỏe không hề biết mình có bệnh lý tim mạch tiềm ẩn. Một số người chơi liên tục nhiều giờ dưới trời nắng, nghỉ ngơi không đủ hoặc chỉ uống nước khi đã cảm thấy khát.

Ngoài ra, việc tập luyện ngay sau khi thức dậy vào sáng sớm cũng tiềm ẩn nguy cơ. Đây là thời điểm huyết áp và độ nhớt của máu thường ở mức cao hơn bình thường, làm tăng khả năng xảy ra các biến cố tim mạch ở người có yếu tố nguy cơ.

Chuyên gia này nhấn mạnh rằng phản ứng ban đầu của những người có mặt tại hiện trường có thể quyết định tính mạng nạn nhân.

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, pickleball vẫn là môn thể thao mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu được tập luyện đúng cách. Ảnh: Minh Chiến.

Nếu người chơi còn tỉnh hoặc vẫn thở nhưng có biểu hiện sốc nhiệt, cần nhanh chóng đưa vào nơi râm mát, cởi bớt quần áo và làm mát cơ thể càng sớm càng tốt. Những người xunh quanh có thể sử dụng nước lạnh hoặc chườm lạnh tại vùng cổ, nách và bẹn để hạ nhiệt.

Nếu nạn nhân bất tỉnh và ngừng thở, cần coi đó là tình trạng ngừng tim. Lúc này, việc ép tim ngoài lồng ngực phải được thực hiện ngay lập tức trong khi chờ nhân viên y tế đến hỗ trợ.

Trong trường hợp có máy sốc tim tự động AED, việc sử dụng thiết bị sớm sẽ làm tăng đáng kể cơ hội sống sót.

Ngược lại, những biện pháp dân gian như cạo gió hay xức dầu không có tác dụng trong các tình huống cấp cứu này và có thể khiến nạn nhân mất đi "thời gian vàng".

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, pickleball vẫn là môn thể thao mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu được tập luyện đúng cách.

Người chơi, đặc biệt là người trên 40 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ tim mạch, nên kiểm tra sức khỏe định kỳ trước khi tham gia các hoạt động thể thao cường độ cao.

Bên cạnh đó, cần tránh chơi vào thời điểm nắng gắt, chủ động bổ sung nước và điện giải, nghỉ ngơi giữa các hiệp đấu thay vì vận động liên tục trong thời gian dài.

Các sân thể thao cũng nên được trang bị khu vực làm mát, dụng cụ sơ cứu và máy sốc tim tự động AED để sẵn sàng ứng phó với các tình huống khẩn cấp.