Niềm tin kinh doanh đạt mức cao nhất 7 năm qua

Những con số vượt xa kỳ vọng

Theo Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), kết quả khảo sát BCI đối với cộng đồng doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam trong quý IV/2025 đã tăng vọt 13,5 điểm lên mức 80, chính thức khép lại giai đoạn 7 năm đầy thử thách bởi các cú sốc ngoại lực. Đây là một trong những mức tăng theo quý mạnh nhất kể từ khi chỉ số này được triển khai vào năm 2011, phản ánh sự cải thiện đồng đều cả về đánh giá hiện tại lẫn kỳ vọng tương lai.

Cụ thể, trong quý IV/2025, 65% doanh nghiệp đánh giá tình hình kinh doanh hiện tại là tích cực. Con số này dự kiến tăng lên 69% khi bước sang quý I/2026. Đáng chú ý, kết quả thực tế của quý IV đã vượt xa kỳ vọng: trong khi chỉ 56% doanh nghiệp dự báo lạc quan vào quý trước, thực tế có tới 65% ghi nhận hiệu quả hoạt động tốt hơn dự kiến. Điều này cho thấy hiệu quả hoạt động thực tế đã vượt lên các mô hình dự báo thận trọng nhất.

Công nhân sản xuất tại Nhà máy ô tô Ford (Hải Phòng). Ảnh: TTXVN

Diễn biến này tương ứng với quỹ đạo tăng trưởng của kinh tế vĩ mô Việt Nam. Tăng trưởng GDP quý IV/2025 đạt 8,46%, đạt mức tăng cao nhất của quý IV các năm trong giai đoạn 2011 - 2025. “Việc đạt mốc 80 cho thấy niềm tin hiện nay không mang tính kỳ vọng đơn thuần, mà được củng cố bằng thực tế: nhà máy duy trì hoạt động ổn định, đơn đặt hàng đang dần phục hồi và các quyết định đầu tư đang được triển khai”, Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert nhận định. “Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển dịch mang tính cấu trúc, từng bước khẳng định vai trò là một động lực tăng trưởng chủ chốt, trên lộ trình vươn lên nhóm ba nền kinh tế hàng đầu ASEAN”, ông nói thêm.

Đáng chú ý, sự lạc quan của doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam không chỉ mang tính ngắn hạn. Có tới 88% doanh nghiệp bày tỏ lạc quan về triển vọng phát triển trong giai đoạn 2026 - 2030, trong đó 31% cho biết họ “rất lạc quan”. “Trong 5 - 7 năm tới, nếu tận dụng tốt các cơ hội đang mở ra, Việt Nam chắc chắn sẽ trở thành điểm đến lý tưởng, vươn lên để bước vào “kỷ nguyên vàng” của tăng trưởng và chuyển đổi”, ông Bruno Jaspaert tin tưởng.

Niềm tin càng được củng cố bởi kết quả hoạt động kinh doanh tích cực. Theo đó, 60% doanh nghiệp ghi nhận kết quả kinh doanh trong năm 2025 cải thiện so với năm 2024; 82% kỳ vọng hiệu quả kinh doanh sẽ tiếp tục tăng trưởng trong năm 2026. Điều này cho thấy cộng đồng doanh nghiệp tin tưởng đà phát triển hiện tại của Việt Nam không mang tính nhất thời mà có nền tảng để duy trì bền vững trong giai đoạn tới. Kết quả này cũng phần nào củng cố việc có tới 87% doanh nghiệp cho biết sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư cho các doanh nghiệp nước ngoài khác, trong đó mức độ tự tin cao nhất đến từ nhóm doanh nghiệp quy mô lớn.

Doanh nghiệp mong chính sách nhất quán

Sự lạc quan vào triển vọng của Việt Nam một phần bởi những cải cách gần đây đã bắt đầu tạo ra tác động, dù mức độ lan tỏa vẫn chưa đồng đều. Theo các doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân là một tín hiệu tích cực về định hướng. Nghị quyết đặt mục tiêu nâng cao vai trò của khu vực tư nhân thông qua đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh số hóa, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, cùng với tăng cường bảo đảm cạnh tranh công bằng. Trong quý IV/2025, 25% doanh nghiệp ghi nhận những cải thiện nhất định trong môi trường hoạt động, trong đó 8% đánh giá là cải thiện đáng kể.

Dù vậy, thách thức vẫn hiện hữu từ thủ tục hành chính phức tạp đến biến động toàn cầu. Dữ liệu BCI cho thấy tín hiệu cải thiện đáng kể khi tỷ lệ quan ngại về gánh nặng hành chính giảm từ 65% xuống 53%. Tuy nhiên, đây vẫn là một con số cao, cho thấy các quy định chưa rõ ràng hoặc áp dụng thiếu nhất quán vẫn đang làm chậm trễ hoặc gia tăng mức độ bất định trong vận hành của 59% doanh nghiệp, đòi hỏi cần tiếp tục cải cách mạnh mẽ hơn.

Nhấn mạnh cải cách chỉ thực sự có ý nghĩa khi doanh nghiệp cảm nhận được trong vận hành hàng ngày, Chủ tịch EuroCham cho biết, tín hiệu tích cực là cộng đồng doanh nghiệp đang ghi nhận nỗ lực gia tăng của Chính phủ, từ các dự án hạ tầng quy mô lớn được công bố vào tháng 12/2025 đến các nghị quyết nhằm đơn giản hóa và số hóa thủ tục hành chính. Đây là một hướng đi đầy triển vọng. “Điều doanh nghiệp mong đợi nhiều nhất lúc này là sự nhất quán, khả năng dự đoán và tốc độ thực thi”, ông nói.

Theo các doanh nghiệp, trong 12 - 18 tháng tới, phát triển cơ sở hạ tầng và đẩy mạnh đầu tư công là những động lực tăng trưởng quan trọng, đặc biệt đối với các lĩnh vực xây dựng, thương mại, logistics và các ngành hướng đến người tiêu dùng. Việc cải thiện kết nối, năng lực vận tải và khả năng tiếp cận đất đai dự kiến sẽ mở ra dư địa tăng trưởng dài hạn.

Trong bối cảnh niềm tin thị trường ngày càng được củng cố, các doanh nghiệp châu Âu bước vào năm 2026 với những ưu tiên chiến lược rõ nét. 50% doanh nghiệp lựa chọn mở rộng hoạt động và đa dạng hóa danh mục đầu tư là ưu tiên hàng đầu. Tiếp đến là nhân lực, với 45% tập trung vào tuyển dụng và giữ chân nhân tài. 41% doanh nghiệp ưu tiên tăng cường ứng dụng công nghệ, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo, cho thấy sự chuyển dịch chiến lược hướng tới nâng cao hiệu quả, năng suất và năng lực cạnh tranh dài hạn.

Tựu trung, theo EuroCham, tâm lý lạc quan của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu trong năm 2026 đối với môi trường kinh doanh tại Việt Nam mang tính thận trọng nhưng có cơ sở, được hậu thuẫn bởi các chỉ số thực tế, các cải cách đang triển khai cùng niềm tin ngày càng rõ ràng rằng Việt Nam không chỉ kiên cường trước biến động, mà còn đang trở thành một mắt xích trung tâm trong chiến lược tăng trưởng dài hạn.

Minh Châu