Niềm vui khi làm việc có ích cho dân
Cái tên ông Tuấn Cà Na (tức ông Lâm Văn Tuấn, Chi hội trưởng Chi hội Người cao tuổi ấp Phú Ngọc 1, xã Ðịnh Quán, thành phố Ðồng Nai) và ông Ba Cọp (tức ông Trần Ngọc Ánh, Tổ trưởng Tổ nhân dân và người cao tuổi 10A) lạ tai với người ngoài nhưng với người dân ở đây thì rất quen thuộc.

Ông Tuấn Cà Na (trái) và ông Ba Cọp (phải) thăm trẻ em làng bè tổ 10A, ấp Phú Ngọc 1. Ảnh: Ðoàn Phú
Ông Tuấn Cà Na và ông Ba Cọp có mặt nơi vùng đất ấp Phú Ngọc 1 từ thuở rừng rậm còn nằm dưới lòng hồ Trị An. Vì vậy, 2 ông là chỗ dựa của những người làm nghề rừng, rẫy, đánh bắt thủy sản.
“Thổ địa” của vùng đất
Ấp Phú Ngọc 1, xã Định Quán có gần 1,6 ngàn hộ dân/25 tổ nhân dân. Trước năm 1975, vùng đất này chỉ có vài chục hộ dân bám trục quốc lộ 20 làm rẫy, rừng. Cha mẹ ông Tuấn Cà Na có mặt tại vùng đất này từ năm 1966, lúc đó ông mới 8 tuổi nên không biết nhiều về tình hình dân cư. Sau ngày giải phóng Định Quán (17-3-1975), ông Tuấn Cà Na 17 tuổi và tham gia lực lượng dân quân du kích địa phương (nay gọi là lực lượng dân quân thường trực xã, phường) nên biết thêm về vùng đất, con người.
Còn ông Ba Cọp năm 1986 mới có mặt ở vùng đất này. Theo lời ông Ba Cọp, thời điểm hồ thủy điện Trị An tích nước (năm 1987) là giai đoạn khó khăn nhất của vùng đất khi những người làm rừng, rẫy nơi vùng ngập phải chuyển lên bờ sinh sống. Dân tập trung nhiều theo con dốc Lê Thê (tổ 1 đến tổ 10A) đi qua nơi ở của ông Tuấn Cà Na và ông Ba Cọp, vì vậy các ông hiểu rất rõ về họ và họ xem 2 ông là “thổ địa”, có việc cần hay nhờ giúp đỡ.
Việc cần thiết và quan trọng của người di cư tự do về vùng đất ấp Phú Ngọc 1 lập nghiệp là các giấy tờ, thủ tục về cư trú, hộ khẩu, khai sinh, học tập của con em. Ông Tuấn Cà Na và ông Ba Cọp bằng uy tín của mình đã không ngần ngại lo việc “bao đồng” cho dân.
Ông Tuấn Cà Na kể: Do bà con thấy ông rành chữ viết, lại ở trong lực lượng dân quân du kích xã. Vì vậy, bà con hễ gặp vướng mắc về cư trú, khai sinh, học hành là đến nhà tìm ông giúp. Cái gì thuộc nhiệm vụ và làm được thì ông sẵn sàng làm chân chạy việc vặt cho bà con. Những việc liên quan tới ký xác nhận của người có thẩm quyền như: ấp, xã thì ông làm cầu nối cho bà con. Chẳng hạn, khi ấp, chính quyền, trường học cần người bảo lãnh cho người dân cư trú, con em đi học, họ nhờ là ông bảo lãnh ngay, vì ai ông cũng quen mặt. Hoặc khi địa phương có chương trình từ thiện giúp dân thì ông phối hợp với ấp lập danh sách cho đúng đối tượng.
Trong khi đó, ông Ba Cọp sống gần khu vực làng bè nên mỗi khi người dân gặp vướng mắc về giấy tờ, thủ tục đều tìm đến nhờ giúp đỡ. Ông Ba Cọp kể: Phần lớn người dân làng bè không biết chữ nên không thể tự viết đơn, kê khai giấy tờ. Vì vậy, ông luôn sẵn sàng viết giúp, sau đó hướng dẫn họ lăn dấu vân tay thay cho chữ ký. Đôi lần hộp mực đỏ dùng để lăn tay bị mất hoặc quên không mang theo, ông phải mượn tạm thỏi son đỏ của phụ nữ làng bè làm mực. Cũng vì không nề hà nguyên tắc nên dù mang bí danh Ba Cọp, ông được dân làng bè nhận xét hiền lành, dễ thương.
Muốn vào chi hội người cao tuổi
Tính “bao đồng” vì dân của ông Tuấn Cà Na, ông Ba Cọp đến nay vẫn không đổi. Chính vì vậy, khi 2 ông làm “thủ lĩnh” người cao tuổi của ấp, tổ, người đủ điều kiện hay chưa đủ cũng muốn xin về dưới “tướng”. Ông Tuấn Cà Na cho biết: Chi hội Người cao tuổi ấp Phú Ngọc 1 có 581 hội viên/10 tổ hội. Với những người đủ tiêu chuẩn về độ tuổi, giấy tờ thì ông triển khai thủ tục gia nhập hội viên. Với những người không có giấy tờ tùy thân, dù có nguyện vọng tham gia cũng chưa có cách tháo gỡ.
Ông Tuấn Cà Na bộc bạch: “Nhiều người ở làng bè đến tuổi 60 là mong được vào chi hội người cao tuổi. Với họ, đó không chỉ là chuyện có tên trong danh sách hội viên mà còn là cảm giác được cộng đồng ghi nhận, quan tâm. Thế nhưng, vì chưa có quốc tịch hoặc còn thiếu giấy khai sinh, hộ khẩu nên nhiều người vẫn chưa đủ điều kiện kết nạp. Dẫu vậy, chúng tôi không vì thế mà bỏ quên họ. Hễ ai gặp khó khăn, chi hội đều cố gắng hỗ trợ như những hội viên khác”.
Với những trường hợp đó, ông Tuấn Cà Na, ông Ba Cọp không ngồi nhìn hay phân biệt họ có quốc tịch, khai sinh, hộ khẩu. Bệnh tật, qua đời mà gia đình không có khả năng lo thì 2 ông xin chủ trương của ấp, xã đi vận động. Vận động được bao nhiêu, 2 ông đều công khai với dân, báo cáo cho ấp nắm. Ông Ba Cọp bộc bạch: Những việc ông và ông Tuấn Cà Na đã làm được sự tin tưởng, hỗ trợ rất tích cực của Bí thư Chi bộ, Trưởng ấp Phú Ngọc 1 Trần Hoàng Yến. Do đó, cái gì 2 ông không gỡ được cho dân thì có ông Trần Hoàng Yến phụ giúp nên mới thuận lợi như hôm nay.
Mấy ngày nay, bà Vũ Thị Mừng ở tổ 7 vẫn nâng niu tấm giấy mừng thọ tuổi 70. Trước hôm đoàn đến, ông Tuấn Cà Na đã ghé báo tin. Hôm ấy, bà mặc bộ quần áo đẹp nhất, ngồi trước hiên nhà chờ từ sáng. Bà Mừng chia sẻ: Bà may mắn hơn nhiều người có tuổi khác khi được ghi tên vào chi hội người cao tuổi ấp, được cán bộ ấp, xã tới thăm hỏi, mừng thọ, tặng quà. Dù chỉ là sự kiện nhỏ nhưng đó là niềm hạnh phúc lớn lao đối với bà và những người lớn tuổi sinh sống nơi làng bè ấp Phú Ngọc 1.
Cuối tháng 6, nước hồ Trị An rút sâu, những gốc cây, doi đất từng chìm dưới lòng hồ lại hiện lên. Cảnh cũ gợi nhớ một thời người dân rời quê cũ lên bờ lập nghiệp. Hơn 30 năm trôi qua, nhiều đứa trẻ ngày nào nay đã có việc làm, có hộ khẩu, có cuộc sống ổn định. Nhìn sự đổi thay ấy, ông Tuấn Cà Na và ông Ba Cọp thấy những việc mình lặng lẽ làm bấy lâu thật đáng giá. Chỉ còn một điều vẫn khiến 2 ông trăn trở: còn những người già chưa có đủ giấy tờ để được chính thức đứng trong hàng ngũ chi hội người cao tuổi, dù họ đã gắn bó với mảnh đất này gần cả cuộc đời.
Người dân tại làng bè thuộc ấp Phú Ngọc 1 chủ yếu là người gốc Việt từng sinh sống tại Campuchia. Khi trở về Việt Nam, nhiều trường hợp không còn hoặc bị thất lạc các giấy tờ tùy thân, giấy tờ chứng minh nhân thân. Do đó, việc hoàn thiện hồ sơ, thủ tục pháp lý liên quan đến nhân thân cần có thời gian để xác minh và thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.









![[Video] Lấy mẫu ADN thân nhân - chìa khóa xác định danh tính liệt sĩ](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_07_03_14_55532770/69b14a4d1306fa58a317.jpg)


