Niềm vui Pom Dụng

Hạ tầng công trình sắp xếp, ổn định dân cư các hộ dân bản Mìn và bản Luốc Lầu, xã Mường Mìn đã cơ bản hoàn thành.

Trong căn nhà sàn được quây tạm bởi nứa luồng, nằm chông chênh bên Quốc lộ 217, thuộc khu Lúc Cháo, bản Mìn, xã biên giới Mường Mìn, gương mặt Ngân Văn Chuyện (SN 1986) đã khấp khởi niềm vui, khi cả gia đình sắp được chuyển đến khu tái định cư sinh sống. Với anh, đó là cả niềm vui lớn lao mà gia đình may mắn có được.

Cuộc hôn nhân đầu rạn nứt, Chuyện đi bước nữa với chị Ngân Thị Chúc cùng bản Mìn, hơn một tuổi. Hai người có với nhau 2 đứa con, cộng với “tài sản” có được với người vợ đầu, giờ vợ chồng Chuyện có 4 người con. Cộng với bố mẹ già, cả nhà anh có tổng thể 8 nhân khẩu, bao lâu nay vẫn chút chít trong căn nhà nhỏ hẹp, rộng chừng 15m2, nằm chông chênh bên vực, bên suối.

Chật chội quá, mấy tháng trước, anh đã phải kê tạm thêm vài tấm ván ra phía trước nhà, che chắn xung quanh trên dưới, rồi đặt thêm cái giường ngủ, nhưng cũng chẳng thể đáp ứng nhu cầu ăn ở sinh hoạt. Bất đắc dĩ, bố mẹ anh đành phải chuyển vào cái chòi canh phía bìa rừng vừa sinh sống, vừa sản xuất. Biết thế là khổ bố mẹ, nhưng anh cũng chẳng còn cách nào khác: “Các cháu còn nhỏ quá, cần phải có bố mẹ chăm sóc. Thương ông bà, tuổi cao nhưng vẫn phải vào chòi để ở. Nhưng may mắn là chòi canh ở vị trí đất bằng, không phải lo lũ quét, đất vùi như ở nhà”.

Như anh kể, mới năm ngoái, mưa hoàn lưu của 3 cơn bão: số 3, số 5 và số 10 dồn dập đổ về, khiến con suối phía sau nhà gầm gào chảy xiết. Căn bếp phía sau bị sụt một góc. Căn nhà liên tục rung lắc và không còn chỗ nào không ướt. Thời gian xen kẽ, tính ra phải non tháng trời cả nhà anh phải đi ở nhờ lánh nạn theo vận động của chính quyền địa phương để đảm bảo an toàn tính mạng, sức khỏe. Lúc đi, họ chỉ kịp mang theo ít sách vở, áo quần cho những đứa trẻ. Đồ đoàn còn lại, đành phó mặc cho trời.

Anh bộc bạch: “Mỗi năm đến mùa mưa, mình lớn thì quen rồi, nhưng nghe mưa gió gầm gào, căn nhà rung lắc đung đưa, bọn trẻ rất sợ. Gia đình muốn mua đất đến nơi an toàn từ lâu, nhưng điều kiện khó quá, chưa thể làm được”.

Ba bốn năm trước, gia đình Chuyện còn là hộ nghèo. Nhà đông người nhưng ít lao động, cuộc sống bám chặt vào diện tích lúa ít ỏi cộng với 17ha rừng xen canh nứa vầu, trầy trật mãi, nhà anh cũng thoát nghèo. Nhưng đầu năm ngoái, gần toàn bộ diện tích nứa, vầu bị khuy, sinh kế bị giảm sút, gia đình anh hiện hữu nguy cơ tái nghèo. Vậy nên, câu chuyện mua đất ở nơi an toàn dựng nhà sinh sống, đối với những hộ gia đình như Chuyện là cả một ước muốn xa vời.

Cũng ở khu Lúc Cháo này, căn nhà của chị Vi Thị Tấc (SN 2001) chẳng khá hơn là bao, nằm liêu xiêu bên Quốc lộ 217, được quây bởi lưa thưa vách nứa và những tấm prô xi-măng che chắn phía trên. Qua những đợt mưa gào, gió hắt, những tấm prô xi-măng ấy cũng chẳng còn ngay ngắn nữa, xộc xệch đầy những bạt, ni lon che chắn. Chị Tấc bộc bạch: “Cuộc sống dẫu nghèo, có thể thiếu miếng cơm manh chiếu, nhưng mong muốn lớn nhất của vợ chồng tôi là được Nhà nước hỗ trợ cho đất ở làm nơi sinh sống an toàn cho những đứa trẻ".

Cán bộ xã Mường Mìn tuyên truyền, vận động vợ chồng anh Ngân Văn Chuyện làm nhà sàn tại khu tái định cư để phát triển du lịch cộng đồng.

Cả khu Lúc Cháo của bản Mìn, xã Mường Mìn có 31 hộ dân, nhưng có đến 12 hộ dân sinh sống ở ven suối Tá, hoặc chân đồi thường xuyên sạt lở, đối diện với nguy cơ mất an toàn vào mùa mưa lũ. Và hầu hết họ thuộc diện nghèo, không thể cáng đáng chuyện mua đất làm nhà. Thành ra, bao lâu nay họ vẫn ở lại đó, phó mặc mạng sống cho trời.

Giờ thì giấc mơ an cư của những hộ dân sinh sống nơi chân đồi, ven suối ở xã biên giới Mường Mìn đang dần hiện hữu. Khi mà trên đồi Pom Dụng xanh xanh mùa lúa, một khu tái định cư đã cơ bản hoàn thành. Và UBND xã Mường Mìn đang khẩn trương thực hiện các bước quy trình thủ tục bàn giao, cấp đất để các hộ dân hoàn thành nhà ở trước mùa mưa năm nay.

Công trình ấy thuộc dự án Sắp xếp, ổn định dân cư các hộ dân bản Mìn và bản Luốc Lầu, xã Mường Mìn, được khởi công từ tháng 3/2024, có tổng mức đầu tư trên 26,7 tỷ đồng, từ nguồn vốn Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, giai đoạn I từ năm 2021 đến năm 2025. Ở nơi thâm sơn cùng cốc, giao thông độc đạo, lại thường xuyên bị sạt lở, gây ách tắc vào mùa mưa, song nhà thầu đã khẩn trương san gạt, đào đắp khối lượng lớn đất đá để tạo mặt bằng hơn 5ha trên đồi cao, làm nơi tái định cư cho 81 hộ dân sinh sống ở các vị trí có nguy cơ cao thiên tai trên địa bàn xã Mường Mìn. Ở đây, mỗi lô đất ở có diện tích trung bình 240m2, với đầy đủ hạ tầng thiết yếu: Đường giao thông, nước sinh hoạt, điện, thoát nước... đáp ứng nhu cầu sinh sống cho các hộ gia đình.

Ông Ngân Văn Hanh, Chủ tịch UBND xã Mường Mìn cho biết: Xã đang chỉ đạo nhà thầu tập trung đấu nối đường điện và hoàn thành khu tái định cư. Dự kiến trong tháng 4/2026, xã sẽ tổ chức để các hộ dân bốc thăm nhận đất tái định cư và phấn đấu hoàn thành nhà ở trước mùa mưa.

Không chỉ tập trung giải quyết nỗi lo trước mắt, chuyện an cư cho người dân, mà xã Mường Mìn đã tính chuyện dài hơi hơn. Đó là tận dụng lợi thế khu tái định cư Pom Dụng kiên cố, có giao thông thuận lợi, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp... để phát triển du lịch cộng đồng.

Như Chủ tịch UBND xã Mường Mìn Ngân Văn Hanh bộc bạch: Vì là xã biên giới, còn nhiều khó khăn, chuyện du lịch cộng đồng phải làm từng bước. Trước mắt, xã đã tổ chức trồng hoa, cây cảnh tạo thêm cảnh quan trong khu tái định cư Pom Dụng. Sau khi tổ chức bàn giao đất, xã sẽ vận động bà con dựng nhà sàn truyền thống, tạo dựng cảnh quan sân vườn xanh, sạch, đẹp và tập huấn để bà con có thể phát triển du lịch cộng đồng, cải thiện và nâng cao thu nhập.