Ninh Bình: Tập trung tiêu úng và bảo đảm đời sống người dân sau mưa lũ

Hiện mực nước sông đã rút nhưng vẫn ở mức cao (Ảnh: Ngọc Linh)

Bảo vệ tuyệt đối an toàn cho người dân và hệ thống đê điều

Theo Báo cáo nhanh chiều 18/9 của Văn phòng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Ninh Bình, lượng mưa dồn dập kéo dài từ ngày 13/9 đến ngày 18/9 đã vượt mốc 500mm tại các trạm khí tượng Cúc Phương và Nho Quan, các trạm ghi nhận lượng mưa trên 400mm, gần 500mm gồm: Bến Đế, Như Tân, Hưng Thi, Phú Lễ.

Cùng với lưu lượng nước từ thượng nguồn đổ về lớn, đỉnh lũ trên sông Hoàng Long tại trạm Bến Đế đã ghi nhận mốc 4,93m vào 3 giờ 30 phút ngày 18/9, vượt mức báo động 3 tới 0,93m.

Tính đến 16 giờ ngày 18/9, mặc dù mực nước đã qua thời điểm dâng cao nhất và đang xuống chậm, đỉnh lũ tại hầu hết các trạm thủy văn chính vẫn đang giữ ở mức báo động 3 hoặc trên báo động 3.

Đến ngày 18/9, toàn tỉnh Ninh Bình đã ghi nhận 5.765 hộ dân khu vực ngoài đê bị ngập nước, tập trung tại các xã Gia Tường, Thanh Lâm, Phú Sơn, Gia Viễn và các phường Phù Vân, Châu Sơn, Tây Hoa Lư.

Trước diễn biến phức tạp của mưa lũ, gây ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của nhiều khu dân cư, tỉnh Ninh Bình đã chỉ đạo các địa phương, lực lượng chức năng đã khẩn trương di dời hơn 300 hộ dân với hơn 1.000 nhân khẩu ở khu vực nước ngập sâu đến khu vực an toàn.

Toàn tỉnh ghi nhận 9 điểm trường phải tạm thời cho học sinh nghỉ học hoặc chuyển sang hình thức học trực tuyến.

Các lực lượng đến các hộ gia đình bị ngập để hỗ trợ người dân. (Ảnh: Ngọc Linh)

Về sản xuất nông nghiệp, toàn tỉnh có gần 10.900ha lúa Mùa bị ảnh hưởng, trong đó hàng trăm héc-ta rơi vào tình trạng ngập trắng; hơn 340ha diện tích nuôi trồng thủy sản tại các xã Gia Phong, Thanh Sơn bị tràn bờ, cùng một số diện tích hoa màu bị thiệt hại cục bộ.

Đối với hệ thống hồ chứa, toàn bộ 46 hồ nước trên địa bàn tỉnh đã tích đầy dung tích và đang duy trì xả tràn chủ động để đón các đợt lũ tiếp theo.

Nhằm bảo vệ tuyệt đối an toàn cho hệ thống đê điều và tính mạng người dân, gần 1.800 cán bộ, chiến sĩ công an, quân đội, dân quân tự vệ cùng hàng trăm phương tiện chuyên dụng đã được huy động túc trực 24/24 giờ.

Các lực lượng đã kịp thời xử lý giờ đầu, gia cố đoạn sạt lở mái đê tả Đáy tại phường Kim Bảng; đắp tôn cao 200m bao tải cát chống tràn tại khu vực đường Lý Thường Kiệt (phường Phù Vân); đồng thời khẩn trương khắc phục sự cố rò rỉ, sụt lún tại cống Sầy (xã Thanh Sơn) và cắm biển cảnh báo nguy hiểm tại điểm xói trôi cống Quảng Mào (xã Phú Sơn).

Hiện, các đơn vị quản lý thủy nông đang vận hành tối đa công suất của 675 máy bơm điện và 160 cống tiêu đầu mối, 1 cống hồ và 25 tràn để khẩn trương khoanh vùng tiêu thoát nước cho sản xuất nông nghiệp, khu đô thị và khu công nghiệp.

Đặt an toàn tính mạng của người dân lên trên hết, trước hết

Qua kiểm tra thực tế công tác ứng phó mưa lũ, tiêu úng tại Trạm bơm điện Cốc Thành và một số công trình thuộc hệ thống thủy lợi Bắc Nam Hà; kiểm tra thực tế tại đập tràn Lạc Khoái, xã Gia Phong và khu dân cư ngoài đê thôn Kênh Gà, xã Gia Viễn; Công ty TNHH một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Bắc Nam Hà; đồng chí Trần Huy Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình đã ghi nhận và đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm các ngành, lực lượng và chính quyền địa phương cùng nhân dân, Công ty TNHH một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Bắc Nam Hà trong việc tổ chức trực 24/24 giờ, ứng phó kịp thời với tình hình mưa lũ trên địa bàn.

Bí thư Tỉnh ủy Trần Huy Tuấn nhấn mạnh: "Toàn hệ thống chính trị tuyệt đối không được chủ quan, lơ là; đặt an toàn tính mạng của người dân lên trên hết, trước hết theo phương châm “4 tại chỗ” và nguyên tắc chỉ huy “6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ địa bàn, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ kết quả”.

Khu vực Kênh Gà, xã Gia Viễn, nước lũ đã gây ngập sâu khu dân cư ngoài đê; đây là địa bàn phải được theo dõi, bảo đảm an toàn ở mức cao nhất trong những ngày tới.

Đồng chí Trần Huy Tuấn, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình kiểm tra tại vùng lũ sông Hoàng Long. (Ảnh: Anh Tuấn)

Nhận định tình hình mưa lũ còn diễn biến phức tạp, nhiệm vụ cấp bách của toàn hệ thống chính trị phải bảo đảm an toàn dân cư, nhất là các khu vực ngoài đê, vùng trũng thấp; đồng chí Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu: "Đảng ủy, Ủy ban nhân dân các xã, phường khẩn trương rà soát đến từng thôn, tổ dân phố, từng hộ dân tại khu vực ngoài đê, ven sông, vùng trũng thấp, khu vực có nguy cơ chia cắt; lập danh sách cụ thể người cao tuổi, trẻ em, người bệnh, người khuyết tật, hộ có nhà ở không bảo đảm an toàn để bố trí lực lượng hỗ trợ".

Riêng thôn Kênh Gà, xã Gia Viễn, phải duy trì lực lượng bám địa bàn, nắm chắc mực nước, số hộ bị ngập, nhu cầu thiết yếu của nhân dân; bảo đảm an toàn điện, nước sạch, y tế, lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh và phương tiện đi lại trong khu vực ngập. Không để người dân thiếu các điều kiện sinh hoạt thiết yếu trong thời gian lũ kéo dài.

Chuyển từ trạng thái “chuẩn bị sơ tán” sang “sẵn sàng sơ tán”

Đồng chí Trần Huy Tuấn, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình chỉ đạo, từng địa phương phải xác định rõ ngưỡng nước, vị trí, đối tượng và thời điểm phải di dời. Khi vượt ngưỡng an toàn hoặc có dấu hiệu nguy hiểm, phải tổ chức di chuyển ngay, ưu tiên người yếu thế; tuyệt đối không chờ nước vào sâu trong nhà, giao thông chia cắt hoặc xảy ra sự cố mới thực hiện.

Bố trí lực lượng canh gác tại các tuyến đường ngập sâu, ngầm, tràn, bến đò, khu vực nước chảy xiết; cắm biển, rào chắn, kiên quyết không để người và phương tiện đi vào khu vực không bảo đảm an toàn.

Đối với công tác tiêu úng và vận hành hệ thống thủy lợi, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các công ty khai thác công trình thủy lợi và địa phương điều hành tiêu úng theo lưu vực, bảo đảm liên hoàn từ mặt ruộng, khu dân cư, kênh cấp dưới đến trục tiêu chính và trạm bơm đầu mối; thống nhất thứ tự ưu tiên tiêu, không để vận hành rời rạc từng công trình, từng địa bàn.

Đối với an toàn đê điều, công trình và cứu hộ, cứu nạn, Sở Nông nghiệp và Môi trường và các địa phương duy trì nghiêm chế độ tuần tra, canh gác đê theo cấp báo động; kiểm tra liên tục các đoạn đê, kè, cống dưới đê, mái đê, điểm sạt trượt, thẩm lậu và các trọng điểm xung yếu. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường phải xử lý ngay từ giờ đầu, không để sự cố nhỏ phát triển thành sự cố lớn.

Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, Công an tỉnh và lực lượng phòng thủ dân sự chuẩn bị sẵn lực lượng, xuồng, phương tiện cứu hộ, vật tư, trang thiết bị; chủ động bố trí tại các khu vực có nguy cơ cao để có thể triển khai ngay khi địa phương đề nghị, trọng tâm là hộ đê, sơ tán dân, cứu hộ, cứu nạn và bảo đảm an ninh trật tự vùng ngập.

Sinh hoạt hằng ngày của các hộ dân vùng lũ vẫn được bảo đảm. (Ảnh: Ngọc Linh)

Ngành điện, cấp nước, y tế, giáo dục, xây dựng và các đơn vị quản lý hạ tầng rà soát phương án bảo đảm an toàn công trình thiết yếu; chủ động cắt điện cục bộ khi không bảo đảm an toàn nhưng phải có phương án cấp điện, cấp nước thay thế cho các điểm sơ tán, cơ sở y tế và khu dân cư cần thiết. Các trường học trong vùng ngập chủ động điều chỉnh hình thức dạy học, không để học sinh đi qua khu vực nguy hiểm.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy giao Đảng ủy Ủy ban nhân dân tỉnh lãnh đạo Ủy ban nhân tỉnh sau đợt mưa lũ chỉ đạo rà soát tổng thể năng lực tiêu thoát nước trên phạm vi toàn tỉnh, gắn với Quy hoạch tỉnh Ninh Bình, quy hoạch thủy lợi, quy hoạch đô thị, khu công nghiệp, khu dân cư và yêu cầu thích ứng với biến đổi khí hậu; phân vùng tiêu theo lưu vực, nhận diện rõ các “điểm nghẽn” và khu vực có nguy cơ ngập lặp lại để có giải pháp đầu tư theo thứ tự ưu tiên.

Đẩy nhanh số hóa công tác phòng, chống thiên tai và vận hành thủy lợi: xây dựng bản đồ số các vùng ngập, điểm đê xung yếu, trạm bơm, cống, kênh tiêu, điểm dân cư ngoài đê; kết nối dữ liệu mưa, mực nước, trạng thái vận hành công trình và danh sách hộ dân cần hỗ trợ vào hệ thống điều hành, trung tâm điều hành thông minh (IOC) của tỉnh, phục vụ cảnh báo sớm và chỉ huy theo thời gian thực. Dữ liệu phải được cập nhật từ cấp xã, dùng chung cho các lực lượng, tránh tình trạng mỗi ngành một số liệu.

Đối với các khu dân cư ngoài đê, vùng thường xuyên ngập sâu như Kênh Gà, giao Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo rà soát giải pháp lâu dài theo đúng quy hoạch và quy định pháp luật, trong đó ưu tiên nâng cao khả năng chống chịu: nhà ở an toàn, hạ tầng điện-nước thích ứng với lũ, điểm sơ tán, đường và phương tiện cứu hộ, hệ thống cảnh báo, phương án bảo vệ người yếu thế; trường hợp vị trí đặc biệt nguy hiểm phải nghiên cứu phương án sắp xếp dân cư phù hợp, có lộ trình và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.