Ninh Bình trao truyền và phát huy giá trị văn hóa, nguồn lực các tôn giáo: (Kỳ I): Lan tỏa giá trị văn hóa, đạo đức "Tốt đời, đẹp đạo" của các tôn giáo

Các đồng chí: Trần Đăng Quỳnh, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy; Lê Quốc Chỉnh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh tặng hoa chúc mừng Đại hội đại biểu Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Ninh Bình lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2026-2031. Ảnh Việt Thắng

“Sống Phúc âm giữa lòng dân tộc để phục vụ hạnh phúc của đồng bào”

Ninh Bình là nơi khai mở công cuộc truyền đạo Công giáo vào Việt Nam và cũng là vùng đất ghi lại những trang sử của Giáo hội Công giáo Việt Nam.

Sau sáp nhập, trên địa bàn tỉnh có 2 giáo phận (Bùi Chu, Phát Diệm) và một phần Tổng giáo phận Hà Nội (Giáo hạt Phủ Lý, Giáo hạt Lý Nhân và Giáo hạt Nam Định) với 330 giáo xứ, 1.017 giáo họ, 561 chức sắc, 1.959 tu sĩ, 952 chức việc, hơn 750 nghìn tín đồ theo đạo Công giáo.

Linh mục Giuse Hoàng Văn Tuấn, Chủ tịch Ủy ban Đoàn kết Công giáo (UBĐKCG) Việt Nam tỉnh Ninh Bình cho biết: Thời gian qua, UBĐKCG Việt Nam tỉnh đã tập hợp, đoàn kết rộng rãi người Công giáo trong tỉnh, vận động tích cực hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động do các cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể phát động, như: Phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, sống tốt đời, đẹp đạo"; “Khu dân cư giáo họ không có tội phạm”, “Gia đình văn hóa”, “Khu dân cư văn hóa”, xây dựng “Xứ họ tiên tiến, gia đình công giáo gương mẫu”,… Đến nay, có 895 lượt xứ, họ đạt danh hiệu “Xứ, họ tiên tiến” và 151.782 lượt gia đình đạt danh hiệu “Gia đình Công giáo gương mẫu”.

MTTQ và các đoàn thể xã Xuân Trường đổi mới công tác vận động các chức sắc, chức việc và đồng bào có đạo tham gia các phong trào thi đua yêu nước ở địa phương. Ảnh: Việt Thắng

Trên địa bàn xã Xuân Trường có Toà Giám mục Bùi Chu - là trung tâm điều hành các hoạt động Công giáo khu vực 7 huyện phía nam tỉnh Nam Định (cũ), 8 nhà thờ Giáo xứ, 17 nhà thờ Giáo họ, 5 Hội dòng, 1 Cô nhi viện Thánh An Bùi Chu; có 1 Giám mục, 17 linh mục, 850 nữ tu và 113 chức việc.

Đồng chí Trịnh Văn Hoàng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Xuân Trường cho biết: Các vị chức sắc, chức việc và đồng bào Công giáo địa phương luôn tin tưởng, thực hiện tốt các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật Nhà nước; thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của người công dân, làm tròn bổn phận người Công giáo theo tinh thần “Kính Chúa - yêu nước”, “Sống tốt đời - đẹp đạo”, “Sống phúc âm giữa lòng dân tộc”. Năm 2026, toàn xã có 90 thanh niên lên đường nhập ngũ, trong đó có 35 thanh niên theo đạo Công giáo.

Đội ngũ cán bộ cốt cán tôn giáo tại Xuân Trường được củng cố với 20 đồng chí là cán bộ, đảng viên, quần chúng tiêu biểu, có uy tín, thường xuyên bám sát cơ sở, kịp thời nắm bắt tình hình, tuyên truyền, vận động Nhân dân. “MTTQ và các đoàn thể tăng cường đổi mới công tác vận động quần chúng, tín đồ, chức sắc tôn giáo tham gia các phong trào thi đua yêu nước ở địa phương, góp phần củng cố, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, đoàn kết lương giáo, chung sức, đồng tâm xây dựng quê hương Xuân Trường ngày một khởi sắc, phú cường.” - Bí thư Đảng ủy Trịnh Văn Hoàng cho biết thêm.

Thời gian qua, UBĐKCG Việt Nam tỉnh đã khởi xướng phong trào "Đẹp xóm làng, đẹp xứ họ, đẹp nhà cửa, đẹp ruộng đồng" góp phần cùng tỉnh nhà thực hiện mục tiêu xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu. Người Công giáo Ninh Bình đã hiến hơn 180 ha đất nông nghiệp và đất thổ cư… để mở rộng đường giao thông trong thôn.

Tiêu biểu như: Ban hành giáo của giáo xứ Kiên Chính góp gần 1.000m2 đất; Linh mục và Ban hành giáo giáo xứ Hưng Nghĩa hiến 700m2 đất thổ cư; giáo dân giáo xứ Thiện Giáo hiến 2.340m2, giáo dân và giáo xứ Phú Thứ hiến hơn 300m2, giáo dân họ Thanh Hương góp 2.150m2 đất hai lúa để làm thủy lợi nội đồng; giáo dân giáo xứ Vỉ Nhuế đã hiến 500m2 đất thổ cư làm đường giao thông liên tỉnh… Linh mục Đoàn Quang Thỏa, giáo xứ Đông Bình ủng hộ 300 triệu đồng; ông Vũ Khiếu Đích, giáo dân họ Phú Lão ủng hộ 124 triệu đồng… để cải tạo, xây hệ thống đường điện chiếu sáng trong thôn.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBĐKCG Việt Nam tỉnh Trần Văn Nghiệp: Với tinh thần hiệp hành, UBĐKCG Việt Nam tỉnh Ninh Bình tiếp tục tăng cường sức mạnh đại đoàn kết dân tộc trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Vận động giáo sĩ, giáo dân tích cực tham gia các phong trào, các cuộc vận động do Đảng, chính quyền và Mặt trận Tổ quốc các cấp phát động; góp phần giữ vững ổn định chính trị, để mỗi người dân yên tâm sinh sống, lao động sản xuất, xây dựng quê hương Ninh Bình ngày càng giàu đẹp, văn minh. Đó cũng là việc cụ thể hóa sâu sắc huấn từ của Đức Giáo hoàng Bê-nê-đíc-tô XVI “Là người Công giáo tốt cũng là người công dân tốt” và “Sống Phúc Âm giữa lòng dân tộc để phục vụ hạnh phúc của đồng bào” theo Thư Chung năm 1980 của Hội đồng Giám mục Việt Nam.

Đài tưởng niệm các Liệt sĩ Phật tử trong khuôn viên chùa Cổ Lễ, xã Cổ Lễ.

"Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội"

Phật giáo Ninh Bình có bề dày lịch sử gắn liền với tiến trình dựng nước và giữ nước của dân tộc, đặc biệt từ thời Đinh - Tiền Lê và thời Trần, với nhiều giá trị văn hóa, tư tưởng có sức lan tỏa sâu rộng. Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Ninh Bình hiện có 1.828 tăng, ni; 1.735 ngôi chùa, trong đó, có 60% chùa đạt danh hiệu “Chùa tinh tiến”.

Tại Phòng truyền thống Chùa Cổ Lễ (xã Cổ Lễ) hiện trưng bày nhiều tài liệu, hiện vật về lịch sử của nhà chùa. Trong đó có một góc trưng bày hiện vật là huân, huy chương, Huy hiệu Đảng của cố Hòa thượng Thích Thế Long, Hòa Thượng Thích Thuận Đức... Ngoài ra còn có những kỷ vật của những vị sư đã “cởi áo cà sa” lên đường tham gia kháng chiến như: chiếc ba lô đã bạc màu, tấm ảnh đen trắng những nhà sư trong quân ngũ…

Phòng truyền thống Chùa Cổ Lễ (xã Cổ Lễ) hiện trưng bày hiện vật là huân, huy chương, Huy hiệu Đảng của cố Hòa thượng Thích Thế Long, Hòa Thượng Thích Thuận Đức... và những kỷ vật của những vị sư đã “cởi áo cà sa” lên đường tham gia kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ.

Thượng tọa Thích Thanh Hùng, Ủy viên Thường trực Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Ninh Bình, Trưởng ban Đại diện Giáo hội Phật giáo liên xã Cổ Lễ xúc động kể: Cuối năm 1946, Pháp tiến hành chiếm đóng Thành phố Hà Nội, Hải Phòng, Ninh Bình. Thế nước lâm nguy, Hồ Chủ tịch đã ra "Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến" hiệu triệu toàn dân tộc, đứng lên chống giặc ngoại xâm. Hòa thượng Thích Thế Long, khi đó là Trụ trì chùa Cổ Lễ phát động, thành lập đội nghĩa sĩ phật tử, cho phép các tăng ni tạm rời cửa thiền ra chiến trường đánh giặc.

Sau khi cử lễ "Tam bảo", "Tứ ân", Hòa thượng Thích Thế Long đỡ các tấm áo cà sa đặt trước bàn thờ Phật; sư Tường Minh hô: "Đội mũ!". Đồng loạt các tăng ni đội mũ có gắn sao vàng lên đầu. Thế là 27 nhà sư đã trở thành 27 chiến sỹ vệ quốc đoàn.

Tiếp đó, đại biểu của Trung đoàn 34 đến nhận quân, chuyển súng, kiếm, mã tấu đến từng tay các vị, chấn chỉnh đội hình, hạ lệnh xuất phát. Đoàn quân theo tiếng hô dõng dạc của trung đội trưởng, tất cả đều đồng thanh ca vang bài “Tiến lên đường, tới sa trường”.

Tháng 5/2026, xã Phát Diệm tổ chức khởi công xây mới, sửa chữa 16 ngôi nhà “Ấm tình đoàn kết lương - giáo”. Ảnh Ngọc Linh

Đoàn quân “Cởi áo cà sa ra trận” đã góp mặt ở những chiến trường ác liệt, gian khổ nhất, từ Tây Bắc, trung du Bắc Bộ đến những trận đánh càn quét ngay trên quê hương Ninh Bình. Trong đó, đã có 12 người anh dũng hy sinh, máu của họ đã hòa vào lòng đất mẹ để dệt nên khúc ca chiến thắng. Đó là tấm gương “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” của các liệt sỹ pháp danh: Thanh Tịnh, Đức Hiền, Thiện Nhân, Chân Tâm, Quang Đại, Huyền Cơ, Trí Trung…

Thượng tọa Thích Thanh Hùng chia sẻ: “Nhiều người sau khi đất nước giải phóng vẫn tiếp tục cống hiến trong lực lượng quân đội để bảo vệ bình yên cho nhân dân, và cũng có nhiều người lặng lẽ trở lại chùa, tham gia Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Họ lại khoác lên mình tấm áo nâu sòng, gõ mõ, tụng kinh cầu quốc thái dân an, mưa thuận, gió hòa, nguyện cầu cho những anh linh nghĩa sĩ đã ngã xuống trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc”.

Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu, Ủy viên Thường trực Hội đồng Chứng minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho biết: Sau khi hợp nhất ba tỉnh: Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình thành tỉnh Ninh Bình mới, tăng ni, tín đồ Phật tử trong tỉnh đã không ngừng nỗ lực, tinh tiến tu học, phát huy tinh thần đoàn kết, hòa hợp, chung sức đồng lòng cùng Đảng bộ và Nhân dân trong tỉnh phấn đấu hoàn thành các nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Hưởng ứng lời kêu gọi phát động của Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp và Giáo hội Phật giáo Việt Nam, các tăng ni, phật tử trong tỉnh tích cực tham gia công tác từ thiện như: Quỹ khuyến học, Quỹ bảo trợ nạn nhân chất độc da cam, Quỹ vì người nghèo, Quỹ đền ơn đáp nghĩa, Quỹ vì Biển Đảo, Quỹ trẻ em mồ côi tàn tật, Quỹ Cứu trợ của tỉnh... với tổng kinh phí hơn 96 tỷ đồng.

Đồng thời, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh cùng với Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam tỉnh đã ký kết kế hoạch phối hợp triển khai mô hình vận động chức sắc, chức việc (của 2 tôn giáo Công giáo và Phật giáo), vận động tăng ni, phật tử xây dựng, sửa chữa hơn 100 ngôi nhà ấm nghĩa tình đoàn kết Lương - Giáo. Đây là nét nổi bật, riêng có của tỉnh Ninh Bình thể hiện sâu sắc, sinh động tinh thần đại đoàn kết toàn dân, đoàn kết tôn giáo.

MTTQ và các đoàn thể xã Hải Quang đổi mới công tác vận động quần chúng, tín đồ tôn giáo tích cực tham gia phong trào xây dựng “Xứ họ tiên tiến, gia đình công giáo gương mẫu”. Ảnh: Việt Thắng

“Trong thời gian tới, Ban Trị sự Phật giáo Việt Nam tỉnh Ninh Bình nhiệm kỳ 2026-2031 tiếp tục phát huy truyền thống hộ quốc an dân, đồng hành cùng dân tộc của Phật giáo Việt Nam, đoàn kết, đẩy mạnh các hoạt động Phật sự theo phương châm "Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội" cùng cả hệ thống chính trị của tỉnh xây dựng Ninh Bình hội nhập phát triển”. Hoà thượng Thích Quảng Hà, Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh chia sẻ.