Ninh Bình xây 'Niềm tin số' trong cộng đồng

Xây dựng mạng lưới bảo vệ người dân trên không gian số

Cuối tháng 8/2026, Công an tỉnh Ninh Bình ra mắt Câu lạc bộ “Niềm tin số” với sự tham gia của hơn 40 KOL, người sáng tạo nội dung và quản trị viên các cộng đồng số trên địa bàn. Đây là những người thường xuyên hiện diện trên mạng xã hội, sở hữu các kênh thông tin hoặc trực tiếp quản trị những cộng đồng có đông người theo dõi. Khi được kết nối với lực lượng Công an, họ có thể góp phần đưa thông tin chính thống, cảnh báo thủ đoạn lừa đảo và kỹ năng phòng tránh đến chính những không gian mà người dân tương tác hằng ngày.

Công an tỉnh Ninh Bình ra mắt Câu lạc bộ “Niềm tin số”, giúp người dân nhận diện rủi ro trên không gian mạng

Cách làm này xuất phát từ một thực tế: rủi ro số đang xuất hiện ngay trong những hoạt động rất quen thuộc. Người đặt phòng khách sạn qua mạng có thể gặp fanpage giả; người sử dụng ngân hàng số có thể nhận đường link yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản, mã OTP; tài khoản mạng xã hội bị chiếm quyền có thể được sử dụng để nhắn vay tiền; các cuộc gọi giả danh cơ quan chức năng có thể dẫn dụ người dân chuyển tiền.

Trước đó, vào tháng 3/2026, Công an tỉnh Ninh Bình còn cảnh báo tình trạng các đối tượng tập trung người dân để mở tài khoản ngân hàng trực tuyến với dấu hiệu bất thường, trong đó nhóm được nhắm tới chủ yếu là người từ 40 tuổi trở lên, lao động tự do và những người còn hạn chế kỹ năng công nghệ. Bởi vậy, nhận biết đường link lạ, bảo vệ mật khẩu, không cung cấp OTP, xác minh trước khi chuyển tiền... đang trở thành những kỹ năng cần thiết trong quá trình phổ cập kỹ năng số.

Mạng lưới hỗ trợ tại cơ sở cũng tạo thêm kênh để đưa những kỹ năng này tới người dân. Toàn tỉnh hiện có 3.419 Tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 30.000 thành viên. Riêng năm 2025, các tổ đã tổ chức trên 1.200 buổi hướng dẫn trực tiếp cho hơn 150.000 lượt người dân, trong đó có nội dung sử dụng điện thoại thông minh và internet an toàn.

Từ lực lượng Công an, báo chí, mạng xã hội, KOL, các cộng đồng trực tuyến đến Tổ công nghệ số cộng đồng tại thôn, xóm, thông tin cảnh báo có thêm nhiều con đường để đến với người sử dụng.

“Niềm tin số” vì thế không chỉ là tên của một câu lạc bộ, mà còn gợi mở cách hình thành một mạng lưới cùng bảo vệ người dân trên không gian số.

Tạo “lá chắn số” từ những kỹ năng nhỏ

An toàn số cũng đang được đưa tới từng nhóm đối tượng.

Trong trường học, nhiều cơ sở giáo dục tại Ninh Bình tổ chức các hoạt động giúp học sinh nhận diện lừa đảo trực tuyến, thông tin giả, bạo lực mạng và nguy cơ xâm phạm dữ liệu cá nhân. Tại Trường Tiểu học Cửa Nam, phường Nam Định, học sinh được giáo dục kỹ năng số và an toàn trên không gian mạng ngay trong hoạt động học tập.

Với cán bộ Đoàn ở cơ sở, kỹ năng an toàn số cũng được đưa vào chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ năm 2026 của Tỉnh đoàn Ninh Bình.

Còn trong mỗi gia đình, “lá chắn số” có thể bắt đầu từ những việc rất nhỏ: không mở đường link không rõ nguồn gốc; không cung cấp OTP; kiểm tra khi người quen bất ngờ nhắn vay tiền; xác minh tài khoản trước khi chuyển khoản; bảo vệ thông tin cá nhân và tài khoản mạng xã hội.

Trong công tác bảo đảm an ninh dữ liệu năm 2026, Ninh Bình cũng xác định tăng cường cảnh báo qua báo chí, mạng xã hội, nhà mạng, ngân hàng và các nền tảng số; đồng thời phổ cập kỹ năng an toàn số thông qua giáo dục, tập huấn cộng đồng và tài liệu hướng dẫn trực tuyến. Gần đây nhất, hưởng ứng Ngày An ninh mạng Việt Nam, thông điệp xây dựng “lá chắn số” cho bản thân và gia đình cũng được Ninh Bình lan tỏa tới cộng đồng.

Những kỹ năng tưởng như đơn giản này ngày càng quan trọng khi dịch vụ công, VNeID, ngân hàng, mua sắm, du lịch và giao tiếp xã hội cùng dịch chuyển lên môi trường số. Một người biết thanh toán QR nhưng không nhận biết được mã QR giả; sử dụng thành thạo mạng xã hội nhưng không biết bảo vệ tài khoản; thực hiện được dịch vụ trực tuyến nhưng dễ cung cấp OTP cho người lạ vẫn có thể trở thành mục tiêu của những chiếc “bẫy số”.

Vì vậy, khi kỹ năng số đang được phổ cập tới từng nhóm dân cư, “biết dùng” cần đi cùng “biết tự bảo vệ”.

Từ một đường link được kiểm tra trước khi mở, một cuộc gọi được xác minh trước khi chuyển tiền đến một tài khoản được bảo vệ tốt hơn, “niềm tin số” đang được xây dựng từ chính những kỹ năng nhỏ của mỗi người dân, mỗi gia đình và cộng đồng./.