Nỗ lực để công tác phòng, chống thiên tai ngày càng chuyên nghiệp, bài bản và hiệu quả hơn

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị toàn quốc về công tác phòng, chống thiên tai năm 2026. (Ảnh TRẦN HẢI)

Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Bùi Thị Minh Hoài, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Trần Đức Thắng, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường; đồng chí Trần Hồng Hà, Phó Thủ tướng Chính phủ; đại diện lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương, các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế tại Việt Nam. Hội nghị được truyền trực tuyến tới Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trên cả nước.

Phát biểu ý kiến tại hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất về biến đổi khí hậu những năm qua; đặc biệt là các địa phương trải dài trên trục Bắc-Nam. Việt Nam cũng thường xuyên đối mặt với nhiều loại hình thiên tai, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản, cơ sở hạ tầng, ảnh hưởng trực tiếp đời sống và sinh hoạt của người dân, làm gián đoạn các hoạt động phát triển kinh tế-xã hội… Đặc biệt những năm qua, trước tác động của biến đổi khí hậu, tình hình thiên tai tại Việt Nam diễn biến ngày càng phức tạp hơn, ngày càng bất thường, dồn dập, khó định đoán.

Bão Yagi năm 2024 mạnh nhất trong lịch sử 70 năm qua. Năm 2025, Việt Nam hứng chịu liên tiếp 15 cơn bão; nhiều cơn bão gây mưa lũ cực đoan, nhất là ở miền Trung, triều cường vượt mức lịch sử. Tính chung năm 2025, Việt Nam hứng chịu 679 trận thiên tai, “bão chồng bão, lũ chồng lũ”; làm chết 484 người, tính cả người mất tích; 811 người bị thương, ước tính thiệt hại gần 105 nghìn tỷ đồng. Công tác phòng, chống, khắc phục thiên tai mất rất nhiều thời gian, công sức.

Thời gian qua, cả hệ thống chính trị và người dân đã triển khai công tác phòng, chống, khắc phục thiên tai bằng tinh thần quyết liệt, kịp thời, hiệu quả với tinh thần chủ động, tích cực, phòng ngừa từ sớm từ xa, góp phần giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản, khắc phục nhanh nhất, hiệu quả nhất.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu ý kiến tại hội nghị. (Ảnh TRẦN HẢI)

Tổng Bí thư, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành, địa phương, các lực lượng vào cuộc quyết liệt với phương châm "4 tại chỗ"; hệ thống pháp luật về phòng, chống thiên tai tiếp tục được hoàn thiện; hệ thống đê điều, các công trình cơ sở hạ tầng quan trọng được bảo đảm an toàn trước các trận thiên tai lịch sử; công tác thông tin truyền thông, cảnh báo, nâng cao nhận thức cộng đồng có nhiều tiến bộ, được ứng dụng mạnh mẽ khoa học-công nghệ, chuyển đổi số trong phòng, chống thiên tai.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng được nâng lên, nhất là lực lượng quân đội và công an luôn đóng vai trò nòng cốt, chủ lực trong phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn; huy động mọi nguồn lực để khắc phục hậu quả thiên tai, phát huy tốt nhất tinh thần "tương thân tương ái", “tình dân tộc, nghĩa đồng bào” trong phòng chống thiên tai, nhất là huy động sự giúp đỡ của cộng đồng quốc tế.

Tuy nhiên, công tác này vẫn còn nhiều hạn chế: chưa dự báo sớm và giải mã được các hiện tượng thời tiết cực đoan, dị thường vượt mức cảnh báo; năng lực chống chịu của cơ sở hạ tầng còn nhiều hạn chế; năng lực theo dõi, giám sát thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, chuẩn bị phương tiện, trang thiết bị nhiều lúc, nhiều nơi chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, nhất là ở vùng sâu, vùng xa.

Phương án ứng phó với các hiện tượng thời tiết cực đoan, nhất là lũ lịch sử, lũ ống, lũ quét, sạt lở… còn bị động, khiến công tác di dời, sắp xếp tái định cư của người dân còn nhiều hạn chế; công tác quản lý vận hành các hồ đập còn nhiều hạn chế, đôi lúc chưa linh hoạt, phù hợp thực tiễn. Vẫn còn sự chủ quan trong ứng phó với thiên tai; công tác kết nối thông tin liên lạc có lúc chưa kịp thời, nhất là trong tình huống cấp bách, địa hình bị chia cắt.

Các đại biểu tham dự hội nghị. (Ảnh TRẦN HẢI)

Tại hội nghị này, để công tác phòng, chống thiên tai ngày càng tốt hơn, bài bản hơn, chuyên nghiệp hơn, hiệu quả hơn, giảm thiểu tối đa thiệt hại do thiên tai gây ra, Thủ tướng đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận một số vấn đề trọng tâm sau đây:

Đánh giá toàn diện công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai trong thời gian qua. Những việc đã làm được, những mặt tốt, chưa tốt, những tồn tại, hạn chế, khó khăn, nhất là công tác lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp, huy động nguồn lực ứng phó với thiên tai.

Bài học kinh nghiệm trong công tác ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai; gợi ý những cách làm, mô hình hay cần được nhân rộng, nhất là từ cách thức ứng phó, huy động nguồn lực, tái thiết sau thiên tai, bảo hiểm rủi ro [từ các địa phương, lực lượng công an, quân đội, các cấp, các ngành, kinh nghiệm quốc tế, từ việc phát động các phong trào thi đua, chiến dịch như Chiến dịch Quang Trung…

Nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới, đặc biệt là những giải pháp ưu tiên để ứng phó với những hiện tượng thời tiết, thiên tai cực đoan và trong giai đoạn chuẩn bị bước vào mùa mưa lũ.

* Trong năm 2025, thiên tai đã gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản, cơ sở hạ tầng, ảnh hưởng đến đời sống, sinh kế của người dân và các hoạt động kinh tế-xã hội. Tính đến ngày 31/12/2025, thiên tai đã làm 484 người chết, mất tích, 811 người bị thương. Tổng thiệt hại ước tính hơn 104.733 tỷ đồng.

Công tác khắc phục hậu quả thiên tai năm 2025 được quan tâm, triển khai nhanh chóng, kịp thời với tinh thần lấy dân làm gốc, đại đoàn kết, tình dân tộc, nghĩa đồng bào, tương thân, tương ái, “lá lành đùm lá rách, lá rách ít đùm lá rách nhiều”. Ngay sau khi thiên tai xảy ra, nhất là các trận thiên tai lớn, lịch sử như cơn bão số 3, 5, 10, 11, 12, 13, mưa lũ khu vực miền trung… các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ đã trực tiếp đến khu vực bị ảnh hưởng của mưa, lũ, bão để chỉ đạo công tác khắc phục hậu quả và thăm hỏi, động viên các gia đình bị thiệt hại.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh TRẦN HẢI)

Đồng chí Tổng Bí thư, các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, lãnh đạo Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ đã trực tiếp đi thăm hỏi, động viên đồng bào và chỉ đạo quyết liệt công tác khắc phục hậu quả bão, mưa lũ. Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các cấp, các ngành chủ động phối hợp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị-xã hội, đoàn thể, doanh nghiệp và nhân dân đồng loạt triển khai các hoạt động hỗ trợ, cứu trợ lương thực, thực phẩm, nhu yếu phẩm cho người dân vùng thiên tai.

Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, các tổ chức đã hỗ trợ các địa phương khắc phục hậu quả thiên tai như: Thủ tướng Chính phủ đã quyết định hỗ trợ 8.779,2 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách Trung ương cho 22 tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ, Trung Bộ để khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai. Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã vận động, phân bổ cho 23 tỉnh, thành phố với kinh phí là 1.308 tỷ đồng để hỗ trợ đồng bào khắc phục hậu quả do các cơn bão, lũ gây ra.

Thủ tướng Chính phủ đã phát động “Chiến dịch Quang Trung” thần tốc xây dựng lại, sửa chữa nhà ở cho các hộ dân bị thiệt hại do bão, lũ khu vực miền trung, bảo đảm mọi người dân có nhà ở để chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và vui xuân, đón Tết Nguyên đán 2026; Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và các bộ, ngành, địa phương đã huy động tối đa nguồn lực, lực lượng với tinh thần “3 ca, 4 kíp”, “làm ngày, làm đêm”, “vượt nắng, thắng mưa”, tổ chức triển khai Chiến dịch quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả.

Kết quả “Chiến dịch Quang Trung” không những hoàn thành đúng tiến độ mà còn vượt tiến độ, tất cả vì niềm vui, hạnh phúc của nhân dân, cụ thể: đến ngày 30/12/2025, hoàn thành sửa chữa 34.759 nhà bị hư hỏng, đạt 100% kế hoạch, trong đó 97,5% số nhà hoàn thành sớm hơn kế hoạch từ 5 đến 10 ngày; đến ngày 15/1/2026, đã cơ bản hoàn thành 1.597 nhà phải xây dựng mới tại các địa phương.

Bộ Tài chính đã quyết định xuất cấp 27.910 tấn gạo; Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xuất cấp và phối hợp cơ quan xuất cấp 3.798 tấn hạt lúa giống, 166 tấn giống ngô, 5 tấn giống rau, 10.300 thùng mì tôm; Bộ Y tế xuất cấp 14 tấn cloramin B, 450.000 viên aquatab, 6.000 túi thuốc gia đình; Bộ Quốc phòng đã hỗ trợ các địa phương 760 tấn lương thực, nhu yếu phẩm (gạo, lương khô, sữa, thịt hộp, mì tôm, chăn màn, quần áo và các trang thiết bị, đồ dùng thiết yếu).

Đại diện các cơ quan, đơn vị tham dự hội nghị. (Ảnh TRẦN HẢI)

Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Bộ Ngoại giao kêu gọi các đại sứ quán và tổ chức quốc tế đã viện trợ và cam kết viện trợ cho các địa phương bị ảnh hưởng bởi bão số 10, 11, 12, 13 và mưa lũ sau bão với tổng kinh phí khoảng 23,838 triệu USD.

Trong đó, có hơn 7 triệu USD là viện trợ bằng hàng hóa cho hơn 194.000 hộ gia đình tại 19 tỉnh, thành phố; hơn 5,8 triệu USD là cấp phát tiền mặt đa mục đích trực tiếp cho hơn 42.000 hộ gia đình tại 17 tỉnh, thành phố (mức hỗ trợ dao động từ 1 đến 7 triệu đồng/hộ) nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu và phục hồi sinh kế sau thiên tai; hơn 3,8 triệu USD hỗ trợ sửa chữa/xây dựng lại nhà ở cho gần 4.200 hộ gia đình tại 8 tỉnh với mức hỗ trợ từ 4 đến 30 triệu đồng/hộ sửa chữa nhà ở và hỗ trợ từ 60 đến 170 triệu đồng/hộ xây dựng lại; trong đó xây dựng lại 370 căn nhà ở tỉnh Đắk Lắk với mức hỗ trợ 170 triệu đồng/hộ gia đình; còn lại hơn 6,8 triệu USD hiện đang xây dựng kế hoạch hỗ trợ.

Các tỉnh Quảng Ninh, Hải Phòng và Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh đã hỗ trợ 435 tỷ đồng cho các tỉnh Gia Lai 255 tỷ đồng, Đắk Lắk 55 tỷ đồng, Khánh Hòa 65 tỷ đồng, Lâm Đồng 60 tỷ đồng.

Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các ngân hàng, tổ chức tín dụng triển khai các giải pháp hỗ trợ khách hàng khắc phục hậu quả thiên tai, bão, lũ, cụ thể: Cơ cấu lại thời hạn trả nợ với dư nợ khoảng 1.153 tỷ đồng/66 khách hàng; giảm lãi suất với dư nợ gần 31.200 tỷ đồng/39.900 khách hàng; triển khai các chương trình cho vay khôi phục sản xuất kinh doanh sau bão với lãi suất ưu đãi, đến nay các tổ chức tín dụng đã giải ngân cho vay khoảng 6.480 tỷ đồng/3.600 khách hàng; trình Thủ tướng Chính phủ ban hành các Quyết định số 2654/QĐ-TTg ngày 4/12/2025 và số 2731/QĐ-TTg ngày 16/12/2025 về việc giảm lãi suất cho vay đối với khách hàng vay vốn tại 26 tỉnh bị ảnh hưởng sau bão và các đợt mưa lũ lớn trong năm 2025 với tổng số tiền lãi hỗ trợ khách hàng là 1.460 tỷ đồng/4 triệu khách hàng...

THANH GIANG