Nỗ lực đưa tiếng Anh vào các trường học vùng khó

Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học là mục tiêu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và năng lực hội nhập cho học sinh. Dù còn nhiều khó khăn về giáo viên, cơ sở vật chất và môi trường thực hành ngoại ngữ, các trường ở vùng khó ở Quảng Trị vẫn nỗ lực đổi mới phương pháp, tạo cơ hội để học sinh tiếp cận và sử dụng tiếng Anh.

Chủ động đổi mới từ những giờ học

Tại Trường THCS Hướng Hiệp, xã Hướng Hiệp, những giờ học tiếng Anh đang từng bước được đổi mới theo hướng tăng cường tương tác, giúp học sinh có thêm cơ hội rèn luyện kỹ năng nghe, nói và giao tiếp. Thay vì chỉ tiếp thu kiến thức qua sách giáo khoa, các em được tham gia những hoạt động học tập theo nhóm, thực hành hội thoại, sử dụng hình ảnh, âm thanh và học liệu số để tiếp cận ngôn ngữ một cách trực quan, sinh động hơn.

Giáo viên tổ chức hoạt động học tập tương tác, tạo không khí sôi nổi và khuyến khích học sinh tích cực tham gia bài học - Ảnh: P.Q

Giáo viên tổ chức hoạt động học tập tương tác, tạo không khí sôi nổi và khuyến khích học sinh tích cực tham gia bài học - Ảnh: P.Q

Đối với học sinh miền núi, đặc biệt là học sinh người dân tộc thiểu số, việc học tiếng Anh gặp nhiều trở ngại do điều kiện tiếp xúc và sử dụng ngoại ngữ ngoài nhà trường còn hạn chế. Vì vậy, mỗi giờ học không chỉ là cơ hội tiếp thu kiến thức mà còn là môi trường quan trọng để các em hình thành sự tự tin, từng bước mạnh dạn sử dụng tiếng Anh trong giao tiếp.

Em Võ Linh Đan, học sinh Trường THCS Hướng Hiệp, chia sẻ rằng bản thân rất yêu thích môn tiếng Anh và mong muốn nhà trường tổ chức thêm nhiều hoạt động giao lưu, sinh hoạt ngoại khóa để có điều kiện thực hành cùng bạn bè.

Trường THCS Hướng Hiệp hiện có 1.038 học sinh, trong đó hơn 68% là học sinh người dân tộc thiểu số. Hoạt động dạy học được tổ chức tại ba địa điểm gồm điểm trường chính, phân hiệu Phú An và điểm trường Phú Thiềng. Nhà trường có sáu giáo viên tiếng Anh, trong đó hai giáo viên có trình độ thạc sĩ. Mặc dù đội ngũ giáo viên luôn nỗ lực đổi mới phương pháp giảng dạy, sự chênh lệch về trình độ tiếp thu và khả năng sử dụng ngoại ngữ của học sinh vẫn là một trong những khó khăn lớn.

Theo cô giáo Dương Thị Ánh Hồng, một số học sinh còn hạn chế về vốn từ vựng, kiến thức nền và kỹ năng giao tiếp nên chưa thực sự tự tin khi tham gia các hoạt động bằng tiếng Anh. Để khắc phục, giáo viên phải linh hoạt lựa chọn nội dung, điều chỉnh phương pháp phù hợp với từng nhóm học sinh, chú trọng những hoạt động thực hành đơn giản, gần gũi để các em có thể tham gia và từng bước tiến bộ.

Cùng với đổi mới phương pháp, việc ứng dụng công nghệ thông tin cũng được nhà trường quan tâm. Thông qua các bài giảng điện tử, video, hình ảnh minh họa và những đoạn hội thoại, giáo viên tạo điều kiện để học sinh được nghe, luyện phát âm và thực hành giao tiếp ngay trong lớp học.

Hiệu trưởng Trường THCS Hướng Hiệp Trương Khắc Thanh cho biết, nhà trường xác định đổi mới phương pháp dạy học và tăng cường môi trường sử dụng tiếng Anh là nhiệm vụ cần được triển khai thường xuyên. Bên cạnh phát huy năng lực đội ngũ giáo viên hiện có, trường khuyến khích ứng dụng công nghệ, tổ chức các hoạt động giao tiếp, tạo điều kiện để học sinh sử dụng tiếng Anh nhiều hơn trong học tập. Tuy nhiên, nhà trường vẫn chưa có phòng học tiếng Anh chuyên dụng, trong khi việc tổ chức dạy học tại nhiều điểm trường đòi hỏi sự đầu tư đồng bộ về thiết bị và học liệu.

Xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh

Không chỉ chú trọng nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng Anh, một số trường học ở địa bàn còn khó khăn đã chủ động tìm hướng tiếp cận mới, từng bước đưa tiếng Anh vào những hoạt động học tập quen thuộc.

Tại vùng Cùa, xã Cam Lộ, Trường Tiểu học Lê Thế Hiếu đang triển khai việc lồng ghép tiếng Anh vào một số nội dung trong các tiết Toán và Khoa học. Đây là cách làm nhằm giúp học sinh tiếp xúc với ngoại ngữ trong những tình huống cụ thể, từng bước hình thành thói quen nghe, hiểu và sử dụng tiếng Anh. 

Em Phan Lê Như Nguyễn, học sinh của trường, cho biết trước đây em cảm thấy tiếng Anh là môn học khó. Tuy nhiên, khi được tiếp cận tiếng Anh thông qua những hoạt động học tập sinh động, gần gũi, em dần cảm thấy hứng thú và tự tin hơn khi trao đổi với thầy cô, bạn bè.

Học sinh thực hành bài tập Toán có sử dụng tiếng Anh, góp phần rèn luyện khả năng vận dụng ngoại ngữ trong học tập - Ảnh: P.Q

Học sinh thực hành bài tập Toán có sử dụng tiếng Anh, góp phần rèn luyện khả năng vận dụng ngoại ngữ trong học tập - Ảnh: P.Q

Dẫu vậy, việc đưa tiếng Anh vào giảng dạy các môn học khác cũng đặt ra yêu cầu mới đối với đội ngũ giáo viên. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, giáo viên cần có năng lực ngoại ngữ, phương pháp tổ chức hoạt động và khả năng lựa chọn nội dung phù hợp để vừa bảo đảm mục tiêu bài học, vừa giúp học sinh tiếp cận tiếng Anh hiệu quả.

Cô giáo Nguyễn Thị Diệu Huyền chia sẻ, ban đầu bản thân còn băn khoăn khi lựa chọn nội dung và phương pháp lồng ghép tiếng Anh vào bài dạy. Sau khi tham gia các lớp tập huấn của Sở Giáo dục và Đào tạo cùng những buổi sinh hoạt chuyên môn tại trường, cô đã có thêm kiến thức, kỹ năng và sự tự tin để triển khai. Qua thực tế giảng dạy, học sinh tích cực tham gia các hoạt động và mạnh dạn tương tác hơn.

Trường Tiểu học Lê Thế Hiếu hiện có 943 học sinh tại bốn điểm trường. Trong điều kiện cơ sở vật chất còn những hạn chế, việc tổ chức các hoạt động tăng cường tiếng Anh đòi hỏi nhà trường phải có lộ trình phù hợp, đồng thời phát huy sự chủ động của đội ngũ giáo viên.

Hiệu trưởng Hồ Thị Hải Thanh cho biết, nhà trường chú trọng tổ chức trao đổi kinh nghiệm, sinh hoạt chuyên môn và khuyến khích giáo viên lựa chọn những nội dung có thể sử dụng tiếng Anh trong giảng dạy. Tuy nhiên, để các hoạt động được duy trì thường xuyên và mở rộng ở các điểm trường, việc đầu tư thiết bị, phần mềm hỗ trợ tương tác và bồi dưỡng năng lực ngoại ngữ cho giáo viên là rất cần thiết.

Cần lộ trình phù hợp

Ngày 27/10/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2371/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045". Đề án đặt mục tiêu từng bước mở rộng việc sử dụng tiếng Anh trong dạy học, giao tiếp, quản lý và các hoạt động giáo dục, hướng đến hình thành môi trường sử dụng tiếng Anh thường xuyên, hiệu quả trong nhà trường.

Quy định này đặt ra yêu cầu các cơ sở giáo dục phải nhìn nhận đầy đủ điều kiện thực tế, xác định rõ những nội dung đã thực hiện, những khó khăn cần tháo gỡ để xây dựng lộ trình phù hợp. Đặc biệt, đối với các trường miền núi, vùng sâu, vùng xa, việc đầu tư nguồn lực và bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục tiếng Anh cho học sinh cần được quan tâm đúng mức.

Trường Tiểu học Lê Thế Hiếu từng bước lồng ghép tiếng Anh vào giảng dạy môn Toán, giúp học sinh có thêm cơ hội tiếp cận và sử dụng ngoại ngữ - Ảnh: P.Q

Trường Tiểu học Lê Thế Hiếu từng bước lồng ghép tiếng Anh vào giảng dạy môn Toán, giúp học sinh có thêm cơ hội tiếp cận và sử dụng ngoại ngữ - Ảnh: P.Q

Ông Võ Văn Minh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Trị, cho biết: Việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học là nhiệm vụ lớn, đòi hỏi sự chuẩn bị đồng bộ và lộ trình triển khai phù hợp. Thời gian qua, ngành Giáo dục đã chú trọng công tác tham mưu, đồng thời tập trung chỉ đạo ba nhóm giải pháp trọng tâm nhằm từng bước nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh trên địa bàn tỉnh. Trước hết, ngành tập trung rà soát, điều tiết đội ngũ giáo viên tiếng Anh giữa các địa phương, nhất là tại những trường còn thiếu giáo viên dạy tiếng Anh tự chọn ở các lớp đầu cấp tiểu học; đồng thời tiếp tục tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét bổ sung giáo viên cho các cơ sở giáo dục có nhu cầu. Cùng với đó, ngành sẽ khảo sát, đánh giá năng lực chuyên môn của giáo viên tiếng Anh để xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng phù hợp, xác định chất lượng đội ngũ là yếu tố quyết định hiệu quả dạy học ngoại ngữ trong nhà trường. Đặc biệt, ngành Giáo dục xác định việc ưu tiên đầu tư, hỗ trợ các trường miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng biên giới, vùng sâu, vùng xa là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Các giải pháp sẽ hướng đến khắc phục sự chênh lệch về điều kiện dạy học tiếng Anh giữa vùng thuận lợi và vùng khó khăn, tạo cơ hội để học sinh ở những địa bàn còn nhiều hạn chế được tiếp cận môi trường học tập ngoại ngữ tốt hơn.

                                                                                                                                  Phạm Quỳnh

Nguồn Quảng Trị: https://baoquangtri.vn/giao-duc/202611/no-luc-dua-tieng-anh-vao-cac-truong-hoc-vung-kho-2270ec7/