Nỗ lực kiểm soát giá cuối năm, bảo đảm đời sống người dân

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi muốn nhấn mạnh việc ổn định mặt bằng giá và bảo vệ đời sống người dân. Ảnh: Dương Giang/TTXVN

Cùng với bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, việc giảm thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với xăng về 0% và giảm giá điện 2% được kỳ vọng góp phần hạ chi phí sinh hoạt, sản xuất, ổn định đời sống người dân.

Chủ động nguồn cung, kiểm soát giá hàng thiết yếu

Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ diễn ra trưa 4/11, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, CPI bình quân 10 tháng năm 2026 tăng 4,57% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mục tiêu kiểm soát khoảng 4,5% của cả năm. Đây là áp lực lớn đối với công tác điều hành giá trong những tháng còn lại, nhất là giai đoạn cuối năm và dịp Tết Nguyên đán.

Trong tháng 10/2026, Ban Chỉ đạo điều hành giá của Chính phủ đã họp dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo. Bộ Tài chính trình các kịch bản với 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường và bảo đảm đời sống nhân dân.

Theo ông Nguyễn Đức Chi, nhóm giải pháp đầu tiên, chủ động theo dõi, dự báo diễn biến giá cả thị trường, đặc biệt đối với các mặt hàng thiết yếu. Các bộ, ngành, địa phương phải thường xuyên cập nhật tình hình giá trong nước và quốc tế, kịp thời tham mưu giải pháp ứng phó, tránh bị động trước những cú sốc về giá.

Cùng với đó, cần bảo đảm nguồn cung, ổn định giá các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, lương thực, thực phẩm, thuốc và vật tư y tế. Các địa phương phải chủ động cân đối cung cầu, dự trữ, lưu thông hàng hóa, chuẩn bị đầy đủ nguồn hàng phục vụ nhu cầu cuối năm và Tết Nguyên đán; tăng cường kết nối cung cầu, hạn chế đứt gãy chuỗi cung ứng và thiếu hụt hàng hóa cục bộ.

Nhóm giải pháp thứ ba, phối hợp đồng bộ các chính sách kinh tế vĩ mô, điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, gắn với chính sách tài khóa và các chính sách khác. Đồng thời, tiếp tục thực hiện chính sách thuế, phí phù hợp để giảm chi phí đầu vào, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

“Đối với các mặt hàng, dịch vụ do Nhà nước quyết định giá, các bộ, ngành cần rà soát thận trọng thời điểm và mức độ điều chỉnh, đánh giá đầy đủ tác động đến CPI, đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trong đó, đặc biệt chú trọng điều hành giá xăng dầu và điện”, ông Nguyễn Đức Chia chia sẻ.

Giải pháp thứ năm, tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường; kiểm soát việc kê khai, niêm yết giá, xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá, trục lợi trong dịp cuối năm và lễ, Tết. Đồng thời, yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh giảm giá bán phù hợp khi chi phí đầu vào giảm. Những địa phương có CPI tăng cao cần phân tích nguyên nhân theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ để có giải pháp quản lý giá trọng tâm, hiệu quả.

Giảm gần 7.000 tỷ đồng thu ngân sách để hỗ trợ ổn định giá

Một trong những chính sách đáng chú ý trong giai đoạn cuối năm là đưa thuế suất thuế TTĐB đối với các mặt hàng xăng về 0%; đồng thời giảm giá bán lẻ điện bình quân 2% từ ngày 1/11/2026.

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi, Nghị quyết số 45 quy định thuế suất thuế TTĐB đối với mặt hàng xăng các loại là 0%, áp dụng từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027. Chính sách này dự kiến làm giảm thu ngân sách Nhà nước gần 7.000 tỷ đồng.

Về tác động đến CPI, điện sinh hoạt có trọng số 4,81% trong nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng; xăng dầu có trọng số 4,53% trong nhóm giao thông. Đây là những mặt hàng thiết yếu, tác động trực tiếp đến chỉ số giá và gián tiếp ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, vận chuyển, lưu thông, phân phối hàng hóa, dịch vụ.

Theo số liệu ước tính, việc giảm giá điện 2% và đưa thuế TTĐB đối với xăng về 0% sẽ giúp CPI tháng 11/2026 giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm so với tháng 10; đồng thời làm giảm CPI bình quân năm 2026 khoảng 0,08 điểm phần trăm.

Thực tế, CPI tháng 10/2026 tăng 0,2% so với tháng trước. Bình quân 10 tháng, CPI tăng 4,57%, trong khi lạm phát cơ bản tăng khoảng 4,24%.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh, việc giảm giá điện và thuế đối với xăng góp phần giảm chi phí sinh hoạt cho người dân, chi phí đầu vào cho doanh nghiệp, nhất là lĩnh vực vận tải và dịch vụ. Chi phí xăng dầu hiện chiếm khoảng 40% giá vận chuyển hành khách đường sông và khoảng 40 - 50% trong vận tải đường bộ.

Quan điểm xuyên suốt của Bộ Tài chính trong điều hành là kiểm soát CPI bình quân năm 2026 ở mức khoảng 4,5%, không chủ quan trước các rủi ro phát sinh; đồng thời gắn kiểm soát lạm phát với bảo đảm nguồn cung, ổn định thị trường, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.