Nợ nhóm 3 tăng gấp 2,6 lần tại VietABank, tỉ lệ bao phủ nợ xấu thu hẹp

Báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026 của Ngân hàng TMCP Việt Á (VietABank, HOSE: VAB), xét riêng trong quý, ghi nhận kết quả kinh doanh của VietABank cho thấy áp lực rõ hơn từ hoạt động tín dụng. Thu nhập lãi và các khoản tương tự đạt gần 2.898 tỷ đồng, tăng khoảng 30% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, chi phí lãi và các khoản tương tự tăng nhanh hơn, ở mức 48,6%, lên gần 2.364 tỷ đồng.

Chênh lệch giữa tốc độ tăng thu nhập và chi phí lãi khiến thu nhập lãi thuần trong quý giảm 16,3%, còn hơn 534,3 tỷ đồng, so với gần 638,7 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Nợ nhóm 3 tăng gấp 2,6 lần tại VietABank, tỉ lệ bao phủ nợ xấu thu hẹp (Ảnh: VietABank).

Ở các nguồn thu ngoài lãi, lãi thuần từ dịch vụ đạt gần 33,5 tỷ đồng, tăng 26,3%. Tuy nhiên, lãi thuần từ hoạt động khác giảm khoảng 30%, còn 52,4 tỷ đồng. Hoạt động kinh doanh ngoại hối ghi nhận lỗ thuần hơn 1,3 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ lỗ gần 0,7 tỷ đồng.

Trong khi đó, chi phí hoạt động quý III tăng 13,8%, lên gần 268,9 tỷ đồng. Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng vì vậy giảm gần 30%, còn khoảng 349,5 tỷ đồng.

Lợi nhuận trước thuế quý III/2026 vẫn đạt hơn 366,3 tỷ đồng, tăng 9,1% so với cùng kỳ. Yếu tố đáng chú ý nằm ở khoản dự phòng rủi ro tín dụng, theo đó, VietABank ghi nhận hoàn nhập gần 16,8 tỷ đồng trong quý, trong khi cùng kỳ năm trước trích lập gần 161,9 tỷ đồng, đóng góp khoản chênh lệch đáng kể vào kết quả lợi nhuận quý III.

Trong 9 tháng đầu năm, thu nhập lãi thuần của VietABank đạt gần 1.786,7 tỷ đồng, tương đương mức 1.793,6 tỷ đồng ghi nhận cùng kỳ năm trước.

Về mặt tích cực, tính từ đầu năm đến hết ngày 30/9/2026, các nguồn thu ngoài lãi đã ghi nhận tăng trưởng. Cụ thể, lãi thuần từ hoạt động dịch vụ đạt hơn 136,3 tỷ đồng, tăng 51,3% so với cùng kỳ. Lãi thuần từ hoạt động kinh doanh ngoại hối cũng tăng lên khoảng 27,3 tỷ đồng, so với mức gần 12,8 tỷ đồng cùng kỳ.

Hoạt động mua bán chứng khoán đầu tư chuyển từ lỗ gần 14,7 tỷ đồng sang lãi khoảng 0,7 tỷ đồng. Ngược lại, lãi thuần từ hoạt động khác giảm từ gần 120,8 tỷ đồng xuống còn khoảng 100,1 tỷ đồng, tương đương giảm 17,2%.

Về chi phí, tổng chi phí hoạt động của ngân hàng trong 9 tháng đạt hơn 772,4 tỷ đồng, tăng 9,8% so với mức 703,5 tỷ đồng cùng kỳ.

Điểm đáng chú ý là diễn biến chi phí dự phòng rủi ro tín dụng. Khoản mục này trong 9 tháng giảm 63,8%, xuống còn gần 92 tỷ đồng, tương ứng giảm khoảng 162 tỷ đồng so với cùng kỳ.

Về chất lượng tài sản, tại ngày 30/9/2026, số dư dự phòng cho vay khách hàng tại cuối tháng 9 còn gần 732 tỷ đồng, giảm 31,1% so với đầu năm. Bên cạnh đó, theo báo cáo lưu chuyển tiền tệ, VietABank đã sử dụng khoảng 496,6 tỷ đồng dự phòng để xử lý các khoản nợ khó đòi trong kỳ.

Trong khi đó, tổng nợ xấu thuộc nhóm 3-5 đạt gần 1.333,8 tỷ đồng, tăng 14,6% so với đầu năm, tỉ lệ nợ xấu của ngân hàng tăng từ khoảng 1,31% lên 1,38%.

Đáng chú ý, cơ cấu nợ xấu có sự dịch chuyển đáng kể. Nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3) tăng gấp 2,6 lần, lên khoảng 1.302 tỷ đồng, chiếm phần lớn tổng nợ xấu. Trong khi đó, nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) giảm mạnh 96,3%, từ hơn 652 tỷ đồng xuống còn gần 24 tỷ đồng. Nợ nghi ngờ (nhóm 4) ở mức khoảng 8 tỷ đồng.

Việc nợ nhóm 5 giảm mạnh là diễn biến tích cực, tuy nhiên, số dư nợ nhóm 3 tăng nhanh cho thấy áp lực nợ xấu chưa hoàn toàn được loại bỏ. Đặc biệt, số dư dự phòng giảm trong khi tổng nợ xấu tăng đã kéo tỉ lệ bao phủ nợ xấu từ khoảng 91,2% đầu năm xuống còn 54,8% vào cuối quý III/2026.

Trong số các hoạt động nổi bật trong 9 tháng đầu năm, VietABank đã hoàn tất đợt phát hành cổ phiếu để tăng vốn điều lệ vào ngày 26/08/2026. Theo đó, ngân hàng phát hành hơn 85,7 triệu cổ phiếu để trả cổ tức cho cổ đông hiện hữu với tỉ lệ 10,5%, qua đó nâng vốn điều lệ từ gần 8.164 tỷ đồng lên 9.021 tỷ đồng. Nguồn phát hành được lấy từ lợi nhuận chưa phân phối và quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ. Việc tăng vốn góp góp phần củng cố năng lực tài chính, đáp ứng yêu cầu an toàn vốn và tạo thêm dư địa cho hoạt động tín dụng.

Đây là bước đầu trong kế hoạch tăng vốn điều lệ đã được cổ đông VietABank thông qua tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026. Theo kế hoạch, ngân hàng dự kiến nâng vốn điều lệ từ 8.164 tỷ đồng lên 12.688 tỷ đồng, tương ứng tăng hơn 55%.

Sau đợt phát hành cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu đưa vốn điều lệ lên hơn 9.021 tỷ đồng, VietABank dự kiến tiếp tục chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với tỉ lệ gần 38% và phát hành cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOP) với tỉ lệ 2,45%.

Bên cạnh kế hoạch tăng vốn, VietABank cũng định hướng mở rộng hệ sinh thái tài chính, trong đó có việc nghiên cứu phát triển hoạt động trong lĩnh vực chứng khoán và bảo hiểm. Định hướng này nhằm đa dạng hóa hoạt động kinh doanh và mở rộng các nguồn thu ngoài lãi trong thời gian tới.

Kết thúc 9 tháng đầu năm, VietABank ghi nhận lợi nhuận trước thuế hơn 1.191 tỷ đồng, tăng 13,4% so với mức gần 1.050 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt gần 956 tỷ đồng, tăng 13,8%. Với kết quả này, ngân hàng đã thực hiện khoảng 61,2% kế hoạch lợi nhuận trước thuế cả năm.

Với kết quả đạt được sau 9 tháng, VietABank đã hoàn thành khoảng 61,2% kế hoạch lợi nhuận trước thuế năm 2026. Để đạt mục tiêu 1.945 tỷ đồng đã đề ra tại ĐHĐCĐ thường niên, ngân hàng cần ghi nhận thêm khoảng 754 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế trong quý IV, tương đương mức bình quân gần 252 tỷ đồng mỗi tháng.