Nô nức xuống đồng, hứa hẹn vụ đông xuân thắng lợi

Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp và Kinh doanh tổng hợp Liên Hà, xã Thư Lâm (Hà Nội) đẩy mạnh đưa cơ giới hóa vào sản xuất nông nghiệp. (Ảnh: TTXVN)

Với sự sát sao của cán bộ ngành nông nghiệp, chính quyền địa phương cùng khí thế lao động hăng say của nông dân ngay từ đầu năm là tín hiệu tích cực, hứa hẹn một vụ đông xuân thắng lợi toàn diện cả về diện tích, năng suất và chất lượng.

Vui xuân nhưng không quên đồng ruộng

Ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, nông dân tại các địa phương như Thái Nguyên, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Hải Phòng... đồng loạt ra quân sản xuất vụ đông xuân. Ông Lê Văn Lợi, một hộ dân tại xã Yên Thịnh (tỉnh Thái Nguyên) chia sẻ, từ mồng 3 Tết, không khí ra đồng đã rộn ràng như trẩy hội. Năm nay thời tiết rất ủng hộ, nắng ấm ngay từ những ngày đầu tháng Giêng giúp mạ xuân phát triển đồng đều, thân khỏe, rễ tốt. Gia đình ông thực hiện cấy đổi công với người dân trong thôn, tập trung cấy tay cho các chân ruộng nhỏ lẻ, đến nay, việc gieo cấy cơ bản hoàn thành.

Năm 2026, Thái Nguyên phấn đấu gieo cấy 36.000ha lúa đông xuân, trong đó trọng tâm là trà xuân muộn (chiếm 97-98%). Địa phương đã đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ diện tích trong tháng 2 để bảo đảm khung thời vụ tốt nhất.

Tại Thanh Hóa, không khí lao động cũng đang diễn ra hết sức sôi nổi. Ngay từ ngày mồng 5 Tết, nông dân đã hoàn thành gieo cấy 112.000ha lúa đông xuân, đạt 100% kế hoạch, bảo đảm trong khung thời vụ tốt nhất. Việc về đích sớm trong khâu gieo cấy lúa tạo điều kiện thuận lợi để địa phương tiếp tục triển khai hơn 77.000ha rau màu và các loại cây trồng khác.

Tại tỉnh Bắc Ninh, với phương châm “mạ có khỏe thì lúa mới tốt”, nông dân đã chủ động áp dụng các biện pháp phòng chống rét và bón bổ sung các chế phẩm sinh học để tăng sức đề kháng cho mạ non. Cùng với đó, đẩy nhanh tiến độ cày ải, phơi đất, vệ sinh đồng ruộng, hạn chế sự lưu trú của sâu bệnh hại.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Bá Thành, năm nay tỉnh tiếp tục mở rộng diện tích lúa đông xuân có năng suất, chất lượng cao phù hợp nhu cầu của thị trường, thích ứng biến đổi khí hậu. Toàn tỉnh phấn đấu gieo trồng 91.880ha, trong đó, diện tích gieo trồng lúa đạt 71.800ha, còn lại là ngô, lạc và các loại rau màu.

Dịp trong và sau Tết Nguyên đán, thành phố Hải Phòng đã gieo cấy đạt hơn 70.000ha lúa đông xuân, tương đương khoảng 90% kế hoạch. Đối với hơn 29.000ha cây rau màu vụ đông, chỉ còn khoảng 5.000ha chưa thu hoạch. Hiện, nhiều địa phương đã khẩn trương triển khai sản xuất rau màu vụ đông xuân. Đến nay, diện tích gieo trồng rau màu vụ đông xuân của thành phố đạt gần 7.000ha, tương đương 38% kế hoạch.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lương Thị Kiểm, với trà lúa đông xuân sớm, thành phố chỉ gieo cấy dưới 6% diện tích ở các chân ruộng trũng chủ yếu là các giống lúa thuần, lúa nếp DT22 và cấy trong khoảng từ ngày 1 đến ngày 10/2. Việc tuân thủ khung thời vụ sẽ giúp tránh hiện tượng lúa trổ quá sớm gặp rét. Đồng thời, địa phương mở rộng tối đa (hơn 94% diện tích) trà xuân muộn bằng các giống ngắn ngày, chất lượng cao, có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt.

Khẩn trương hoàn thành tiến độ, tập trung chăm sóc lúa đông xuân

Tính đến ngày 26/2, các tỉnh phía bắc đã gieo cấy được hơn 70% diện tích lúa vụ đông xuân. Phó Cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Quốc Mạnh cho biết, để có vụ đông xuân thắng lợi, ngành nông nghiệp đã khuyến cáo các tỉnh Đồng bằng sông Hồng và trung du miền núi phía bắc siết chặt cơ cấu trà lúa, trong đó tập trung cho trà xuân muộn và hạn chế thấp nhất các trà xuân sớm hay xuân trung. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng đồng bộ cơ giới hóa từ khâu mạ khay, máy cấy đến máy gặt đập liên hợp để tiết giảm chi phí và tối ưu hóa lợi nhuận.

Hiện nay, tại một số địa phương, nhiều diện tích cây vụ đông vẫn chưa thu hoạch. Để bảo đảm khung thời vụ, các địa phương cần khẩn trương thu hoạch cây vụ đông. Song song với đó, chuẩn bị giống, quỹ đất cho việc gieo cấy lúa vụ đông xuân và gieo trồng các loại cây màu khác như lạc, ngô, dưa chuột, bí xanh…

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật lưu ý, các địa phương khuyến cáo người dân không gieo trồng các cây rau màu khi thời tiết rét đậm. Với diện tích rau trên đất chuyên màu đã thu hoạch, cần chỉ đạo nông dân khẩn trương vệ sinh đồng ruộng, làm đất và chuẩn bị hạt giống rau các loại để tiếp tục gieo trồng ngay trên diện tích mới thu hoạch.

Ông Mạnh khuyến cáo, với những diện tích lúa đã gieo cấy xong, nông dân tập trung chuyển sang giai đoạn chăm sóc lúa. Người dân phải kiểm tra đồng ruộng thường xuyên, duy trì mực nước nông từ 2-3cm để lúa sinh trưởng, phát triển và đẻ nhánh thuận lợi. Nếu thời tiết trở rét cần giữ mực nước 3-5cm để giữ ấm cho lúa. Khi lúa bắt đầu đẻ nhánh cần bón thúc đợt một để lúa đẻ nhánh tập trung, hạn chế lúa để nhánh vô hiệu. Đặc biệt, nông dân chú ý phải bón đủ lượng phân bón theo quy trình, cân đối phân NPK và lượng phân bón lót với lượng phân bón thúc. Không bón phân khi nhiệt độ trung bình ngày dưới 15oC.

Đối với diện tích gieo thẳng, nông dân cần điều chỉnh mực nước tại ruộng hợp lý từ 1-3cm để lúa sinh trưởng thuận lợi. Khi cây lúa có từ 2,5-3 lá, tiến hành tỉa dặm để bảo đảm mật độ, bón thúc sớm để lúa sinh trưởng tốt.

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cũng lưu ý, tại những chân ruộng chua trũng, những diện tích lúa bị nghẹt rễ cần thay nước, làm cỏ sục bùn để kích thích ra rễ, đẻ nhánh. Khi lúa hồi phục, cần bón thúc sớm theo quy trình kỹ thuật, bón tập trung, bổ sung phân lân supe, phân hữu cơ khoáng để lúa sinh trưởng, phát triển tốt.

Ngoài ra, trong thời gian này nông dân cần chủ động phòng chống chuột hại và ốc bươu vàng; khi lúa giai đoạn cuối đẻ nhánh cần kiểm tra đồng ruộng để phát hiện bệnh đạo ôn lá đề kịp thời phòng chống bằng các thuốc trừ bệnh đạo ôn, không để bệnh lấy lan gây hại diện rộng.

ANH THƯ