Nổ súng tại Thượng viện Philippines khi một Thượng nghị sĩ cố thủ để tránh bị bắt

Thượng nghị sĩ Dela Rosa đã kêu gọi những người ủng hộ mình tập trung trước tòa nhà Thượng viện, nói rằng: "Chúng ta đừng để một người Philippines nào khác bị đưa ra xét xử tại La Haye" Ảnh: The Guardian

Ông Ronald Dela Rosa, thượng nghị sĩ Philippines bị cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người do vai trò chỉ đạo chiến dịch “chống ma túy” dưới thời cựu Tổng thống Rodrigo Duterte, đã ở lại trong tòa nhà Thượng viện suốt hai đêm trong tình trạng đối đầu với giới chức.

Hiện chưa rõ ai đã nổ súng hoặc vì sao binh sĩ xuất hiện tại Thượng viện. Bộ trưởng Nội vụ Jonvic Remulla nói với truyền thông bên ngoài tòa nhà: “Tôi sẽ không bắt Thượng nghị sĩ Bato (biệt danh chỉ ông Dela Rosa). Tôi ở đây để đảm bảo an toàn cho mọi người".

Ông Dela Rosa, 64 tuổi, từng là người thực thi chủ chốt trong chiến dịch chống ma túy khốc liệt của cựu Tổng thống Duterte, đã ngoạn mục thoát khỏi việc bị bắt hôm 11/5 khi chạy thoát khỏi các đặc vụ chính phủ truy đuổi qua hành lang và cầu thang của Thượng viện. Ông sau đó vào được phòng họp, nơi Chủ tịch Thượng viện – một đồng minh của ông Duterte – cho phép ông được “bảo vệ tạm thời”.

Ông Duterte đã bị bắt tại Manila năm ngoái và được chuyển tới ICC, nơi ông đối mặt với cáo buộc tội ác chống lại loài người liên quan tới chiến dịch truy quét ma túy khiến hàng nghìn người thiệt mạng.

Tối 13/5, binh sĩ xuất hiện bên trong tòa nhà Thượng viện, một số mang theo súng trường tấn công. Truyền thông địa phương ghi lại cảnh hỗn loạn, sau đó là tiếng súng vang lên.

Tổng thư ký Thượng viện Mark Llandro Mendoza cho biết chưa ghi nhận thương vong. Ông nói tình hình vẫn đang được đánh giá sau khi một số lượng chưa xác định nhân viên thực thi pháp luật tìm cách vào tòa nhà.

Trước đó, ông Dela Rosa đã kêu gọi những người ủng hộ tập trung bên ngoài Thượng viện trong ngày thứ Tư, nói trong cuộc họp báo: “Đừng để thêm một người Philippines nào bị đưa tới La Haye.”

Ông vẫn ở lại Thượng viện kể từ cuộc truy đuổi hôm thứ Hai – sự việc đã được camera an ninh ghi lại. Ông kêu gọi quân đội phản đối một cách ôn hòa việc đưa mình tới The Hague (La Haye), đồng thời hát một đoạn trong bài ca của Học viện Quân sự Philippines trước truyền thông.

“Tôi không kêu gọi sự ủng hộ bằng bạo lực. Tôi kêu gọi sự ủng hộ ôn hòa”, ông Dela Rosa nói với phóng viên, đồng thời kêu gọi “những người đồng đội mặc quân phục” bày tỏ quan điểm rằng chính phủ của Tổng thống Ferdinand Marcos Jr “không nên giao tôi cho người nước ngoài”.

Video Thượng nghị sĩ Ronald dela Rosa bỏ trốn bên trong Thượng viện Philippines khi bị truy bắt (Nguồn: The Guardian)

Sau khi có tiếng súng nổ, Chủ tịch Thượng viện Alan Peter Cayetano đăng video từ bên trong tòa nhà lên Facebook, cho biết ông sẵn sàng gặp bất kỳ ai muốn thực hiện lệnh bắt giữ. Ông yêu cầu mọi người tắt đèn và cúi thấp người để đảm bảo an toàn.

“Chúng tôi không biết chuyện gì đang xảy ra, mọi người đều bị khóa trong phòng, không thể ra ngoài. Chúng tôi cũng không thể bảo vệ nhân viên khác", ông Cayetano nói. “Đây là Thượng viện Philippines”, ông nhấn mạnh và yêu cầu các cơ quan thực thi pháp luật giải thích. “Điều gì đang diễn ra? Vì sao chúng tôi bị tấn công?”

Ông Cayetano cho biết có thông tin rằng các thành viên của Cục Điều tra Quốc gia (NBI) muốn đột nhập vào bên trong, thậm chí khoan cửa và tường.

Vị Chủ tịch Thượng viện nói bản thân ông và những người khác “sẽ không rời bỏ” ông Dela Rosa, đồng thời cho rằng các biện pháp pháp lý nhằm ngăn việc chuyển ông tới The Hague vẫn chưa cạn kiệt.

Ông Dela Rosa đã nộp đơn khẩn cấp lên Tòa án Tối cao nhằm ngăn mọi nỗ lực đưa ông tới ICC. Tòa án đã yêu cầu các bên liên quan phản hồi trong vòng 72 giờ.

Tổng thống Marcos từng là đồng minh của Phó Tổng thống Sara Duterte – con gái ông Rodrigo Duterte. Tuy nhiên, hai phe hiện rơi vào cuộc đối đầu gay gắt, đặc biệt sau khi ông Duterte bị bắt năm ngoái.

Ông Dela Rosa bị ICC cáo buộc tội giết người cùng với ông Duterte và các đồng phạm khác. Ông chưa phản hồi yêu cầu bình luận ngày 13/5 nhưng luôn phủ nhận hành vi sai trái.

Lệnh bắt giữ của ICC cáo buộc ông “cho phép, dung túng và thúc đẩy” các vụ giết người, cung cấp vũ khí, hứa hẹn miễn trừ trách nhiệm và khen thưởng những người thực hiện hành vi phạm tội.

Tin đồn ông Dela Rosa có thể bị bắt xuất hiện từ tháng 11 năm ngoái và ông gần như biến mất khỏi Thượng viện trong nhiều tháng. Tuy nhiên, ông bất ngờ xuất hiện hôm 11/5 để ủng hộ việc đưa ông Cayetano – đồng minh thân cận của gia đình Duterte – lên làm Chủ tịch Thượng viện.

ICC là cơ quan xét xử các cáo buộc tội ác chiến tranh, diệt chủng và tội ác chống lại loài người, với 125 quốc gia thành viên.