Nobel Hóa học 2026 vinh danh hai nhà khoa học Pháp và Nhật Bản

Nhà khoa học Henri Kagan và Kenso Soai được công bố là chủ nhân Giải Nobel Hóa học 2026. Ảnh: Reuters

Công trình của hai nhà khoa học giúp giải thích một bí ẩn hóa học tồn tại hơn một thế kỷ: vì sao các phản ứng hóa học có thể tạo ra ưu thế của một dạng phân tử "ảnh gương" so với dạng còn lại. Nhiều phân tử, trong đó có axit amin, tồn tại dưới hai dạng có cấu trúc phản chiếu như bàn tay trái và phải. Tuy nhiên, các sinh vật sống thường chỉ sử dụng chủ yếu một dạng. Hiện tượng này được gọi là tính đồng đối quang.

Năm 1986, Henri Kagan tạo bước đột phá khi phát hiện phương pháp khuếch đại sự chênh lệch giữa hai dạng phân tử, cho phép tạo ra lượng lớn hơn của một dạng. Kenso Soai tiếp tục phát triển hướng nghiên cứu này. Năm 1995, ông công bố phản ứng dựa trên cơ chế tự xúc tác, trong đó sản phẩm có thể thúc đẩy quá trình hình thành thêm chính nó. Đến năm 2003, ông tạo ra phản ứng gần như chỉ hình thành một dạng phân tử "ảnh gương".

Theo Ủy ban Nobel, những khám phá này có ý nghĩa quan trọng đối với hóa học bất đối xứng, đặc biệt trong thiết kế và sản xuất dược phẩm, nơi hai dạng phân tử có thể tạo ra những tác dụng sinh học khác nhau.