Nội các mới của tân Thủ tướng Anh: Ông Burnham bắt đầu 'cuộc chơi'

Động thái này được giới quan sát đánh giá là dấu hiệu cho thấy ông Burnham muốn nhanh chóng định hình bộ máy và chương trình nghị sự của riêng mình.

Đáng chú ý, Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves và Phó Thủ tướng David Lammy đều bị miễn nhiệm và trở lại hàng ghế nghị sĩ thường, trong khi nhiều chính trị gia từng công khai bất đồng với ông Starmer hoặc ủng hộ ông Burnham trong cuộc đua lãnh đạo Công đảng lại được trao các vị trí quan trọng.

Ưu tiên kinh tế và quốc phòng

Theo Politico, bất ngờ lớn nhất của đợt cải tổ là việc ông John Healey được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Tài chính. Trước đó chỉ hơn một tháng, ông Healey đã từ chức Bộ trưởng Quốc phòng nhằm gây sức ép buộc ông Starmer từ chức, đồng thời nhiều lần kêu gọi tăng mạnh chi tiêu quốc phòng.

Trên cương vị mới, ông Healey sẽ phải giải quyết bài toán cân đối ngân sách trong bối cảnh chính phủ cam kết nâng chi tiêu quốc phòng lên mức 3% GDP vào năm 2030, đồng thời tìm nguồn tài chính cho các chương trình tái công nghiệp hóa và phân quyền mà Thủ tướng Burnham theo đuổi.

Một thay đổi đáng chú ý khác là việc cựu lãnh đạo Công đảng Ed Miliband được bổ nhiệm làm Ngoại trưởng. Ông Miliband từng là một trong những thành viên nội các đầu tiên kêu gọi ông Starmer từ chức và được biết đến với nhiều quan điểm độc lập trong chính sách đối ngoại. Trước đây, ông từng phản đối việc Anh tham gia chiến dịch quân sự tại Syria năm 2013 và không ủng hộ việc Mỹ sử dụng căn cứ Diego Garcia để tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran.

Trong khi đó, Bộ trưởng Nội vụ Shabana Mahmood được giữ nguyên cương vị để tiếp tục chương trình cải cách chính sách nhập cư. Trước khi danh sách nội các được công bố, nhiều nguồn tin tại Westminster từng cho rằng bà sẽ được giao Bộ Tài chính, song quyết định cuối cùng của ông Burnham đã cho thấy ông không đi theo các dự đoán của giới quan sát.

Bà Miatta Fahnbulleh được bổ nhiệm làm Bộ trưởng An ninh Năng lượng và Phát thải ròng bằng 0, thay ông Miliband. Bà từng là một trong những thành viên đầu tiên của chính phủ từ chức nhằm gây sức ép buộc ông Starmer rời nhiệm sở.

Ông Wes Streeting trở thành Bộ trưởng Quốc phòng. Trước đây, ông từng được xem là một trong những gương mặt có thể cạnh tranh vị trí lãnh đạo Công đảng và từng đề xuất phát hành "trái phiếu quốc phòng" để huy động nguồn lực cho quân đội. Tuy nhiên, việc chưa từng đảm nhiệm các cương vị đối ngoại cũng khiến một số ý kiến đặt câu hỏi về kinh nghiệm của ông ở vị trí mới.

Củng cố quyền kiểm soát trong Công đảng

Nhiều chính trị gia từng rời chính phủ dưới thời ông Starmer cũng được đưa trở lại nội các.

Bà Louise Haigh được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Văn phòng nội các kiêm Quốc vụ khanh thứ nhất. Bà từng đóng vai trò nổi bật trong nhóm nghị sĩ phản đối chương trình cải cách phúc lợi của ông Starmer và sau đó tham gia điều hành chiến dịch tranh cử bổ sung giúp ông Burnham mở rộng ảnh hưởng trong nội bộ đảng. Trên cương vị mới, bà sẽ phụ trách thúc đẩy chương trình tăng cường vai trò kiểm soát của nhà nước đối với một số dịch vụ công thiết yếu, đồng thời đẩy mạnh phân quyền từ London cho các địa phương.

Bà Angela Rayner trở lại giữ chức Bộ trưởng Nhà ở sau khi giải quyết các vấn đề liên quan đến thuế, trong khi bà Lucy Powell được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Giáo dục.

Ông Jonathan Reynolds quay lại vị trí Bộ trưởng Kinh doanh, còn chức Chánh Văn phòng phụ trách kỷ luật nghị sĩ Công đảng (Chief Whip) được giao cho bà Anneliese Midgley, một đồng minh thân cận của ông Burnham trong nhóm các nghị sĩ miền Bắc.

Ở chiều ngược lại, một số thành viên thân cận với ông Starmer vẫn tiếp tục được giữ lại. Bà Yvette Cooper chuyển từ cương vị Ngoại trưởng sang làm Bộ trưởng Y tế, phụ trách chương trình cải cách hệ thống chăm sóc xã hội. Ông Pat McFadden tiếp tục đảm nhiệm Bộ trưởng Lao động và Hưu trí, còn bà Lisa Nandy giữ chức Bộ trưởng Văn hóa, Truyền thông và Kỹ thuật số.

Giới quan sát nhận định, việc bổ nhiệm những gương mặt từng công khai bất đồng với ông Starmer, đồng thời giữ lại một số nhân vật có kinh nghiệm trong chính phủ tiền nhiệm, phản ánh nỗ lực của Thủ tướng Burnham nhằm vừa củng cố quyền kiểm soát đối với Công đảng, vừa xây dựng một nội các đủ sức triển khai chương trình cải cách kinh tế, phân quyền và tái công nghiệp hóa mà ông theo đuổi.