Nối dài sự sống từ những ca hiến tạng

Một ca ghép tim được thực hiện tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Ảnh: BVCC.

Những đêm không ngủ trong bệnh viện

Đêm 25/7 vừa qua, tại Bệnh viện Bãi Cháy, Quảng Ninh, hàng chục y, bác sĩ bước vào một cuộc chạy đua đặc biệt với thời gian. Người hiến là nam thanh niên 19 tuổi, không may bị tai nạn giao thông nghiêm trọng, được cấp cứu trong tình trạng đa chấn thương nặng, hôn mê sâu. Dù các bác sĩ đã nỗ lực hồi sức, điều trị tích cực, tổn thương não quá nặng khiến người bệnh không thể qua khỏi.

Trong thời khắc mất mát lớn lao, gia đình người bệnh đã đồng ý hiến tạng của con để cứu những người bệnh khác. Ngay sau khi có sự đồng thuận của gia đình, Bệnh viện Bãi Cháy phối hợp với Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia và các bệnh viện đầu ngành triển khai quy trình tiếp nhận, đánh giá, lấy và điều phối tạng. Tim, gan và hai thận được lấy thành công; riêng phổi được đánh giá không đủ điều kiện để ghép.

Theo phương án điều phối, tim được chuyển tới Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Gan được chia thành hai phần, gan phải ghép cho người bệnh tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, gan trái ghép cho người bệnh tại Bệnh viện Nhi Trung ương với sự phối hợp chuyên môn của Bệnh viện Vinmec. Hai quả thận lần lượt được điều phối tới Bệnh viện Trung ương Huế và Bệnh viện Nhi Đồng 2.

Từ nghĩa cử của người hiến và gia đình, bốn tạng hiến đã mở ra cơ hội hồi sinh cho năm người bệnh. Đây là ca hiến, lấy và điều phối đa tạng đầu tiên tại Bệnh viện Bãi Cháy. Dấu mốc này đưa Bệnh viện Bãi Cháy trở thành bệnh viện thứ ba của tỉnh Quảng Ninh, cùng Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí và Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh, thực hiện thành công vận động hiến và lấy đa tạng từ người hiến chết não.

Vài ngày trước đó, Bệnh viện Thanh Nhàn cũng ghi dấu một ca hiến mô, tạng sau chết não. Người hiến là ông L.V.H., sinh năm 1963, được chuyển đến bệnh viện trong tình trạng nguy kịch. Dù các bác sĩ đã huy động tối đa nhân lực, phương tiện và áp dụng các biện pháp hồi sức tích cực, tổn thương não quá nặng khiến người bệnh được xác định chết não theo đúng quy định chuyên môn.

Trong thời khắc đau thương, gia đình đã đồng ý hiến mô, tạng. Lá gan của ông L.V.H. được ghép cho một người bệnh suy gan giai đoạn cuối tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108; hai giác mạc được chuyển đến Bệnh viện Mắt Trung ương, trao cơ hội tìm lại ánh sáng cho hai người bệnh khác.

Mới đây nhất, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cũng thực hiện lấy và ghép đa tạng từ người hiến chết não 22 tuổi. Người hiến bị xuất huyết dưới nhện do vỡ túi phình động mạch cảnh trong trái. Sau quá trình điều trị tích cực không cải thiện, người bệnh được xác định chết não theo quy trình chuyên môn và quy định pháp luật. Từ nghĩa cử của gia đình, bốn người bệnh được ghép tạng thành công, gồm một ca ghép gan, một ca ghép tim và hai ca ghép thận…

Kích hoạt toàn hệ thống

Điểm đáng chú ý là ca lấy tạng tại Bệnh viện Thanh Nhàn cũng được kết nối với một cuộc chạy đua thời gian khác tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Cùng ngày, bệnh viện này tiếp nhận hai thông tin điều phối tạng từ hai bệnh viện khác nhau: Gan hiến từ Bệnh viện Thanh Nhàn và tim hiến từ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.

TS.BS Lê Trung Hiếu - Giám đốc Trung tâm Ghép tạng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho biết, việc một bệnh viện lần đầu tổ chức lấy tạng từ người hiến chết não luôn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ và hỗ trợ trực tiếp từ đơn vị đã có kinh nghiệm. Bệnh viện không chỉ cử ê-kíp phẫu thuật, gây mê đến thực hiện nhiệm vụ lấy tạng, mà còn đồng hành với Bệnh viện Thanh Nhàn trong xây dựng phương án, tổ chức triển khai và xử trí tình huống phát sinh.

Người nhận gan là nam thanh niên 30 tuổi, được chẩn đoán suy gan cấp trên nền viêm gan B mạn tính. Trước ghép, người bệnh diễn biến rất nặng. Dù đã trải qua chín lần thay huyết tương, chức năng gan vẫn tiếp tục suy giảm.

Những ca ghép liên tiếp cho thấy năng lực phối hợp đa chuyên khoa, liên viện và liên vùng ngày càng được củng cố. Mở rộng mạng lưới bệnh viện hiến, đặc biệt tại tuyến tỉnh, có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh nhu cầu ghép tạng còn rất lớn. Mỗi bệnh viện có khả năng phát hiện, chẩn đoán chết não, tư vấn gia đình, duy trì hồi sức người hiến tiềm năng và phối hợp điều phối tạng đúng quy định sẽ góp phần tăng thêm cơ hội sống cho người bệnh đang chờ ghép.

Tuy nhiên, thành công của mỗi ca ghép không bắt đầu từ phòng mổ, mà từ nhận thức cộng đồng và quyết định nhân văn của gia đình người hiến. Trong giây phút mất mát, sự đồng thuận hiến mô, tạng là một lựa chọn vô cùng khó khăn, nhưng có thể mở ra sự sống cho nhiều người khác.

Những trái tim được nối lại nhịp đập, những lá gan, quả thận, giác mạc được trao đi trong các ca ghép gần đây không chỉ là dấu ấn chuyên môn của ngành y tế. Đó còn là minh chứng cho sức mạnh của lòng nhân ái, sự phối hợp của cả hệ thống và ý nghĩa sâu sắc của thông điệp: Khi một sự sống khép lại, nhiều sự sống khác vẫn có thể được nối dài.