Nơi khoa học gặp lòng nhân ái để tạo nên sự sống

Đây là chia sẻ của chị Ngô Thị Thơm, em gái của người hiến tạng - anh Ngô Đắc R (49 tuổi, Hà Nội) tại chương trình Ngày Hiến tạng thế giới tổ chức tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn vào chiều 13/8.

Thay mặt cho con trai của người hiến tạng, chị Thơm xúc động cho biết, anh R qua đời đột ngột sau một TNGT bất ngờ và được các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn chẩn đoán chết não.

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn phát biểu tại chương trình.

Hoàn cảnh gia đình anh rất thương tâm, bố mẹ già, anh là con trưởng. Vợ anh mất cách đây 8 năm, anh chỉ có một người con trai duy nhất hiện là sinh viên năm thứ hai Đại học Bách Khoa Hà Nội.

"Khi các bác sĩ nhẹ nhàng chia sẻ về việc hiến tạng, lúc đó gia đình tôi đang rất bàng hoàng và đau đớn. Nhưng rồi chúng tôi ngồi lại với nhau và nghĩ rằng: Anh tôi đã không thể sống lại, nếu sự ra đi của anh có thể giúp người khác được sống thì có lẽ đó là một cách để anh tôi tiếp tục sống. Vì vậy, gia đình tôi đã đồng ý", chị Thơm nghẹn ngào nói.

Anh R đã hiến 6 tạng và cứu sống được 7 người. Các tạng hiến bao gồm: 1 trái tim, 2 giác mạc, 2 quả thận, 1 lá gan (được chia cho 2 người bệnh).

"Tôi không biết những người nhận tạng của anh tôi là ai, cũng không biết họ đang ở đâu. Tôi chỉ mong rằng các anh chị hãy sống thật tốt, sống thay cả phần đời mà anh tôi chưa kịp sống hết", chị Thơm xúc động bày tỏ.

Chị cũng chia sẻ về điều kỳ diệu khi qua truyền thông và chia sẻ của một bác sĩ tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh, gia đình được biết trái tim của anh R đã được ghép cho một cậu bé 15 tuổi. Sau gần 1 tháng điều trị, cậu bé đã được xuất viện cách đây 2 ngày, vào ngày 11/8.

Chị Ngô Thị Thơm chia sẻ xúc động về nghĩa cử hiến tạng cao đẹp của anh trai.

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn bày tỏ lòng tri ân sâu sắc tới những người đã hiến tặng mô, tạng và gia đình của người hiến. Thứ trưởng cho biết, đằng sau mỗi ca ghép tạng thành công không chỉ là trình độ phẫu thuật, hồi sức, miễn dịch, xét nghiệm hay điều phối. Trước tất cả những thành tựu chuyên môn ấy phải có một điều mà khoa học không thể tạo ra, đó là quyết định hiến tặng của một con người và sự đồng thuận đầy nhân ái của một gia đình trong thời khắc khó khăn nhất.

Vì thế, ghép tạng trước hết là thành tựu của y học, nhưng sâu xa hơn, đó là nơi khoa học gặp lòng nhân ái để tạo nên sự sống.

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cho biết, tính đến hết năm 2025, Việt Nam đã thực hiện gần 11.000 ca ghép tạng, riêng năm 2025 đạt 1.368 ca, mức cao nhất từ trước đến nay; mạng lưới các cơ sở ghép cũng ngày càng được mở rộng.

Tuy nhiên, nguồn tạng hiến từ người chết não hiện còn rất ít. Vì vậy, một hệ thống hiến, ghép tạng trưởng thành phải được đánh giá bằng khả năng phát hiện nguồn hiến, tư vấn đúng lúc, điều phối kịp thời, phân bổ công bằng và sử dụng tốt nhất từng mô, tạng được trao tặng.

Để làm được điều này, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn đề nghị hệ thống hiến, ghép tạng tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách về hiến, lấy và ghép mô, bộ phận cơ thể người; trong đó quan tâm đầy đủ hơn đến quyền lợi chính đáng của người hiến và gia đình người hiến, cơ chế tài chính, điều phối và phân bổ tạng.

"Dù cơ chế có thay đổi thế nào, những nguyên tắc cốt lõi phải luôn được giữ vững: Tự nguyện, nhân đạo, công bằng, minh bạch và tuyệt đối không thương mại hóa mô, tạng", Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh.

Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn Nguyễn Đức Long phát biểu tại buổi lễ.

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cũng yêu cầu phát triển nguồn hiến phải trở thành trách nhiệm của cả hệ thống y tế, chứ không chỉ của các bệnh viện thực hiện ghép. Đồng thời Thứ trưởng ghi nhận Hà Nội đã chủ động phát triển mạng lưới phát hiện, tư vấn, vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người giai đoạn 2026 đến 2030 và mong TP tiếp tục đi đầu, hình thành một mô hình thực chất, hiệu quả, có thể nhân rộng.

Theo TS Nguyễn Trọng Diện, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, Hà Nội luôn đi đầu cả về công tác điều phối, vận động hiến tạng; làm chủ những kỹ thuật ghép tim, gan, thận, phổi, năng lực chuyên môn, kỹ thuật ghép tạng tiệm cận các trung tâm y khoa tiên tiến trong khu vực và thế giới.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu là khó khăn khi số lượng người chờ ghép tạng ngày càng lớn, trong khi nguồn tạng hiến vẫn còn rất hạn chế. Hàng chục ngàn bệnh nhân suy tim, suy gan, suy thận giai đoạn cuối vẫn đang từng ngày chờ đợi trong danh sách ghép, chờ đợi một cơ hội được sống.

Lãnh đạo Bộ Y tế và lãnh đạo Sở Y tế Hà Nội, Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia tri ân gia đình người hiến tạng.

Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, việc xây dựng một mạng lưới hiến - ghép tạng rộng khắp, hiệu quả và bền vững tại Hà Nội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mục tiêu không chỉ nâng cao số lượng người đăng ký, mà quan trọng hơn là để mỗi người dân hiểu đúng về ý nghĩa của hiến mô, tạng, từ đó chủ động đưa ra quyết định nhân văn và lan tỏa thông điệp tích cực trong gia đình, cơ quan và cộng đồng.

Một trong những bệnh viện đi đầu của ngành Y tế Thủ đô về tư vấn, vận động và thực hiện hiến – ghép mô, tạng là Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn. Theo TS Nguyễn Đức Long, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, đến nay bệnh viện đã thực hiện vận động và tiếp nhận thành công 5 ca hiến tạng từ người cho chết não.

Từ 5 nguồn hiến tạng cao quý này, hàng chục mô, tạng đã được lấy, bảo quản và điều phối kịp thời. Bệnh viện không chỉ chủ động thực hiện thành công các ca ghép thận ngay tại chỗ để cấp cứu bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối, mà còn phối hợp nhịp nhàng với Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia và các bệnh viện tuyến trung ương để hồi sinh sự sống cho 31 bệnh nhân nguy kịch trên khắp mọi miền đất nước.

Lãnh đạo Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, Sở Y tế Hà Nội và Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn cùng các đại biểu phát động đăng ký hiến tặng mô tạng.

Đến nay, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn đã triển khai đồng bộ các giải pháp trong lĩnh vực tư vấn, vận động hiến mô, tạng như: Thành lập và kiện toàn Tổ tư vấn hiến tạng chuyên trách; chuẩn hóa quy trình kỹ thuật chuyên môn; đẩy mạnh truyền thông và gương mẫu đi đầu và xây dựng bệnh viện trở thành một mắt xích vững chắc, tin cậy trong mạng lưới điều phối, hiến - ghép mô tạng của Thủ đô và quốc gia.

Tại chương trình, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn phát động đăng ký hiến tạng và trao thẻ đăng ký hiến tạng cho các y bác sĩ, nhân viên y tế.

PGS.TS Đồng Văn Hệ, Giám đốc Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia cho hay, từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước đã có 48 người chết não hiến mô tạng. Đặc biệt, tỷ lệ tạng hiến từ người cho chết não đã tăng từ dưới 5% lên 24,5% vào năm 2026. Đây là một bước tiến rất lớn. Nhưng đó không phải là thành công của riêng ngành ghép tạng, mà là thành công của cả một hệ thống.

Chúng ta phải tin rằng mô tạng đều được điều phối minh bạch, công bằng và đến đúng với những người cần nhất theo quy định của pháp luật. Vì vậy, mục tiêu không chỉ là ghép được nhiều hơn, mà là xây dựng một hệ thống hiến ghép Việt Nam công bằng, minh bạch, chuyên nghiệp và bền vững