Nỗi lo sạt lở ở bản Mai Hạ

Căn nhà của gia đình chị Nguyễn Thị Áo được dựng từ năm 2013. Trước đây, khu vực này chưa từng xảy ra mưa lũ lớn. Tuy nhiên, trong trận mưa đầu tháng 8 vừa qua, nước cùng đất đá từ trên đồi theo khe suối đổ xuống, tràn vào nhà lúc rạng sáng. May mắn, vợ chồng chị đã kịp thời đưa các con đến nơi an toàn.

Các lực lượng hỗ trợ gia đình chị Nguyễn Thị Áo dọn dẹp đất đá tràn vào nhà.

Chị Áo kể: “Đêm hôm ấy trời mưa to, tôi dậy xem thì thấy nước suối chảy mạnh, phía đầu nguồn nghe tiếng rào rào. Thấy nguy hiểm, tôi gọi chồng dậy rồi đưa con đi tránh lũ. Gần 4 giờ sáng, mưa nhỏ, hai vợ chồng trở về thì khu cánh đồng đã ngập, đá, bùn, cát tràn sâu vào trong nhà”.

Ngày hôm sau, khi mưa tạnh, nước rút, bản Mai Hạ huy động lực lượng hỗ trợ gia đình chị Áo dọn dẹp nhà cửa. Do lượng đất đá tràn vào nhiều, địa phương phải huy động máy xúc khơi thông, dọn dẹp khu vực bị ảnh hưởng. Từ sau trận mưa lũ đó, mỗi khi mưa lớn, gia đình chị lại phải di chuyển đến nhà người thân để bảo đảm an toàn.

Khe suối trước nhà chị Nguyễn Thị Áo, nơi dòng nước dâng cao mỗi khi mưa lớn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Gia đình chị Đặng Thị Nhàn cũng chịu ảnh hưởng sau đợt mưa lớn. Một góc sân, phần mái che, tường rào và nhà vệ sinh phía ngoài bị sạt xuống. Trên nền sân gần ngôi nhà xuất hiện những vết nứt nhỏ. Ngôi nhà vừa hoàn thiện, gia đình chuyển về ở chưa đầy một tháng đã phải đối mặt với nguy cơ sạt lở, mất an toàn.

“Bao nhiêu năm tích cóp mới xây được ngôi nhà, giờ muốn chuyển đi nơi khác nhưng gia đình không có đất và cũng không có kinh phí. Những tấm bạt che tạm chỉ hy vọng hạn chế nước tiếp tục xói vào phần đất còn lại. Mỗi khi trời mưa lớn, cả nhà lại phải lên nhà văn hóa của bản để bảo đảm an toàn”, chị Nhàn nói.

Một góc sân, mái che, tường rào và nhà vệ sinh phía ngoài của gia đình chị Nhàn bị sạt sau mưa lũ.

Theo người dân địa phương, trước đây khe suối ở bản khá nhỏ, chủ yếu dẫn nước ra đồng. Tuy nhiên, tại khu vực đồi phía trên bản hiện xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường. Một quả đồi từng xảy ra sạt lở từ năm 2024, tạo thành khu vực trũng như một con đập nhỏ. Hai quả đồi khác xuất hiện những vết nứt lớn, kéo dài từ 50 đến hơn 100m, bề rộng miệng vết nứt khoảng 30 - 80cm. Các vết nứt chạy dọc sườn đồi, gần khu vực sinh sống khiến người dân lo ngại nguy cơ sạt lở khi mưa lớn kéo dài.

Lãnh đạo xã Xuân Hòa kiểm tra khu vực xuất hiện các vết nứt trên đồi phía trên bản Mai Hạ.

Những vết nứt trên sườn đồi phía trên bản Mai Hạ khiến người dân lo ngại nguy cơ sạt lở khi mưa lớn kéo dài.

Bà Lù Thị Quấy - Bí thư Chi bộ bản Mai Hạ, cho biết bản hiện có 173 hộ, trong đó 21 hộ nằm trong khu vực có nguy cơ mất an toàn. Người dân đã nhiều lần phải sơ tán khỏi nhà khi mưa lớn. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời; mong muốn của các hộ là sớm có nơi ở an toàn, ổn định lâu dài.

Trước nguy cơ sạt lở, xã Xuân Hòa đang triển khai các giải pháp ứng phó trước mắt, đồng thời tính toán phương án lâu dài. Sau khi kiểm tra thực tế, Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Khắc Nam yêu cầu chi ủy, hệ thống chính trị các bản thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, cập nhật tình trạng các vết nứt và kịp thời báo cáo Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn xã khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.

Trong khi chờ kết quả khảo sát, đánh giá mức độ nguy hiểm và phương án lâu dài, việc theo dõi chặt chẽ diễn biến các vết nứt, chủ động sơ tán người dân khi xuất hiện nguy cơ là yêu cầu cấp thiết để bảo đảm an toàn. Về lâu dài, người dân mong chờ phương án bố trí nơi ở mới để không còn phải thấp thỏm mỗi khi mùa mưa đến.